HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat m. st. Warszawa

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy1 863 845 mieszkańcówdochody własne 15 226 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.03% do 2.52%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-6.85% do 21.86%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne108 073 zł132+13.1%37 154 zł73%-91 240 zł0.267
●RozwójDoinwestowanieAktywne103 618 zł137+13.1%40 373 zł72%-94 404 zł0.290
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne99 794 zł150+15.3%46 324 zł70%-100 389 zł0.300
●RozwójBez zmianAktywne111 785 zł119+10.9%31 331 zł76%-85 384 zł0.309
Bez zmianDoinwestowanieAktywne107 266 zł123+10.6%34 655 zł74%-88 652 zł0.327
●Szeroki programOgraniczenieAktywne117 189 zł110+9.8%26 962 zł77%-81 048 zł0.335
Bez zmianBez zmianAktywne115 327 zł105+8.5%25 736 zł77%-79 754 zł0.387
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne114 705 zł108+7.9%26 244 zł77%-80 264 zł0.392
●RozwójOgraniczenieAktywne120 761 zł97+7.6%21 276 zł78%-75 354 zł0.419
Szeroki programBez zmianBez zmian85 137 zł127+12.2%77 016 zł68%-98 800 zł0.447
RozwójBez zmianBez zmian89 047 zł114+10.0%74 851 zł70%-92 882 zł0.470
RozwójDoinwestowanieBez zmian80 909 zł132+12.2%83 681 zł67%-101 867 zł0.471
Szeroki programOgraniczenieBez zmian94 214 zł105+8.9%67 066 zł72%-88 652 zł0.479
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian76 889 zł145+14.4%86 052 zł64%-107 913 zł0.481
●OgraniczenieBez zmianAktywne122 614 zł90+5.8%17 502 zł78%-71 542 zł0.483
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne121 969 zł93+5.3%18 036 zł78%-72 078 zł0.486
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian84 754 zł118+9.8%81 606 zł68%-96 053 zł0.493
●Bez zmianOgraniczenieAktywne124 169 zł83+5.3%15 836 zł79%-69 878 zł0.519
Bez zmianBez zmianBez zmian92 786 zł100+7.6%73 068 zł72%-87 189 zł0.523
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian92 159 zł103+7.1%73 622 zł72%-87 704 zł0.528
RozwójOgraniczenieBez zmian97 984 zł92+6.8%65 265 zł74%-82 895 zł0.537
Szeroki programBez zmianRezygnacja72 564 zł123+11.6%103 301 zł64%-103 498 zł0.549
RozwójBez zmianRezygnacja76 595 zł110+9.4%101 107 zł67%-97 527 zł0.567
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja81 649 zł101+8.4%93 551 zł68%-93 341 zł0.571
RozwójDoinwestowanieRezygnacja68 451 zł128+11.6%109 770 zł63%-106 522 zł0.573
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja64 309 zł141+13.9%112 086 zł62%-112 621 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian100 040 zł85+5.0%65 250 zł75%-79 015 zł0.588
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja72 415 zł114+9.2%107 634 zł65%-100 655 zł0.590
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian99 390 zł88+4.5%65 829 zł75%-79 556 zł0.593
●LikwidacjaBez zmianAktywne129 732 zł75+3.2%9464 zł80%-63 526 zł0.593
Bez zmianBez zmianRezygnacja80 453 zł96+7.1%99 088 zł68%-91 783 zł0.611
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja79 827 zł99+6.6%99 641 zł68%-92 297 zł0.616
Bez zmianOgraniczenieBez zmian101 590 zł78+4.5%63 629 zł76%-77 356 zł0.617
RozwójOgraniczenieRezygnacja85 540 zł88+6.2%91 512 zł71%-87 531 zł0.621
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne131 265 zł68+2.7%7823 zł81%-61 887 zł0.631
OgraniczenieBez zmianRezygnacja87 714 zł81+4.5%91 262 zł72%-83 600 zł0.665
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja87 066 zł84+3.9%91 840 zł72%-84 140 zł0.670
LikwidacjaBez zmianBez zmian107 125 zł70+2.4%57 619 zł77%-71 036 zł0.674
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja89 266 zł74+3.9%89 640 zł73%-81 940 zł0.691
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian108 655 zł63+1.9%56 022 zł77%-69 402 zł0.707
LikwidacjaBez zmianRezygnacja94 807 zł66+1.9%83 623 zł76%-75 612 zł0.739
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne138 198 zł53+0.2%0 zł83%-54 086 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja96 337 zł59+1.4%82 025 zł76%-73 977 zł0.770
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian115 557 zł48-0.6%48 920 zł79%-61 635 zł0.808
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja103 246 zł44-1.1%74 956 zł77%-66 201 zł0.861

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 396 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 2.57 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 78% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.