HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat włocławski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy81 591 mieszkańcówdochody własne 9348 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.87% do 0.52%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów1.59% do 21.06%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne89 384 zł132-1.9%27 189 zł94%-20 379 zł0.275
●RozwójDoinwestowanieAktywne85 961 zł137-1.9%29 944 zł92%-23 119 zł0.300
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne82 866 zł150+0.1%34 229 zł88%-27 419 zł0.313
●RozwójBez zmianAktywne92 408 zł119-3.8%22 975 zł96%-16 159 zł0.313
Bez zmianDoinwestowanieAktywne88 941 zł123-4.0%25 824 zł95%-18 966 zł0.332
●Szeroki programOgraniczenieAktywne96 285 zł110-4.8%19 642 zł98%-12 832 zł0.339
Bez zmianBez zmianAktywne95 322 zł105-5.9%18 929 zł98%-12 083 zł0.388
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne94 451 zł108-6.4%19 731 zł98%-12 886 zł0.395
●RozwójOgraniczenieAktywne99 221 zł97-6.7%15 523 zł99%-8713 zł0.420
Szeroki programBez zmianBez zmian73 078 zł127-2.7%50 978 zł86%-28 383 zł0.448
RozwójBez zmianBez zmian76 248 zł114-4.6%48 494 zł90%-24 090 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian69 819 zł132-2.7%55 385 zł85%-31 028 zł0.474
Szeroki programOgraniczenieBez zmian79 955 zł105-5.6%43 519 zł92%-20 863 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne100 736 zł90-8.3%12 948 zł99%-6113 zł0.484
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian66 580 zł145-0.7%57 947 zł83%-35 401 zł0.486
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne99 851 zł93-8.7%13 766 zł99%-6933 zł0.488
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian72 943 zł118-4.8%52 952 zł87%-26 803 zł0.492
●Bez zmianOgraniczenieAktywne102 051 zł83-8.7%11 566 zł99%-4733 zł0.519
Bez zmianBez zmianBez zmian79 305 zł100-6.7%46 216 zł93%-19 941 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian78 432 zł103-7.2%47 043 zł92%-20 747 zł0.528
RozwójOgraniczenieBez zmian83 037 zł92-7.4%41 239 zł96%-16 671 zł0.536
Szeroki programBez zmianRezygnacja64 252 zł123-3.2%66 020 zł84%-32 963 zł0.545
RozwójBez zmianRezygnacja67 508 zł110-5.1%63 525 zł86%-28 619 zł0.562
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja71 135 zł101-6.0%58 702 zł88%-25 436 zł0.567
RozwójDoinwestowanieRezygnacja61 075 zł128-3.2%70 299 zł82%-35 562 zł0.570
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja57 749 zł141-1.2%72 940 zł80%-39 986 zł0.582
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja64 285 zł114-5.3%67 850 zł84%-31 287 zł0.586
OgraniczenieBez zmianBez zmian84 699 zł85-9.0%40 453 zł97%-13 995 zł0.586
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian83 812 zł88-9.5%41 295 zł96%-14 818 zł0.593
●LikwidacjaBez zmianAktywne106 043 zł75-10.6%7090 zł100%-267 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja70 652 zł96-7.2%61 149 zł88%-24 419 zł0.604
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja69 779 zł99-7.6%61 975 zł88%-25 225 zł0.612
Bez zmianOgraniczenieBez zmian86 012 zł78-9.5%39 095 zł98%-12 618 zł0.615
RozwójOgraniczenieRezygnacja74 303 zł88-7.9%56 305 zł92%-21 193 zł0.615
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne107 345 zł68-11.0%5724 zł100%1098 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja76 051 zł81-9.5%55 380 zł93%-18 468 zł0.659
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja75 164 zł84-9.9%56 222 zł92%-19 289 zł0.667
LikwidacjaBez zmianBez zmian89 987 zł70-11.3%34 807 zł99%-8172 zł0.673
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja77 364 zł74-9.9%54 022 zł95%-17 089 zł0.685
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian91 286 zł63-11.7%33 464 zł99%-6809 zł0.705
LikwidacjaBez zmianRezygnacja81 343 zł66-11.7%49 729 zł98%-12 638 zł0.735
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne112 536 zł53-13.2%0 zł100%6810 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja82 643 zł59-12.2%48 385 zł98%-11 275 zł0.765
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian96 458 zł48-13.9%28 118 zł100%-1119 zł0.807
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja87 820 zł44-14.4%43 033 zł99%-5579 zł0.857

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 306 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 7.98 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 19% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.