HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · gmina

Brwinów

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy30 164 mieszkańcówdochody własne 8319 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.61% do 6.52%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-4.43% do 24.35%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje gmina

Gmina jest jedynym szczeblem z realną własną dźwignią podatkową, więc jej przestrzeń decyzyjna jest najszersza. Jednocześnie BDL daje na tym poziomie najmniej danych, więc diagnoza opiera się na demografii i budżecie, a nie na miernikach gospodarczych.

Poziom usług dla mieszkańców

Przedszkola i szkoły podstawowe, kultura, sport, transport lokalny, pomoc społeczna. Zadania własne gminy, największa pozycja kosztów bieżących.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Głębokie cięcie-360-0.45-1.200-26
Ograniczenie-180-0.22-0.600-13
Bez zmian00000
Rozwój+200+0.20+0.500+12
Szeroki program+420+0.40+1.000+24

Inwestycje majątkowe

Wodociągi, kanalizacja, drogi gminne, budynki. Nakład skupiony w pierwszych latach, zostawia po sobie majątek do utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-150-0.150-0.30-8
Bez zmian00000
Program+380+0.25+0.30+0.50+9

Podatki i opłaty lokalne

Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych. Jedyna dźwignia działająca wprost na dochody własne i jedyny szczebel, który ją naprawdę ma.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Obniżka0+0.150-1.200
Bez zmian00000
Podwyżka0-0.200+1.500

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
UsługiInwestycjeObciążeniaBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramPodwyżka83 312 zł133+28.8%18 872 zł80%-46 901 zł0.246
●RozwójProgramPodwyżka87 553 zł121+26.3%14 163 zł81%-42 192 zł0.278
Szeroki programBez zmianPodwyżka80 525 zł124+25.7%26 227 zł80%-46 468 zł0.339
●Bez zmianProgramPodwyżka91 547 zł109+23.9%9710 zł84%-37 739 zł0.364
RozwójProgramBez zmian73 007 zł121+28.8%43 279 zł78%-47 402 zł0.375
●Szeroki programProgramBez zmian68 776 zł133+31.3%47 797 zł78%-52 096 zł0.392
RozwójBez zmianPodwyżka84 744 zł112+23.3%21 579 zł81%-41 783 zł0.397
Bez zmianProgramBez zmian76 991 zł109+26.3%39 012 zł80%-42 963 zł0.409
Szeroki programWstrzymaniePodwyżka77 670 zł116+23.9%32 297 zł79%-47 701 zł0.421
Szeroki programBez zmianBez zmian66 424 zł124+28.2%55 084 zł77%-51 485 zł0.451
RozwójBez zmianBez zmian70 633 zł112+25.7%50 587 zł78%-46 815 zł0.466
●OgraniczenieProgramPodwyżka95 730 zł96+21.3%4962 zł86%-32 990 zł0.483
RozwójProgramObniżka62 256 zł121+30.7%65 538 zł76%-51 244 zł0.487
RozwójWstrzymaniePodwyżka81 896 zł104+21.5%27 638 zł80%-43 005 zł0.487
Bez zmianBez zmianPodwyżka88 716 zł100+20.9%17 186 zł84%-37 354 zł0.487
OgraniczenieProgramBez zmian81 162 zł96+23.6%34 572 zł82%-38 232 zł0.489
Bez zmianProgramObniżka66 233 zł109+28.2%61 376 zł78%-46 816 zł0.492
Szeroki programWstrzymanieBez zmian63 831 zł116+26.3%60 764 zł76%-52 603 zł0.516
Bez zmianBez zmianBez zmian74 595 zł100+23.3%46 342 zł80%-42 400 zł0.519
●Szeroki programProgramObniżka58 033 zł133+33.3%70 023 zł73%-55 928 zł0.522
OgraniczenieProgramObniżka70 395 zł96+25.5%56 994 zł80%-42 099 zł0.540
RozwójWstrzymanieBez zmian68 047 zł104+23.9%56 257 zł78%-47 922 zł0.547
RozwójBez zmianObniżka60 204 zł112+27.6%72 182 zł76%-50 526 zł0.554
Szeroki programBez zmianObniżka56 002 zł124+30.1%76 668 zł73%-55 185 zł0.561
Bez zmianWstrzymaniePodwyżka85 876 zł92+19.1%23 350 zł83%-38 565 zł0.578
Bez zmianBez zmianObniżka64 159 zł100+25.1%68 002 zł78%-46 122 zł0.582
Głębokie cięcieProgramBez zmian85 242 zł83+20.9%30 417 zł85%-33 619 zł0.597
OgraniczenieBez zmianPodwyżka92 875 zł87+18.3%12 653 zł86%-32 633 zł0.604
OgraniczenieBez zmianBez zmian78 741 zł87+20.7%41 867 zł82%-37 697 zł0.607
Bez zmianWstrzymanieBez zmian72 017 zł92+21.5%52 001 zł80%-43 497 zł0.608
Szeroki programWstrzymanieObniżka53 603 zł116+28.2%81 964 zł72%-56 219 zł0.615
●Głębokie cięcieProgramPodwyżka99 822 zł83+18.6%395 zł89%-28 360 zł0.616
Głębokie cięcieProgramObniżka74 466 zł83+22.7%52 950 zł81%-37 498 zł0.622
RozwójWstrzymanieObniżka57 812 zł104+25.7%77 467 zł75%-51 549 zł0.624
OgraniczenieBez zmianObniżka68 296 zł87+22.4%63 716 zł80%-41 432 zł0.646
Bez zmianWstrzymanieObniżka61 774 zł92+23.3%73 222 zł78%-47 135 zł0.663
OgraniczenieWstrzymaniePodwyżka90 044 zł79+16.6%18 815 zł85%-33 830 zł0.693
OgraniczenieWstrzymanieBez zmian76 172 zł79+18.9%47 484 zł81%-38 780 zł0.699
Głębokie cięcieBez zmianBez zmian82 796 zł74+18.0%37 914 zł85%-33 110 zł0.717
Głębokie cięcieBez zmianPodwyżka96 942 zł74+15.7%8362 zł90%-28 029 zł0.733
OgraniczenieWstrzymanieObniżka65 921 zł79+20.7%68 824 zł78%-42 432 zł0.734
Głębokie cięcieBez zmianObniżka72 342 zł74+19.7%59 803 zł81%-36 858 zł0.735
Głębokie cięcieWstrzymanieBez zmian80 236 zł66+16.3%43 396 zł84%-34 181 zł0.808
Głębokie cięcieWstrzymaniePodwyżka94 120 zł66+14.0%14 390 zł89%-29 213 zł0.820
Głębokie cięcieWstrzymanieObniżka69 976 zł66+18.0%64 902 zł80%-37 845 zł0.826

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanagłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progugłębokie cięcie usług, podwyżka obciążeńmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńrozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 330 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeń) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 5.01 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 61% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.