HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · województwo

WARMIŃSKO-MAZURSKIE

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy1 349 172 mieszkańcówdochody własne 8277 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.76% do 0.33%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.26% do 14%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje województwo

Województwo nie jest zwierzchnikiem gmin ani powiatów, więc jego dźwignie działają pośrednio: przez dostępność transportu, przez majątek regionalny i przez to, dokąd kieruje środki programowe.

Transport regionalny

Przewozy kolejowe i autobusowe o zasięgu wojewódzkim. Decyduje o tym, czy peryferia regionu są dowiązane do rynku pracy stolicy województwa.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-300-0.40-1.10-0.30-28
Redukcja-150-0.20-0.55-0.15-14
Bez zmian00000
Zagęszczenie+180+0.18+0.50+0.20+13
Szeroki program+380+0.36+1.00+0.40+26

Infrastruktura i majątek regionu

Drogi wojewódzkie, szpitale marszałkowskie, tabor. Nakład skupiony w pierwszych latach, potem koszt utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-200-0.120-0.40-10
Bez zmian00000
Program+450+0.22+0.35+0.60+11

Alokacja środków rozwojowych

Program regionalny: czy środki idą na wyrównywanie różnic wewnątrz regionu, czy na wzmacnianie ośrodka, który już ciągnie. To najbardziej polityczna z dźwigni.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Koncentracja0-0.100+1.10-6
Bez zmian00000
Wyrównywanie+120+0.18+0.20-0.50+10

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (8)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
TransportInfrastrukturaRozwójBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramKoncentracja47 094 zł131-2.5%12 872 zł98%-9734 zł0.252
●ZagęszczenieProgramKoncentracja49 571 zł118-4.2%9558 zł99%-6420 zł0.309
Szeroki programBez zmianKoncentracja44 959 zł120-4.6%13 431 zł97%-10 281 zł0.365
ZagęszczenieProgramBez zmian40 634 zł124-3.3%18 821 zł93%-12 763 zł0.389
●Szeroki programProgramBez zmian38 053 zł137-1.5%21 180 zł92%-16 150 zł0.389
●Bez zmianProgramKoncentracja51 817 zł105-5.9%6488 zł100%-3350 zł0.397
Bez zmianProgramBez zmian42 983 zł111-5.0%16 696 zł97%-9620 zł0.429
ZagęszczenieBez zmianKoncentracja47 467 zł107-6.3%10 581 zł99%-6956 zł0.431
Bez zmianProgramWyrównywanie37 298 zł121-3.3%23 761 zł93%-14 283 zł0.452
●ZagęszczenieProgramWyrównywanie34 889 zł134-1.5%25 965 zł90%-17 475 zł0.453
Szeroki programWstrzymanieKoncentracja42 001 zł110-5.8%16 982 zł95%-12 424 zł0.464
Szeroki programBez zmianBez zmian36 244 zł126-3.6%24 456 zł91%-16 459 zł0.467
RedukcjaProgramWyrównywanie39 967 zł107-5.2%21 228 zł96%-10 916 zł0.487
ZagęszczenieBez zmianBez zmian38 852 zł113-5.4%22 056 zł93%-13 064 zł0.489
●Szeroki programProgramWyrównywanie32 246 zł147+0.3%28 402 zł87%-20 913 zł0.491
RedukcjaProgramBez zmian45 602 zł97-6.9%14 177 zł99%-6296 zł0.503
●RedukcjaProgramKoncentracja54 362 zł91-7.8%3214 zł100%-76 zł0.508
Bez zmianBez zmianKoncentracja49 744 zł94-8.0%8481 zł100%-3875 zł0.518
ZagęszczenieBez zmianWyrównywanie33 257 zł123-3.6%29 002 zł89%-17 662 zł0.525
ZagęszczenieWstrzymanieKoncentracja44 557 zł97-7.4%14 626 zł98%-9061 zł0.528
Szeroki programBez zmianWyrównywanie30 589 zł136-1.9%31 479 zł86%-21 106 zł0.538
Bez zmianBez zmianBez zmian41 228 zł100-7.1%19 914 zł97%-9913 zł0.541
Bez zmianBez zmianWyrównywanie35 692 zł110-5.4%26 831 zł92%-14 462 zł0.545
LikwidacjaProgramWyrównywanie42 587 zł93-7.1%18 753 zł99%-7610 zł0.553
Szeroki programWstrzymanieBez zmian33 501 zł116-4.8%28 342 zł89%-18 442 zł0.554
ZagęszczenieWstrzymanieBez zmian36 154 zł103-6.5%25 883 zł92%-15 010 zł0.583
RedukcjaBez zmianWyrównywanie38 370 zł96-7.3%24 285 zł95%-11 102 zł0.594
LikwidacjaProgramBez zmian48 173 zł83-8.7%11 845 zł100%-3031 zł0.596
ZagęszczenieWstrzymanieWyrównywanie30 651 zł113-4.8%32 708 zł87%-19 540 zł0.609
Szeroki programWstrzymanieWyrównywanie27 939 zł126-3.1%35 242 zł84%-23 021 zł0.611
Bez zmianWstrzymanieKoncentracja46 881 zł84-9.1%12 528 zł99%-5941 zł0.611
RedukcjaBez zmianBez zmian43 858 zł86-8.9%17 428 zł99%-6593 zł0.620
RedukcjaBez zmianKoncentracja52 303 zł80-9.8%5997 zł100%-604 zł0.626
●LikwidacjaProgramKoncentracja56 859 zł77-9.7%0 zł100%3138 zł0.626
Bez zmianWstrzymanieWyrównywanie33 129 zł100-6.5%30 481 zł90%-16 306 zł0.636
Bez zmianWstrzymanieBez zmian38 575 zł90-8.2%23 683 zł94%-11 823 zł0.637
LikwidacjaBez zmianWyrównywanie41 000 zł82-9.1%22 012 zł99%-7801 zł0.667
RedukcjaWstrzymanieWyrównywanie35 842 zł86-8.4%27 889 zł93%-12 915 zł0.688
RedukcjaWstrzymanieKoncentracja49 476 zł70-10.9%9996 zł100%-2639 zł0.713
RedukcjaWstrzymanieBez zmian41 240 zł76-10.0%21 152 zł98%-8472 zł0.714
LikwidacjaBez zmianBez zmian46 440 zł72-10.7%15 296 zł100%-3331 zł0.714
LikwidacjaBez zmianKoncentracja54 814 zł66-11.6%3869 zł100%2608 zł0.739
LikwidacjaWstrzymanieWyrównywanie38 506 zł72-10.2%25 498 zł97%-9585 zł0.760
LikwidacjaWstrzymanieBez zmian43 858 zł62-11.8%18 901 zł99%-5181 zł0.805
LikwidacjaWstrzymanieKoncentracja52 025 zł56-12.7%7749 zł100%605 zł0.822

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program transportowy, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 352 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.