HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat radomszczański

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy105 623 mieszkańcówdochody własne 8685 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.88% do -0.02%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.59% do 20.47%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne87 022 zł132-4.6%25 931 zł99%-7304 zł0.276
●RozwójDoinwestowanieAktywne83 717 zł137-4.6%28 667 zł98%-10 034 zł0.301
●RozwójBez zmianAktywne89 971 zł119-6.5%21 945 zł99%-3318 zł0.314
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne80 703 zł150-2.6%32 721 zł96%-14 095 zł0.315
Bez zmianDoinwestowanieAktywne86 625 zł123-6.6%24 779 zł99%-6109 zł0.333
●Szeroki programOgraniczenieAktywne93 674 zł110-7.4%18 696 zł100%-69 zł0.340
Bez zmianBez zmianAktywne92 816 zł105-8.5%18 124 zł100%535 zł0.389
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne91 917 zł108-9.0%18 961 zł100%-302 zł0.396
●RozwójOgraniczenieAktywne96 541 zł97-9.2%14 804 zł100%3823 zł0.420
Szeroki programBez zmianBez zmian71 484 zł127-5.3%47 464 zł95%-15 780 zł0.448
RozwójBez zmianBez zmian74 572 zł114-7.2%44 903 zł98%-11 717 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian68 336 zł132-5.3%51 555 zł92%-18 412 zł0.474
Szeroki programOgraniczenieBez zmian78 114 zł105-8.1%40 311 zł99%-8571 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne98 020 zł90-10.8%12 409 zł100%6239 zł0.484
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian65 183 zł145-3.4%54 189 zł90%-22 550 zł0.487
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne97 108 zł93-11.2%13 261 zł100%5387 zł0.489
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian71 381 zł118-7.4%49 043 zł96%-14 411 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian77 555 zł100-9.2%42 530 zł99%-7786 zł0.519
●Bez zmianOgraniczenieAktywne99 308 zł83-11.2%11 061 zł100%7587 zł0.519
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian76 654 zł103-9.7%43 387 zł99%-8627 zł0.528
RozwójOgraniczenieBez zmian81 120 zł92-10.0%37 930 zł99%-4601 zł0.535
Szeroki programBez zmianRezygnacja63 091 zł123-5.8%60 926 zł91%-20 565 zł0.545
RozwójBez zmianRezygnacja66 262 zł110-7.7%58 338 zł94%-16 449 zł0.561
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja69 725 zł101-8.6%53 879 zł96%-13 350 zł0.566
RozwójDoinwestowanieRezygnacja60 021 zł128-5.8%64 902 zł88%-23 150 zł0.570
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja56 785 zł141-3.9%67 603 zł86%-27 341 zł0.582
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja63 148 zł114-7.9%62 358 zł92%-19 097 zł0.585
OgraniczenieBez zmianBez zmian82 739 zł85-11.5%36 995 zł100%-2104 zł0.586
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian81 825 zł88-12.0%37 867 zł99%-2959 zł0.593
●LikwidacjaBez zmianAktywne103 123 zł75-13.0%6809 zł100%11 829 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja69 327 zł96-9.7%55 863 zł96%-12 466 zł0.603
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja68 426 zł99-10.2%56 719 zł96%-13 306 zł0.612
Bez zmianOgraniczenieBez zmian84 025 zł78-12.0%35 667 zł100%-759 zł0.614
RozwójOgraniczenieRezygnacja72 815 zł88-10.4%51 382 zł98%-9327 zł0.614
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne104 399 zł68-13.5%5475 zł100%13 162 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja74 516 zł81-12.0%50 322 zł99%-6778 zł0.658
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja73 602 zł84-12.4%51 193 zł99%-7633 zł0.666
LikwidacjaBez zmianBez zmian87 824 zł70-13.7%31 570 zł100%3465 zł0.672
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja75 802 zł74-12.4%48 993 zł99%-5433 zł0.684
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian89 097 zł63-14.2%30 255 zł100%4795 zł0.705
LikwidacjaBez zmianRezygnacja79 606 zł66-14.2%44 892 zł100%-1204 zł0.734
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne109 394 zł53-15.6%0 zł100%18 627 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja80 879 zł59-14.6%43 577 zł100%126 zł0.764
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian94 075 zł48-16.3%25 102 zł100%10 239 zł0.807
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja85 861 zł44-16.7%38 410 zł100%5576 zł0.856

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 296 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.