HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat konecki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy72 810 mieszkańcówdochody własne 7249 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.96% do 0.26%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów0.44% do 20.46%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne58 426 zł132-8.3%24 294 zł85%-26 434 zł0.298
●RozwójDoinwestowanieAktywne55 598 zł137-8.3%26 646 zł84%-28 759 zł0.325
●RozwójBez zmianAktywne61 413 zł119-10.1%20 385 zł88%-22 509 zł0.327
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne52 556 zł150-6.4%30 619 zł81%-32 748 zł0.346
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne58 547 zł123-10.3%22 796 zł85%-24 891 zł0.348
●Szeroki programOgraniczenieAktywne64 515 zł110-11.0%17 659 zł91%-19 800 zł0.350
Bez zmianBez zmianAktywne64 310 zł105-12.1%16 596 zł92%-18 701 zł0.395
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne63 348 zł108-12.5%17 500 zł90%-19 607 zł0.403
●RozwójOgraniczenieAktywne67 432 zł97-12.8%13 817 zł94%-15 954 zł0.425
Szeroki programBez zmianBez zmian46 751 zł127-9.0%41 683 zł81%-31 824 zł0.453
RozwójBez zmianBez zmian49 844 zł114-10.8%39 084 zł83%-27 847 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian52 820 zł105-11.7%35 119 zł85%-25 211 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian44 044 zł132-9.0%45 278 zł79%-34 080 zł0.479
●OgraniczenieBez zmianAktywne69 036 zł90-14.3%11 387 zł96%-13 504 zł0.486
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian47 099 zł118-11.0%42 725 zł82%-30 161 zł0.492
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne68 063 zł93-14.7%12 304 zł95%-14 422 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian40 896 zł145-7.2%47 940 zł76%-38 121 zł0.498
Bez zmianBez zmianBez zmian52 847 zł100-12.8%36 590 zł85%-23 988 zł0.515
●Bez zmianOgraniczenieAktywne70 263 zł83-14.7%10 104 zł97%-12 222 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian51 883 zł103-13.2%37 503 zł85%-24 895 zł0.525
RozwójOgraniczenieBez zmian55 845 zł92-13.5%32 598 zł88%-21 313 zł0.532
Szeroki programBez zmianRezygnacja40 450 zł123-9.5%52 698 zł77%-34 922 zł0.539
RozwójBez zmianRezygnacja43 608 zł110-11.3%49 994 zł80%-30 907 zł0.550
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja46 524 zł101-12.2%46 158 zł82%-28 303 zł0.557
RozwójDoinwestowanieRezygnacja37 804 zł128-9.5%56 194 zł76%-37 145 zł0.564
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja40 923 zł114-11.5%53 537 zł79%-33 189 zł0.575
OgraniczenieBez zmianBez zmian57 557 zł85-15.0%31 539 zł90%-18 809 zł0.580
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja34 591 zł141-7.6%58 960 zł75%-41 224 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian56 582 zł88-15.4%32 479 zł89%-19 729 zł0.589
Bez zmianBez zmianRezygnacja46 675 zł96-13.2%47 507 zł83%-27 011 zł0.590
●LikwidacjaBez zmianAktywne73 677 zł75-16.4%6276 zł99%-8404 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja45 712 zł99-13.7%48 434 zł82%-27 918 zł0.601
RozwójOgraniczenieRezygnacja49 613 zł88-13.9%43 655 zł84%-24 368 zł0.603
Bez zmianOgraniczenieBez zmian58 782 zł78-15.4%30 279 zł92%-17 529 zł0.609
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne74 894 zł68-16.9%5005 zł99%-7135 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja51 389 zł81-15.4%42 507 zł86%-21 827 zł0.646
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja50 415 zł84-15.8%43 445 zł85%-22 747 zł0.655
LikwidacjaBez zmianBez zmian62 183 zł70-17.1%26 636 zł95%-13 727 zł0.667
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja52 615 zł74-15.8%41 245 zł87%-20 547 zł0.671
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian63 398 zł63-17.5%25 387 zł96%-12 459 zł0.700
LikwidacjaBez zmianRezygnacja56 019 zł66-17.5%37 598 zł92%-16 740 zł0.723
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne79 445 zł53-19.0%0 zł100%-2141 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja57 234 zł59-18.0%36 349 zł93%-15 472 zł0.753
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian67 933 zł48-19.6%20 715 zł99%-7483 zł0.803
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja61 774 zł44-20.0%31 673 zł98%-10 491 zł0.848

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 277 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 7.01 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 45% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.