HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat zgierski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy165 840 mieszkańcówdochody własne 7308 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.55% do 0.64%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów2.59% do 17.08%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne53 743 zł132+5.5%23 343 zł97%-8867 zł0.304
●RozwójBez zmianAktywne56 740 zł119+3.4%19 630 zł99%-5154 zł0.330
●RozwójDoinwestowanieAktywne51 010 zł137+5.5%25 714 zł95%-11 238 zł0.330
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne53 975 zł123+3.2%22 080 zł98%-7571 zł0.351
●Szeroki programOgraniczenieAktywne59 729 zł110+2.3%16 907 zł99%-2431 zł0.352
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne47 959 zł150+7.6%29 489 zł92%-15 013 zł0.353
Bez zmianBez zmianAktywne59 653 zł105+1.1%16 046 zł100%-1545 zł0.396
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne58 683 zł108+0.6%16 967 zł99%-2467 zł0.405
●RozwójOgraniczenieAktywne62 658 zł97+0.3%13 271 zł100%1205 zł0.426
Szeroki programBez zmianBez zmian42 780 zł127+4.6%37 951 zł90%-15 256 zł0.454
RozwójBez zmianBez zmian45 878 zł114+2.6%35 138 zł94%-11 483 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian48 747 zł105+1.5%31 592 zł97%-8842 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian40 163 zł132+4.6%41 165 zł87%-17 551 zł0.480
●OgraniczenieBez zmianAktywne64 288 zł90-1.4%11 019 zł100%3474 zł0.487
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian43 228 zł118+2.3%38 393 zł91%-13 823 zł0.492
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne63 307 zł93-1.9%11 952 zł100%2540 zł0.493
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian37 011 zł145+6.7%44 044 zł85%-21 386 zł0.501
Bez zmianBez zmianBez zmian48 892 zł100+0.3%32 467 zł98%-7814 zł0.513
●Bez zmianOgraniczenieAktywne65 507 zł83-1.9%9752 zł100%4740 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian47 920 zł103-0.2%33 402 zł97%-8738 zł0.524
RozwójOgraniczenieBez zmian51 778 zł92-0.5%28 905 zł99%-5145 zł0.531
Szeroki programBez zmianRezygnacja36 877 zł123+4.1%47 030 zł86%-18 833 zł0.538
RozwójBez zmianRezygnacja40 036 zł110+2.0%44 179 zł90%-15 018 zł0.548
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja42 848 zł101+1.0%40 717 zł93%-12 414 zł0.555
RozwójDoinwestowanieRezygnacja34 318 zł128+4.1%50 166 zł84%-21 090 zł0.563
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja37 443 zł114+1.8%47 350 zł87%-17 322 zł0.572
OgraniczenieBez zmianBez zmian53 511 zł85-2.2%27 558 zł99%-2812 zł0.579
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja31 104 zł141+6.2%53 077 zł81%-24 967 zł0.582
Bez zmianBez zmianRezygnacja43 111 zł96-0.2%41 420 zł93%-11 308 zł0.587
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian52 527 zł88-2.6%28 505 zł99%-3750 zł0.588
●LikwidacjaBez zmianAktywne68 840 zł75-3.8%6085 zł100%8400 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja42 139 zł99-0.7%42 355 zł93%-12 233 zł0.598
RozwójOgraniczenieRezygnacja45 940 zł88-1.0%37 941 zł96%-8676 zł0.600
Bez zmianOgraniczenieBez zmian54 727 zł78-2.6%26 305 zł100%-1550 zł0.607
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne70 048 zł68-4.3%4831 zł100%9653 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja47 733 zł81-2.6%36 507 zł98%-6303 zł0.643
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja46 750 zł84-3.1%37 454 zł98%-7239 zł0.652
LikwidacjaBez zmianBez zmian58 047 zł70-4.6%22 740 zł100%2095 zł0.666
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja48 950 zł74-3.1%35 254 zł99%-5039 zł0.668
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian59 254 zł63-5.1%21 499 zł100%3346 zł0.699
LikwidacjaBez zmianRezygnacja52 273 zł66-5.1%31 685 zł100%-1391 zł0.721
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne74 511 zł53-6.7%0 zł100%14 476 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja53 480 zł59-5.5%30 444 zł100%-139 zł0.751
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian63 701 zł48-7.4%16 895 zł100%8153 zł0.802
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja57 931 zł44-7.9%25 824 zł100%4671 zł0.846

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 274 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 7.34 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 10% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.