HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat mławski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy68 556 mieszkańcówdochody własne 8256 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2% do 0.39%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.26% do 17.86%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne65 765 zł132-3.2%25 312 zł98%-10 072 zł0.291
●RozwójDoinwestowanieAktywne62 726 zł137-3.2%27 953 zł97%-12 694 zł0.317
●RozwójBez zmianAktywne68 828 zł119-5.1%21 388 zł99%-6137 zł0.323
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne59 601 zł150-1.2%31 942 zł93%-16 700 zł0.336
Bez zmianDoinwestowanieAktywne65 749 zł123-5.3%24 101 zł99%-8818 zł0.343
●Szeroki programOgraniczenieAktywne72 224 zł110-6.0%18 280 zł100%-3040 zł0.347
Bez zmianBez zmianAktywne71 792 zł105-7.2%17 602 zł100%-2329 zł0.393
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne70 873 zł108-7.6%18 461 zł100%-3189 zł0.401
●RozwójOgraniczenieAktywne75 209 zł97-7.9%14 435 zł100%805 zł0.423
Szeroki programBez zmianBez zmian52 586 zł127-3.9%42 814 zł92%-17 824 zł0.451
RozwójBez zmianBez zmian55 769 zł114-5.8%39 941 zł95%-13 818 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian49 683 zł132-3.9%46 437 zł90%-20 356 zł0.477
Szeroki programOgraniczenieBez zmian59 023 zł105-6.8%35 860 zł98%-10 817 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne76 831 zł90-9.5%12 060 zł100%3202 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne75 898 zł93-9.9%12 933 zł100%2328 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian52 824 zł118-6.0%43 613 zł92%-16 409 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian46 439 zł145-2.0%49 379 zł86%-24 433 zł0.494
Bez zmianBez zmianBez zmian58 851 zł100-7.9%37 184 zł98%-9939 zł0.516
●Bez zmianOgraniczenieAktywne78 098 zł83-9.9%10 733 zł100%4528 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian57 929 zł103-8.4%38 053 zł98%-10 802 zł0.525
RozwójOgraniczenieBez zmian62 128 zł92-8.6%33 075 zł99%-6900 zł0.533
Szeroki programBez zmianRezygnacja45 455 zł123-4.4%53 656 zł87%-22 204 zł0.541
RozwójBez zmianRezygnacja48 710 zł110-6.3%50 679 zł91%-18 149 zł0.554
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja51 897 zł101-7.3%46 697 zł93%-15 191 zł0.560
RozwójDoinwestowanieRezygnacja42 621 zł128-4.4%57 180 zł85%-24 691 zł0.566
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja45 833 zł114-6.5%54 254 zł88%-20 697 zł0.578
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja39 304 zł141-2.5%60 227 zł83%-28 818 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian63 871 zł85-10.2%31 754 zł99%-4428 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian62 937 zł88-10.7%32 648 zł99%-5305 zł0.590
●LikwidacjaBez zmianAktywne81 775 zł75-11.7%6627 zł100%8624 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja51 864 zł96-8.4%47 854 zł94%-14 221 zł0.595
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja50 942 zł99-8.8%48 734 zł93%-15 083 zł0.604
RozwójOgraniczenieRezygnacja55 074 zł88-9.1%43 880 zł98%-11 225 zł0.607
Bez zmianOgraniczenieBez zmian65 137 zł78-10.7%30 448 zł100%-3105 zł0.610
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne83 030 zł68-12.2%5314 zł100%9936 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja56 889 zł81-10.7%42 501 zł99%-8705 zł0.650
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja55 955 zł84-11.1%43 395 zł98%-9582 zł0.658
LikwidacjaBez zmianBez zmian68 798 zł70-12.4%26 510 zł100%974 zł0.669
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja58 155 zł74-11.1%41 195 zł99%-7382 zł0.675
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian70 051 zł63-12.9%25 217 zł100%2283 zł0.701
LikwidacjaBez zmianRezygnacja61 819 zł66-12.9%37 252 zł100%-3298 zł0.727
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne87 871 zł53-14.4%0 zł100%15 240 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja63 073 zł59-13.3%35 959 zł100%-1988 zł0.757
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian74 875 zł48-15.1%20 217 zł100%7568 zł0.804
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja67 902 zł44-15.5%30 943 zł100%3302 zł0.850

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 291 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.