HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat piotrkowski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy89 717 mieszkańcówdochody własne 7762 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.53% do 0.15%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.88% do 16.89%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne60 826 zł132+3.1%23 935 zł100%-1801 zł0.296
●RozwójDoinwestowanieAktywne57 946 zł137+3.1%26 458 zł99%-4325 zł0.323
●RozwójBez zmianAktywne63 836 zł119+1.0%20 203 zł100%1930 zł0.326
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne54 877 zł150+5.1%30 256 zł97%-8122 zł0.343
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne60 921 zł123+0.8%22 809 zł100%-642 zł0.347
●Szeroki programOgraniczenieAktywne67 017 zł110+0.0%17 280 zł100%4853 zł0.349
Bez zmianBez zmianAktywne66 757 zł105-1.2%16 608 zł100%5551 zł0.394
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne65 809 zł108-1.7%17 505 zł100%4653 zł0.402
●RozwójOgraniczenieAktywne69 955 zł97-2.0%13 631 zł100%8502 zł0.424
Szeroki programBez zmianBez zmian48 739 zł127+2.2%39 510 zł96%-9344 zł0.452
RozwójBez zmianBez zmian51 860 zł114+0.2%36 691 zł99%-5542 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian54 910 zł105-0.8%32 971 zł99%-2712 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian45 985 zł132+2.2%42 855 zł94%-11 780 zł0.479
●OgraniczenieBez zmianAktywne71 566 zł90-3.6%11 395 zł100%10 756 zł0.486
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne70 607 zł93-4.1%12 305 zł100%9845 zł0.492
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian49 070 zł118+0.0%40 074 zł97%-8027 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian42 807 zł145+4.3%45 774 zł90%-15 647 zł0.497
Bez zmianBez zmianBez zmian54 890 zł100-2.0%33 970 zł100%-1851 zł0.515
●Bez zmianOgraniczenieAktywne72 807 zł83-4.1%10 105 zł100%12 045 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian53 940 zł103-2.5%34 880 zł99%-2752 zł0.525
RozwójOgraniczenieBez zmian57 959 zł92-2.8%30 231 zł100%1007 zł0.532
Szeroki programBez zmianRezygnacja42 220 zł123+1.7%49 153 zł92%-13 553 zł0.540
RozwójBez zmianRezygnacja45 407 zł110-0.3%46 240 zł96%-9704 zł0.551
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja48 395 zł101-1.3%42 608 zł98%-6916 zł0.558
RozwójDoinwestowanieRezygnacja39 528 zł128+1.7%52 408 zł89%-15 946 zł0.565
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja42 679 zł114-0.5%49 535 zł93%-12 147 zł0.575
OgraniczenieBez zmianBez zmian59 683 zł85-4.4%28 864 zł100%3335 zł0.581
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja36 284 zł141+3.8%55 385 zł86%-19 860 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian58 721 zł88-4.9%29 787 zł100%2420 zł0.589
Bez zmianBez zmianRezygnacja48 504 zł96-2.5%43 427 zł99%-5967 zł0.591
●LikwidacjaBez zmianAktywne76 287 zł75-6.0%6281 zł100%15 861 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja47 554 zł99-2.9%44 337 zł98%-6867 zł0.601
RozwójOgraniczenieRezygnacja51 511 zł88-3.2%39 775 zł99%-3149 zł0.604
Bez zmianOgraniczenieBez zmian60 921 zł78-4.9%27 587 zł100%4620 zł0.609
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne77 517 zł68-6.5%5004 zł100%17 137 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja53 300 zł81-4.9%38 316 zł100%-776 zł0.647
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja52 338 zł84-5.4%39 239 zł100%-1690 zł0.656
LikwidacjaBez zmianBez zmian64 388 zł70-6.8%23 854 zł100%8421 zł0.668
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja54 538 zł74-5.4%37 039 zł100%510 zł0.672
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian65 615 zł63-7.2%22 590 zł100%9694 zł0.700
LikwidacjaBez zmianRezygnacja58 009 zł66-7.2%33 302 zł100%4315 zł0.724
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne82 143 zł53-8.8%0 zł100%22 134 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja59 236 zł59-7.7%32 037 zł100%5589 zł0.754
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian70 225 zł48-9.5%17 807 zł100%14 673 zł0.803
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja63 850 zł44-10.0%27 233 zł100%10 572 zł0.848

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 281 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.