HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat m. Płock

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy110 015 mieszkańcówdochody własne 14 396 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.57% do 0.35%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów0.22% do 19.39%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne111 053 zł132-6.1%36 153 zł86%-46 151 zł0.265
●RozwójDoinwestowanieAktywne106 542 zł137-6.1%39 791 zł85%-49 741 zł0.288
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne102 785 zł150-4.1%45 288 zł84%-55 271 zł0.297
●RozwójBez zmianAktywne114 701 zł119-7.9%30 777 zł88%-40 747 zł0.308
Bez zmianDoinwestowanieAktywne110 116 zł123-8.1%34 532 zł86%-44 449 zł0.326
●Szeroki programOgraniczenieAktywne120 141 zł110-8.9%26 014 zł92%-36 011 zł0.334
Bez zmianBez zmianAktywne118 171 zł105-10.0%25 637 zł92%-35 573 zł0.387
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne117 539 zł108-10.4%26 158 zł92%-36 096 zł0.391
●RozwójOgraniczenieAktywne123 652 zł97-10.7%20 773 zł93%-30 765 zł0.418
Szeroki programBez zmianBez zmian87 697 zł127-6.8%69 823 zł82%-57 931 zł0.446
RozwójBez zmianBez zmian91 547 zł114-8.7%66 838 zł84%-52 426 zł0.470
RozwójDoinwestowanieBez zmian83 418 zł132-6.8%75 724 zł80%-61 388 zł0.471
Szeroki programOgraniczenieBez zmian96 747 zł105-9.6%59 823 zł84%-47 835 zł0.479
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian79 460 zł145-4.9%78 832 zł78%-67 017 zł0.480
●OgraniczenieBez zmianAktywne125 446 zł90-12.2%17 437 zł95%-27 393 zł0.483
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne124 792 zł93-12.6%17 983 zł95%-27 941 zł0.486
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian87 192 zł118-8.9%72 829 zł82%-55 995 zł0.493
●Bez zmianOgraniczenieAktywne126 992 zł83-12.6%15 783 zł96%-25 741 zł0.519
Bez zmianBez zmianBez zmian95 219 zł100-10.7%64 059 zł84%-47 152 zł0.523
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian94 583 zł103-11.1%64 597 zł84%-47 680 zł0.528
RozwójOgraniczenieBez zmian100 461 zł92-11.4%56 992 zł86%-42 487 zł0.538
Szeroki programBez zmianRezygnacja74 890 zł123-7.3%91 193 zł78%-64 848 zł0.550
RozwójBez zmianRezygnacja78 863 zł110-9.1%88 012 zł80%-59 269 zł0.568
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja83 949 zł101-10.0%81 241 zł82%-54 740 zł0.572
RozwójDoinwestowanieRezygnacja70 726 zł128-7.3%96 907 zł76%-68 240 zł0.574
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja66 644 zł141-5.4%100 211 zł75%-73 943 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian102 462 zł85-12.9%56 157 zł88%-39 008 zł0.589
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja74 623 zł114-9.3%93 817 zł79%-62 775 zł0.592
●LikwidacjaBez zmianAktywne132 554 zł75-14.4%9429 zł98%-19 404 zł0.593
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian101 804 zł88-13.3%56 745 zł88%-39 561 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja82 657 zł96-11.1%85 245 zł82%-53 923 zł0.613
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja82 022 zł99-11.6%85 808 zł82%-54 450 zł0.618
Bez zmianOgraniczenieBez zmian104 004 zł78-13.3%54 545 zł89%-37 361 zł0.618
RozwójOgraniczenieRezygnacja87 786 zł88-11.8%78 434 zł84%-49 319 zł0.622
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne134 079 zł68-14.8%7799 zł98%-17 777 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja89 908 zł81-13.3%77 424 zł84%-45 769 zł0.667
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja89 251 zł84-13.8%78 011 zł84%-46 321 zł0.671
LikwidacjaBez zmianBez zmian109 539 zł70-15.1%48 528 zł92%-31 055 zł0.675
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja91 451 zł74-13.8%75 811 zł85%-44 121 zł0.692
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian111 061 zł63-15.5%46 939 zł93%-29 432 zł0.708
LikwidacjaBez zmianRezygnacja96 993 zł66-15.5%69 786 zł88%-37 806 zł0.741
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne141 007 zł53-17.0%0 zł99%-9997 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja98 515 zł59-15.9%68 196 zł89%-36 182 zł0.771
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian117 959 zł48-17.6%39 761 zł97%-21 686 zł0.809
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja105 421 zł44-18.1%61 004 zł93%-28 427 zł0.862

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 394 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.51 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 43% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.