HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · województwo

PODLASKIE

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy1 132 641 mieszkańcówdochody własne 9186 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.27% do 0.2%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.61% do 17.23%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje województwo

Województwo nie jest zwierzchnikiem gmin ani powiatów, więc jego dźwignie działają pośrednio: przez dostępność transportu, przez majątek regionalny i przez to, dokąd kieruje środki programowe.

Transport regionalny

Przewozy kolejowe i autobusowe o zasięgu wojewódzkim. Decyduje o tym, czy peryferia regionu są dowiązane do rynku pracy stolicy województwa.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-300-0.40-1.10-0.30-28
Redukcja-150-0.20-0.55-0.15-14
Bez zmian00000
Zagęszczenie+180+0.18+0.50+0.20+13
Szeroki program+380+0.36+1.00+0.40+26

Infrastruktura i majątek regionu

Drogi wojewódzkie, szpitale marszałkowskie, tabor. Nakład skupiony w pierwszych latach, potem koszt utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-200-0.120-0.40-10
Bez zmian00000
Program+450+0.22+0.35+0.60+11

Alokacja środków rozwojowych

Program regionalny: czy środki idą na wyrównywanie różnic wewnątrz regionu, czy na wzmacnianie ośrodka, który już ciągnie. To najbardziej polityczna z dźwigni.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Koncentracja0-0.100+1.10-6
Bez zmian00000
Wyrównywanie+120+0.18+0.20-0.50+10

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
TransportInfrastrukturaRozwójBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramKoncentracja74 005 zł131-0.7%13 262 zł99%-5122 zł0.225
●ZagęszczenieProgramKoncentracja76 281 zł118-2.5%9877 zł100%-1737 zł0.297
Szeroki programBez zmianKoncentracja70 726 zł120-2.9%14 193 zł99%-6051 zł0.351
●Szeroki programProgramBez zmian62 685 zł137+0.3%23 644 zł96%-12 464 zł0.368
ZagęszczenieProgramBez zmian65 091 zł124-1.5%21 778 zł98%-8995 zł0.379
●Bez zmianProgramKoncentracja78 326 zł105-4.2%6741 zł100%1400 zł0.393
ZagęszczenieBez zmianKoncentracja73 045 zł107-4.6%11 543 zł99%-2653 zł0.426
Bez zmianProgramBez zmian67 264 zł111-3.2%20 163 zł99%-5775 zł0.427
ZagęszczenieProgramWyrównywanie58 297 zł134+0.3%30 803 zł95%-14 184 zł0.444
Bez zmianProgramWyrównywanie60 544 zł121-1.5%29 159 zł97%-10 907 zł0.452
Szeroki programWstrzymanieKoncentracja66 903 zł110-4.0%18 966 zł99%-8572 zł0.454
Szeroki programBez zmianBez zmian59 810 zł126-1.9%28 963 zł96%-13 121 zł0.459
●Szeroki programProgramWyrównywanie55 816 zł147+2.1%32 762 zł92%-17 710 zł0.472
ZagęszczenieBez zmianBez zmian62 254 zł113-3.6%27 078 zł98%-9642 zł0.490
RedukcjaProgramWyrównywanie63 166 zł107-3.4%26 894 zł99%-7398 zł0.493
RedukcjaProgramBez zmian69 827 zł97-5.2%17 979 zł100%-2314 zł0.505
●RedukcjaProgramKoncentracja80 796 zł91-6.1%3338 zł100%4802 zł0.507
Bez zmianBez zmianKoncentracja75 132 zł94-6.3%9978 zł100%498 zł0.518
ZagęszczenieWstrzymanieKoncentracja69 280 zł97-5.7%17 136 zł99%-5130 zł0.526
ZagęszczenieBez zmianWyrównywanie55 644 zł123-1.9%35 913 zł94%-14 701 zł0.528
Szeroki programBez zmianWyrównywanie53 128 zł136-0.1%37 848 zł91%-18 235 zł0.532
Bez zmianBez zmianBez zmian64 465 zł100-5.4%25 470 zł99%-6412 zł0.548
Szeroki programWstrzymanieBez zmian56 254 zł116-3.1%34 301 zł93%-15 460 zł0.553
Bez zmianBez zmianWyrównywanie57 927 zł110-3.6%34 207 zł97%-11 416 zł0.555
LikwidacjaProgramWyrównywanie65 735 zł93-5.4%24 697 zł99%-3956 zł0.561
ZagęszczenieWstrzymanieBez zmian58 753 zł103-4.8%32 374 zł96%-11 940 zł0.589
LikwidacjaProgramBez zmian72 337 zł83-7.1%15 948 zł100%1082 zł0.601
RedukcjaBez zmianWyrównywanie60 565 zł96-5.5%31 909 zł99%-7912 zł0.608
Szeroki programWstrzymanieWyrównywanie49 687 zł126-1.3%43 056 zł89%-20 497 zł0.611
Bez zmianWstrzymanieKoncentracja71 424 zł84-7.4%15 535 zł100%-1937 zł0.613
ZagęszczenieWstrzymanieWyrównywanie52 257 zł113-3.1%41 047 zł92%-16 922 zł0.618
RedukcjaBez zmianKoncentracja77 622 zł80-8.2%7827 zł100%3899 zł0.626
●LikwidacjaProgramKoncentracja83 214 zł77-8.0%0 zł100%8140 zł0.626
RedukcjaBez zmianBez zmian67 045 zł86-7.2%23 249 zł99%-2954 zł0.628
Bez zmianWstrzymanieBez zmian61 018 zł90-6.5%30 691 zł98%-8669 zł0.647
Bez zmianWstrzymanieWyrównywanie54 592 zł100-4.8%39 269 zł95%-13 597 zł0.650
LikwidacjaBez zmianWyrównywanie63 151 zł82-7.4%29 933 zł99%-4474 zł0.681
RedukcjaWstrzymanieWyrównywanie57 272 zł86-6.7%36 913 zł98%-10 060 zł0.705
RedukcjaWstrzymanieKoncentracja73 960 zł70-9.3%13 359 zł100%1499 zł0.716
LikwidacjaBez zmianBez zmian69 574 zł72-9.1%21 435 zł100%439 zł0.722
RedukcjaWstrzymanieBez zmian63 641 zł76-8.4%28 412 zł99%-5177 zł0.725
LikwidacjaBez zmianKoncentracja80 062 zł66-10.0%6043 zł100%7235 zł0.740
LikwidacjaWstrzymanieWyrównywanie59 899 zł72-8.5%34 798 zł99%-6590 zł0.778
LikwidacjaWstrzymanieBez zmian66 212 zł62-10.2%26 458 zł100%-1751 zł0.816
LikwidacjaWstrzymanieKoncentracja76 444 zł56-11.1%11 431 zł100%4871 zł0.825

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program transportowy, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 391 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.