HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat sochaczewski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy82 854 mieszkańcówdochody własne 8350 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.85% do 0.24%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów1.22% do 18.27%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne62 259 zł132+1.8%25 231 zł91%-18 100 zł0.295
●RozwójDoinwestowanieAktywne59 263 zł137+1.8%27 737 zł89%-20 607 zł0.320
●RozwójBez zmianAktywne65 352 zł119-0.2%21 241 zł95%-14 111 zł0.325
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne56 108 zł150+3.9%31 798 zł86%-24 667 zł0.340
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne62 318 zł123-0.4%23 840 zł92%-16 672 zł0.345
●Szeroki programOgraniczenieAktywne68 704 zł110-1.2%18 269 zł96%-11 139 zł0.348
Bez zmianBez zmianAktywne68 348 zł105-2.3%17 402 zł97%-10 243 zł0.394
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne67 427 zł108-2.8%18 267 zł96%-11 108 zł0.402
●RozwójOgraniczenieAktywne71 719 zł97-3.1%14 369 zł99%-7239 zł0.424
Szeroki programBez zmianBez zmian49 461 zł127+1.0%43 154 zł85%-24 882 zł0.452
RozwójBez zmianBez zmian52 670 zł114-1.0%40 455 zł87%-20 830 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian46 598 zł132+1.0%46 837 zł83%-27 307 zł0.478
Szeroki programOgraniczenieBez zmian55 884 zł105-2.0%36 337 zł90%-17 946 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne73 372 zł90-4.8%11 926 zł99%-4776 zł0.486
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne72 440 zł93-5.2%12 804 zł99%-5656 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian49 767 zł118-1.2%44 178 zł86%-23 310 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian43 327 zł145+3.1%49 657 zł80%-31 430 zł0.496
Bez zmianBez zmianBez zmian55 781 zł100-3.1%37 862 zł91%-16 899 zł0.516
●Bez zmianOgraniczenieAktywne74 640 zł83-5.2%10 604 zł99%-3456 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian54 858 zł103-3.6%38 741 zł90%-17 768 zł0.525
RozwójOgraniczenieBez zmian59 016 zł92-3.9%33 724 zł94%-13 982 zł0.532
Szeroki programBez zmianRezygnacja42 535 zł123+0.5%54 525 zł81%-28 737 zł0.540
RozwójBez zmianRezygnacja45 814 zł110-1.5%51 718 zł84%-24 641 zł0.553
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja48 963 zł101-2.4%47 702 zł86%-21 795 zł0.559
RozwójDoinwestowanieRezygnacja39 738 zł128+0.5%58 104 zł79%-31 123 zł0.565
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja42 977 zł114-1.7%55 338 zł82%-27 082 zł0.577
OgraniczenieBez zmianBez zmian60 788 zł85-5.5%32 519 zł96%-11 453 zł0.581
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja36 397 zł141+2.6%60 980 zł76%-35 290 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian59 852 zł88-6.0%33 412 zł95%-12 336 zł0.589
Bez zmianBez zmianRezygnacja48 995 zł96-3.6%49 017 zł86%-20 667 zł0.593
●LikwidacjaBez zmianAktywne78 303 zł75-7.1%6558 zł100%583 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja48 073 zł99-4.1%49 896 zł86%-21 534 zł0.602
RozwójOgraniczenieRezygnacja52 165 zł88-4.4%44 981 zł90%-17 787 zł0.605
Bez zmianOgraniczenieBez zmian62 052 zł78-6.0%31 212 zł97%-10 136 zł0.610
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne79 558 zł68-7.6%5250 zł100%1889 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja54 006 zł81-6.0%43 669 zł92%-15 216 zł0.648
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja53 071 zł84-6.5%44 563 zł91%-16 097 zł0.657
LikwidacjaBez zmianBez zmian65 700 zł70-7.9%27 280 zł99%-6115 zł0.668
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja55 271 zł74-6.5%42 363 zł93%-13 897 zł0.674
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian66 953 zł63-8.3%25 987 zł99%-4811 zł0.701
LikwidacjaBez zmianRezygnacja58 923 zł66-8.3%38 426 zł97%-9872 zł0.725
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne84 385 zł53-9.9%0 zł100%7130 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja60 176 zł59-8.8%37 133 zł98%-8567 zł0.755
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian71 763 zł48-10.6%21 004 zł100%411 zł0.803
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja64 990 zł44-11.1%32 135 zł99%-3340 zł0.849

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 292 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.81 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 28% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.