HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat grójecki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy96 662 mieszkańcówdochody własne 8089 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.54% do 0.1%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-1.72% do 24.16%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne84 429 zł132+2.8%24 954 zł83%-30 885 zł0.278
●RozwójDoinwestowanieAktywne81 290 zł137+2.8%27 285 zł82%-33 181 zł0.304
●RozwójBez zmianAktywne87 288 zł119+0.7%20 909 zł85%-26 855 zł0.315
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne78 371 zł150+4.8%31 399 zł81%-37 279 zł0.319
Bez zmianDoinwestowanieAktywne84 114 zł123+0.5%23 328 zł84%-29 202 zł0.335
●Szeroki programOgraniczenieAktywne90 757 zł110-0.3%18 144 zł87%-24 138 zł0.341
Bez zmianBez zmianAktywne90 055 zł105-1.5%17 008 zł88%-22 940 zł0.389
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne89 122 zł108-2.0%17 888 zł87%-23 827 zł0.396
●RozwójOgraniczenieAktywne93 540 zł97-2.3%14 185 zł89%-20 193 zł0.421
Szeroki programBez zmianBez zmian69 946 zł127+1.9%49 346 zł79%-35 955 zł0.449
RozwójBez zmianBez zmian72 934 zł114-0.1%47 462 zł82%-31 877 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian66 953 zł132+1.9%53 745 zł79%-38 185 zł0.475
Szeroki programOgraniczenieBez zmian76 253 zł105-1.1%42 654 zł83%-29 232 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne94 980 zł90-3.9%11 662 zł93%-17 657 zł0.484
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian63 905 zł145+4.0%55 695 zł77%-42 330 zł0.489
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne94 035 zł93-4.4%12 556 zł92%-18 558 zł0.489
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian69 905 zł118-0.3%51 893 zł81%-34 158 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian75 830 zł100-2.3%45 673 zł83%-27 914 zł0.518
●Bez zmianOgraniczenieAktywne96 235 zł83-4.4%10 356 zł94%-16 358 zł0.519
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian74 895 zł103-2.7%46 567 zł83%-28 804 zł0.527
RozwójOgraniczenieBez zmian79 166 zł92-3.0%40 853 zł85%-25 238 zł0.535
Szeroki programBez zmianRezygnacja62 150 zł123+1.4%65 047 zł78%-38 883 zł0.544
RozwójBez zmianRezygnacja65 216 zł110-0.6%63 020 zł79%-34 769 zł0.559
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja68 461 zł101-1.6%58 350 zł81%-32 154 zł0.565
RozwójDoinwestowanieRezygnacja59 230 zł128+1.4%69 308 zł77%-41 082 zł0.569
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja56 104 zł141+3.5%71 401 zł74%-45 262 zł0.582
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja62 259 zł114-0.8%67 314 zł78%-37 019 zł0.583
OgraniczenieBez zmianBez zmian80 738 zł85-4.7%40 437 zł86%-22 651 zł0.585
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian79 790 zł88-5.2%41 344 zł86%-23 555 zł0.592
●LikwidacjaBez zmianAktywne99 814 zł75-6.3%6421 zł96%-12 478 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja68 188 zł96-2.7%61 090 zł81%-30 771 zł0.601
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja67 253 zł99-3.2%61 983 zł81%-31 660 zł0.610
RozwójOgraniczenieRezygnacja71 452 zł88-3.5%56 407 zł83%-28 125 zł0.612
Bez zmianOgraniczenieBez zmian81 990 zł78-5.2%39 144 zł87%-21 355 zł0.613
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne101 057 zł68-6.8%5128 zł97%-11 192 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja73 100 zł81-5.2%55 849 zł85%-25 503 zł0.657
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja72 153 zł84-5.6%56 756 zł84%-26 407 zł0.665
LikwidacjaBez zmianBez zmian85 555 zł70-7.0%35 303 zł91%-17 491 zł0.672
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja74 353 zł74-5.6%54 556 zł85%-24 207 zł0.682
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian86 796 zł63-7.5%34 023 zł92%-16 208 zł0.704
LikwidacjaBez zmianRezygnacja77 921 zł66-7.5%50 710 zł88%-20 339 zł0.733
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne105 792 zł53-9.1%0 zł99%-6124 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja79 162 zł59-8.0%49 430 zł89%-19 055 zł0.762
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian91 514 zł48-9.8%29 182 zł96%-11 158 zł0.806
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja83 884 zł44-10.3%44 597 zł95%-14 001 zł0.855

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 283 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.77 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 51% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.