HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat łęczycki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy46 137 mieszkańcówdochody własne 8215 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.43% do 0.19%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.4% do 19.68%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne75 590 zł132-6.2%25 413 zł98%-10 470 zł0.284
●RozwójDoinwestowanieAktywne72 455 zł137-6.2%28 071 zł98%-13 106 zł0.310
●RozwójBez zmianAktywne78 571 zł119-8.0%21 479 zł99%-6524 zł0.319
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne69 412 zł150-4.3%32 068 zł95%-17 123 zł0.326
Bez zmianDoinwestowanieAktywne75 395 zł123-8.2%24 209 zł99%-9223 zł0.339
●Szeroki programOgraniczenieAktywne82 064 zł110-9.0%18 351 zł100%-3408 zł0.343
Bez zmianBez zmianAktywne81 452 zł105-10.1%17 685 zł100%-2708 zł0.391
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne80 533 zł108-10.5%18 541 zł100%-3566 zł0.398
●RozwójOgraniczenieAktywne84 967 zł97-10.8%14 496 zł100%447 zł0.422
Szeroki programBez zmianBez zmian61 480 zł127-6.9%44 770 zł92%-18 286 zł0.450
RozwójBez zmianBez zmian64 588 zł114-8.8%42 085 zł96%-14 268 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian58 489 zł132-6.9%48 605 zł91%-20 831 zł0.476
Szeroki programOgraniczenieBez zmian67 932 zł105-9.7%37 787 zł98%-11 249 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne86 504 zł90-12.3%12 116 zł100%2850 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne85 573 zł93-12.7%12 986 zł100%1978 zł0.490
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian55 319 zł145-5.0%51 360 zł86%-24 920 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian61 555 zł118-9.0%45 970 zł93%-16 876 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian67 595 zł100-10.8%39 517 zł98%-10 380 zł0.518
●Bez zmianOgraniczenieAktywne87 773 zł83-12.7%10 786 zł100%4178 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian66 674 zł103-11.2%40 383 zł98%-11 241 zł0.527
RozwójOgraniczenieBez zmian70 962 zł92-11.5%35 191 zł99%-7321 zł0.534
Szeroki programBez zmianRezygnacja53 856 zł123-7.4%56 822 zł87%-22 706 zł0.543
RozwójBez zmianRezygnacja57 040 zł110-9.2%54 023 zł92%-18 639 zł0.557
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja60 313 zł101-10.1%49 844 zł94%-15 663 zł0.563
RozwójDoinwestowanieRezygnacja50 937 zł128-7.4%60 548 zł86%-25 207 zł0.568
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja54 079 zł114-9.4%57 801 zł89%-21 203 zł0.581
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja47 691 zł141-5.5%63 417 zł84%-29 345 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian72 629 zł85-13.0%34 093 zł99%-4843 zł0.584
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian71 696 zł88-13.5%34 986 zł99%-5717 zł0.591
●LikwidacjaBez zmianAktywne91 462 zł75-14.5%6656 zł100%8299 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja60 123 zł96-11.2%51 426 zł95%-14 702 zł0.599
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja59 203 zł99-11.7%52 305 zł94%-15 562 zł0.608
RozwójOgraniczenieRezygnacja63 420 zł88-11.9%47 245 zł98%-11 685 zł0.610
Bez zmianOgraniczenieBez zmian73 896 zł78-13.5%32 786 zł100%-3517 zł0.612
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne92 719 zł68-14.9%5340 zł100%9613 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja65 162 zł81-13.5%46 059 zł98%-9159 zł0.654
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja64 229 zł84-13.9%46 951 zł98%-10 034 zł0.662
LikwidacjaBez zmianBez zmian77 570 zł70-15.2%28 835 zł100%586 zł0.671
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja66 429 zł74-13.9%44 751 zł99%-7834 zł0.679
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian78 824 zł63-15.6%27 542 zł100%1898 zł0.703
LikwidacjaBez zmianRezygnacja70 107 zł66-15.6%40 796 zł100%-3725 zł0.730
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne97 574 zł53-17.1%0 zł100%14 943 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja71 362 zł59-16.0%39 502 zł100%-2413 zł0.760
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian83 662 zł48-17.7%22 536 zł100%7208 zł0.805
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja76 204 zł44-18.2%34 483 zł100%2903 zł0.853

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 290 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.