HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat nowodworski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy79 351 mieszkańcówdochody własne 8873 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.46% do 0.61%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów0.5% do 18.55%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne66 463 zł132+5.8%25 955 zł89%-21 386 zł0.291
●RozwójDoinwestowanieAktywne63 364 zł137+5.8%28 508 zł86%-23 939 zł0.317
●RozwójBez zmianAktywne69 589 zł119+3.7%21 856 zł92%-17 288 zł0.323
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne60 172 zł150+7.9%32 681 zł85%-28 113 zł0.335
Bez zmianDoinwestowanieAktywne66 450 zł123+3.5%24 505 zł90%-19 897 zł0.343
●Szeroki programOgraniczenieAktywne73 085 zł110+2.7%18 792 zł95%-14 223 zł0.346
Bez zmianBez zmianAktywne72 613 zł105+1.4%17 916 zł96%-13 317 zł0.393
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne71 714 zł108+0.9%18 757 zł95%-14 159 zł0.400
●RozwójOgraniczenieAktywne76 128 zł97+0.6%14 788 zł97%-10 219 zł0.423
Szeroki programBez zmianBez zmian52 902 zł127+4.9%45 348 zł83%-28 305 zł0.451
RozwójBez zmianBez zmian56 150 zł114+2.9%42 691 zł86%-24 143 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian49 942 zł132+4.9%49 225 zł82%-30 775 zł0.477
Szeroki programOgraniczenieBez zmian59 501 zł105+1.8%38 334 zł88%-21 169 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne77 787 zł90-1.1%12 269 zł98%-7680 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne76 874 zł93-1.6%13 125 zł98%-8537 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian53 150 zł118+2.7%46 608 zł84%-26 670 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian46 629 zł145+7.0%51 976 zł79%-35 011 zł0.494
Bez zmianBez zmianBez zmian59 296 zł100+0.6%40 144 zł89%-20 109 zł0.516
●Bez zmianOgraniczenieAktywne79 074 zł83-1.6%10 925 zł99%-6337 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian58 393 zł103+0.1%41 001 zł88%-20 954 zł0.525
RozwójOgraniczenieBez zmian62 667 zł92-0.2%35 769 zł92%-17 100 zł0.533
Szeroki programBez zmianRezygnacja45 556 zł123+4.4%57 690 zł80%-32 256 zł0.541
RozwójBez zmianRezygnacja48 878 zł110+2.4%54 917 zł83%-28 049 zł0.554
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja52 160 zł101+1.3%50 671 zł85%-25 113 zł0.561
RozwójDoinwestowanieRezygnacja42 666 zł128+4.4%61 455 zł79%-34 685 zł0.566
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja45 947 zł114+2.2%58 723 zł81%-30 535 zł0.578
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja39 279 zł141+6.5%64 301 zł76%-38 967 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian64 450 zł85-1.9%34 636 zł94%-14 494 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian63 534 zł88-2.3%35 508 zł93%-15 354 zł0.589
●LikwidacjaBez zmianAktywne82 861 zł75-3.5%6737 zł100%-2158 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja52 097 zł96+0.1%52 254 zł86%-23 969 zł0.595
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja51 195 zł99-0.4%53 111 zł85%-24 814 zł0.604
RozwójOgraniczenieRezygnacja55 400 zł88-0.7%47 989 zł87%-21 000 zł0.607
Bez zmianOgraniczenieBez zmian65 734 zł78-2.3%33 308 zł95%-13 154 zł0.611
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne84 135 zł68-4.0%5408 zł100%-830 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja57 256 zł81-2.3%46 741 zł90%-18 350 zł0.650
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja56 341 zł84-2.8%47 613 zł89%-19 210 zł0.658
LikwidacjaBez zmianBez zmian69 505 zł70-4.3%29 238 zł98%-8993 zł0.669
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja58 541 zł74-2.8%45 413 zł91%-17 010 zł0.676
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian70 777 zł63-4.8%27 924 zł98%-7668 zł0.702
LikwidacjaBez zmianRezygnacja62 316 zł66-4.8%41 338 zł95%-12 844 zł0.727
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne89 101 zł53-6.4%0 zł100%4569 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja63 588 zł59-5.2%40 024 zł96%-11 518 zł0.757
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian75 724 zł48-7.1%22 800 zł100%-2290 zł0.804
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja68 539 zł44-7.6%34 887 zł99%-6135 zł0.851

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 298 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.42 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 33% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.