HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat kozienicki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy56 754 mieszkańcówdochody własne 8816 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.91% do 0.2%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-1.8% do 21.89%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne74 169 zł132-3.6%26 689 zł81%-38 253 zł0.285
●RozwójDoinwestowanieAktywne70 962 zł137-3.6%29 178 zł80%-40 732 zł0.310
●RozwójBez zmianAktywne77 251 zł119-5.6%22 404 zł83%-33 967 zł0.319
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne67 814 zł150-1.7%33 530 zł78%-45 094 zł0.327
Bez zmianDoinwestowanieAktywne74 000 zł123-5.8%24 991 zł82%-36 510 zł0.339
●Szeroki programOgraniczenieAktywne80 867 zł110-6.5%19 391 zł85%-30 955 zł0.344
Bez zmianBez zmianAktywne80 226 zł105-7.6%18 288 zł85%-29 817 zł0.391
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne79 333 zł108-8.1%19 117 zł85%-30 648 zł0.398
●RozwójOgraniczenieAktywne83 865 zł97-8.4%15 200 zł86%-26 764 zł0.422
Szeroki programBez zmianBez zmian59 706 zł127-4.4%49 737 zł77%-44 047 zł0.450
RozwójBez zmianBez zmian62 917 zł114-6.3%47 472 zł79%-39 706 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian56 646 zł132-4.4%54 068 zł76%-46 451 zł0.476
Szeroki programOgraniczenieBez zmian66 381 zł105-7.3%42 631 zł81%-36 775 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne85 468 zł90-9.9%12 519 zł88%-24 060 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne84 561 zł93-10.4%13 363 zł87%-24 906 zł0.490
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian53 370 zł145-2.5%56 512 zł74%-50 867 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian59 813 zł118-6.5%51 863 zł78%-42 177 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian66 021 zł100-8.4%45 337 zł81%-35 504 zł0.518
●Bez zmianOgraniczenieAktywne86 761 zł83-10.4%11 163 zł90%-22 706 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian65 125 zł103-8.8%46 188 zł81%-36 337 zł0.526
RozwójOgraniczenieBez zmian69 509 zł92-9.1%40 476 zł82%-32 530 zł0.534
Szeroki programBez zmianRezygnacja51 869 zł123-4.9%64 743 zł75%-47 439 zł0.543
RozwójBez zmianRezygnacja55 158 zł110-6.8%62 357 zł76%-43 059 zł0.557
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja58 549 zł101-7.7%57 648 zł78%-40 161 zł0.563
RozwójDoinwestowanieRezygnacja48 883 zł128-4.9%68 958 zł73%-49 809 zł0.568
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja52 127 zł114-7.0%66 616 zł76%-45 495 zł0.581
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja45 528 zł141-3.0%71 417 zł71%-54 265 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian71 243 zł85-10.7%39 762 zł84%-29 768 zł0.584
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian70 334 zł88-11.1%40 628 zł84%-30 617 zł0.591
●LikwidacjaBez zmianAktywne90 608 zł75-12.2%6866 zł94%-18 418 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja58 340 zł96-8.8%60 084 zł78%-38 816 zł0.598
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja57 444 zł99-9.3%60 935 zł78%-39 650 zł0.607
RozwójOgraniczenieRezygnacja61 755 zł88-9.6%55 355 zł80%-35 876 zł0.610
Bez zmianOgraniczenieBez zmian72 534 zł78-11.1%38 428 zł85%-28 417 zł0.612
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne91 888 zł68-12.6%5526 zł95%-17 079 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja63 567 zł81-11.1%54 504 zł81%-33 075 zł0.654
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja62 658 zł84-11.6%55 370 zł81%-33 923 zł0.661
LikwidacjaBez zmianBez zmian76 365 zł70-12.9%34 298 zł86%-24 148 zł0.670
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja64 858 zł74-11.6%53 170 zł82%-31 723 zł0.679
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian77 643 zł63-13.3%32 978 zł88%-22 811 zł0.703
LikwidacjaBez zmianRezygnacja68 693 zł66-13.3%49 035 zł85%-27 449 zł0.730
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne96 919 zł53-14.8%0 zł97%-11 564 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja69 971 zł59-13.8%47 715 zł85%-26 112 zł0.760
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian82 655 zł48-15.5%27 815 zł93%-17 317 zł0.805
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja74 988 zł44-15.9%42 553 zł90%-20 612 zł0.853

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 300 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 5.97 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 57% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.