HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat łowicki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy73 368 mieszkańcówdochody własne 8175 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.97% do 0.16%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów1.65% do 20.69%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne74 634 zł132-4.1%25 340 zł93%-18 874 zł0.285
●RozwójDoinwestowanieAktywne71 528 zł137-4.1%27 878 zł90%-21 401 zł0.310
●RozwójBez zmianAktywne77 611 zł119-6.0%21 344 zł96%-14 875 zł0.319
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne68 490 zł150-2.2%31 937 zł86%-25 470 zł0.327
Bez zmianDoinwestowanieAktywne74 465 zł123-6.2%23 969 zł93%-17 461 zł0.339
●Szeroki programOgraniczenieAktywne81 068 zł110-7.0%18 347 zł97%-11 881 zł0.344
Bez zmianBez zmianAktywne80 489 zł105-8.1%17 501 zł98%-11 002 zł0.391
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne79 567 zł108-8.6%18 364 zł97%-11 867 zł0.399
●RozwójOgraniczenieAktywne83 967 zł97-8.8%14 437 zł99%-7971 zł0.422
Szeroki programBez zmianBez zmian60 723 zł127-4.9%45 546 zł86%-25 731 zł0.450
RozwójBez zmianBez zmian63 825 zł114-6.8%43 015 zł88%-21 669 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian57 758 zł132-4.9%49 480 zł84%-28 176 zł0.476
Szeroki programOgraniczenieBez zmian67 135 zł105-7.7%38 630 zł92%-18 763 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne85 507 zł90-10.4%11 992 zł99%-5504 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne84 572 zł93-10.8%12 869 zł99%-6383 zł0.490
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian54 595 zł145-3.0%52 080 zł82%-32 309 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian60 820 zł118-7.0%46 995 zł86%-24 173 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian66 828 zł100-8.8%40 675 zł92%-17 732 zł0.517
●Bez zmianOgraniczenieAktywne86 772 zł83-10.8%10 669 zł99%-4183 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian65 903 zł103-9.3%41 559 zł92%-18 599 zł0.526
RozwójOgraniczenieBez zmian70 160 zł92-9.6%36 285 zł95%-14 788 zł0.534
Szeroki programBez zmianRezygnacja53 210 zł123-5.4%58 322 zł83%-29 638 zł0.542
RozwójBez zmianRezygnacja56 387 zł110-7.3%55 776 zł85%-25 531 zł0.557
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja59 627 zł101-8.2%51 520 zł87%-22 664 zł0.563
RozwójDoinwestowanieRezygnacja50 316 zł128-5.4%62 149 zł81%-32 043 zł0.568
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja53 452 zł114-7.4%59 644 zł84%-27 996 zł0.581
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja47 078 zł141-3.5%64 797 zł79%-36 220 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian71 827 zł85-11.1%35 348 zł96%-12 255 zł0.584
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian70 890 zł88-11.6%36 245 zł96%-13 136 zł0.591
●LikwidacjaBez zmianAktywne90 431 zł75-12.6%6592 zł100%-114 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja59 465 zł96-9.3%53 336 zł88%-21 550 zł0.598
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja58 540 zł99-9.7%54 219 zł86%-22 417 zł0.607
RozwójOgraniczenieRezygnacja62 727 zł88-10.0%49 059 zł92%-18 644 zł0.610
Bez zmianOgraniczenieBez zmian73 090 zł78-11.6%34 045 zł98%-10 936 zł0.612
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne91 684 zł68-13.1%5282 zł100%1194 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja64 469 zł81-11.6%48 003 zł93%-16 068 zł0.653
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja63 532 zł84-12.0%48 900 zł92%-16 948 zł0.661
LikwidacjaBez zmianBez zmian76 734 zł70-13.3%30 124 zł99%-6885 zł0.670
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja65 732 zł74-12.0%46 700 zł95%-14 748 zł0.679
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian77 985 zł63-13.8%28 834 zł99%-5579 zł0.703
LikwidacjaBez zmianRezygnacja69 380 zł66-13.8%42 775 zł98%-10 692 zł0.730
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne96 506 zł53-15.2%0 zł100%6466 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja70 631 zł59-14.2%41 484 zł98%-9386 zł0.759
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian82 790 zł48-15.9%23 872 zł100%-326 zł0.805
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja75 440 zł44-16.4%36 514 zł99%-4127 zł0.853

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 289 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 7.90 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 22% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.