HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat włodawski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy34 989 mieszkańcówdochody własne 8301 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.99% do 0.45%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.88% do 15.05%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne51 856 zł132-7.5%25 764 zł98%-10 480 zł0.302
●RozwójDoinwestowanieAktywne48 904 zł137-7.5%28 473 zł97%-13 166 zł0.328
●RozwójBez zmianAktywne55 063 zł119-9.4%21 796 zł99%-6502 zł0.329
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne45 633 zł150-5.6%32 515 zł93%-17 217 zł0.350
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne52 068 zł123-9.5%24 570 zł99%-9253 zł0.350
●Szeroki programOgraniczenieAktywne58 385 zł110-10.3%18 586 zł100%-3318 zł0.352
Bez zmianBez zmianAktywne58 167 zł105-11.4%17 962 zł100%-2658 zł0.396
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne57 254 zł108-11.8%18 808 zł100%-3506 zł0.404
●RozwójOgraniczenieAktywne61 513 zł97-12.1%14 709 zł100%569 zł0.426
Szeroki programBez zmianBez zmian39 734 zł127-8.3%40 730 zł91%-18 569 zł0.454
RozwójBez zmianBez zmian43 052 zł114-10.1%37 497 zł94%-14 516 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian46 241 zł105-11.0%33 648 zł98%-11 431 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian36 910 zł132-8.3%44 098 zł89%-21 161 zł0.479
●OgraniczenieBez zmianAktywne63 267 zł90-13.6%12 301 zł100%2989 zł0.487
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian40 183 zł118-10.3%40 923 zł92%-17 174 zł0.492
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne62 342 zł93-14.0%13 162 zł100%2126 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian33 529 zł145-6.4%47 401 zł85%-25 286 zł0.499
Bez zmianBez zmianBez zmian46 266 zł100-12.1%34 391 zł98%-10 598 zł0.515
●Bez zmianOgraniczenieAktywne64 542 zł83-14.0%10 962 zł100%4326 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian45 350 zł103-12.5%35 248 zł98%-11 448 zł0.524
RozwójOgraniczenieBez zmian49 481 zł92-12.8%30 506 zł99%-7469 zł0.531
Szeroki programBez zmianRezygnacja33 144 zł123-8.7%49 924 zł87%-23 149 zł0.539
RozwójBez zmianRezygnacja36 530 zł110-10.5%46 601 zł90%-19 046 zł0.550
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja39 657 zł101-11.4%42 836 zł93%-16 005 zł0.557
RozwójDoinwestowanieRezygnacja30 383 zł128-8.7%53 207 zł84%-25 696 zł0.564
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja33 724 zł114-10.7%49 943 zł88%-21 659 zł0.574
OgraniczenieBez zmianBez zmian51 348 zł85-14.3%28 813 zł100%-4972 zł0.580
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja26 935 zł141-6.9%56 601 zł81%-29 872 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian50 420 zł88-14.7%29 684 zł100%-5837 zł0.587
Bez zmianBez zmianRezygnacja39 811 zł96-12.5%43 405 zł94%-15 077 zł0.589
●LikwidacjaBez zmianAktywne68 272 zł75-15.7%6752 zł100%8524 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja38 896 zł99-13.0%44 261 zł93%-15 927 zł0.599
RozwójOgraniczenieRezygnacja42 964 zł88-13.2%39 603 zł97%-11 992 zł0.602
Bez zmianOgraniczenieBez zmian52 620 zł78-14.7%27 484 zł100%-3637 zł0.608
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne69 534 zł68-16.2%5427 zł100%9847 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja44 897 zł81-14.7%37 822 zł98%-9446 zł0.645
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja43 970 zł84-15.1%38 693 zł98%-10 310 zł0.653
LikwidacjaBez zmianBez zmian56 334 zł70-16.4%23 357 zł100%543 zł0.667
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja46 170 zł74-15.1%36 493 zł99%-8110 zł0.670
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian57 594 zł63-16.8%22 058 zł100%1864 zł0.699
LikwidacjaBez zmianRezygnacja49 888 zł66-16.8%32 424 zł100%-3925 zł0.722
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne74 433 zł53-18.3%0 zł100%15 261 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja51 149 zł59-17.3%31 125 zł100%-2603 zł0.752
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian62 476 zł48-18.9%16 989 zł100%7258 zł0.802
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja56 036 zł44-19.4%26 033 zł100%2796 zł0.847

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 297 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.