HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · gmina

Bobrowniki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy2977 mieszkańcówdochody własne 9743 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.71% do 0.34%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów6.3% do 20.33%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje gmina

Gmina jest jedynym szczeblem z realną własną dźwignią podatkową, więc jej przestrzeń decyzyjna jest najszersza. Jednocześnie BDL daje na tym poziomie najmniej danych, więc diagnoza opiera się na demografii i budżecie, a nie na miernikach gospodarczych.

Poziom usług dla mieszkańców

Przedszkola i szkoły podstawowe, kultura, sport, transport lokalny, pomoc społeczna. Zadania własne gminy, największa pozycja kosztów bieżących.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Głębokie cięcie-360-0.45-1.200-26
Ograniczenie-180-0.22-0.600-13
Bez zmian00000
Rozwój+200+0.20+0.500+12
Szeroki program+420+0.40+1.000+24

Inwestycje majątkowe

Wodociągi, kanalizacja, drogi gminne, budynki. Nakład skupiony w pierwszych latach, zostawia po sobie majątek do utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-150-0.150-0.30-8
Bez zmian00000
Program+380+0.25+0.30+0.50+9

Podatki i opłaty lokalne

Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych. Jedyna dźwignia działająca wprost na dochody własne i jedyny szczebel, który ją naprawdę ma.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Obniżka0+0.150-1.200
Bez zmian00000
Podwyżka0-0.200+1.500

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
UsługiInwestycjeObciążeniaBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramPodwyżka114 008 zł133-2.5%20 436 zł100%15 149 zł0.228
●RozwójProgramPodwyżka118 745 zł121-4.4%15 285 zł100%20 292 zł0.270
Szeroki programBez zmianPodwyżka109 786 zł124-4.9%27 325 zł100%13 353 zł0.330
●Bez zmianProgramPodwyżka123 224 zł109-6.3%10 400 zł100%25 168 zł0.361
RozwójProgramBez zmian99 793 zł121-2.5%42 726 zł100%8240 zł0.367
●Szeroki programProgramBez zmian95 071 zł133-0.5%47 733 zł100%3115 zł0.377
RozwójBez zmianPodwyżka114 497 zł112-6.8%22 250 zł100%18 467 zł0.393
Bez zmianProgramBez zmian104 259 zł109-4.4%37 983 zł100%13 100 zł0.407
Szeroki programWstrzymaniePodwyżka105 831 zł116-6.3%33 162 zł100%10 606 zł0.414
Szeroki programBez zmianBez zmian91 418 zł124-3.0%54 124 zł100%1700 zł0.444
RozwójBez zmianBez zmian96 115 zł112-4.9%49 146 zł100%6797 zł0.464
RozwójProgramObniżka85 788 zł121-1.0%63 356 zł100%-653 zł0.483
RozwójWstrzymaniePodwyżka110 553 zł104-8.2%28 073 zł100%15 732 zł0.485
Bez zmianBez zmianPodwyżka118 952 zł100-8.6%17 439 zł100%23 315 zł0.487
Bez zmianProgramObniżka90 243 zł109-3.0%58 625 zł100%4194 zł0.493
●Szeroki programProgramObniżka81 076 zł133+1.0%68 351 zł99%-5766 zł0.512
Szeroki programWstrzymanieBez zmian87 806 zł116-4.4%59 480 zł100%-811 zł0.513
Bez zmianBez zmianBez zmian100 556 zł100-6.8%44 430 zł100%11 629 zł0.521
RozwójWstrzymanieBez zmian92 514 zł104-6.3%54 490 zł100%4299 zł0.548
RozwójBez zmianObniżka82 532 zł112-3.5%69 169 zł100%-1814 zł0.556
Szeroki programBez zmianObniżka77 845 zł124-1.5%74 136 zł99%-6898 zł0.558
Bez zmianBez zmianObniżka86 962 zł100-5.4%64 465 zł100%3006 zł0.589
Szeroki programWstrzymanieObniżka74 488 zł116-3.0%79 128 zł99%-9235 zł0.615
RozwójWstrzymanieObniżka79 185 zł104-4.9%74 150 zł99%-4138 zł0.629

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanagłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńrozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 373 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.