HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat strzelecki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy70 763 mieszkańcówdochody własne 7314 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.73% do 0.31%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.82% do 17.23%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne56 831 zł132-2.2%23 648 zł99%-5828 zł0.300
●RozwójDoinwestowanieAktywne54 036 zł137-2.2%26 118 zł98%-8286 zł0.327
●RozwójBez zmianAktywne59 822 zł119-4.2%19 935 zł100%-2109 zł0.328
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne50 990 zł150-0.3%29 887 zł96%-12 068 zł0.348
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne56 992 zł123-4.4%22 474 zł99%-4618 zł0.349
●Szeroki programOgraniczenieAktywne62 886 zł110-5.1%17 100 zł100%719 zł0.351
Bez zmianBez zmianAktywne62 726 zł105-6.3%16 349 zł100%1499 zł0.395
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne61 762 zł108-6.7%17 260 zł100%586 zł0.404
●RozwójOgraniczenieAktywne65 808 zł97-7.0%13 460 zł100%4359 zł0.425
Szeroki programBez zmianBez zmian45 395 zł127-3.0%38 513 zł93%-12 823 zł0.453
RozwójBez zmianBez zmian48 491 zł114-4.9%35 647 zł98%-9038 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian51 431 zł105-5.9%32 034 zł99%-6297 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian42 720 zł132-3.0%41 770 zł92%-15 198 zł0.479
●OgraniczenieBez zmianAktywne67 420 zł90-8.6%11 221 zł100%6617 zł0.486
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian45 779 zł118-5.1%38 947 zł95%-11 465 zł0.492
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne66 445 zł93-9.1%12 145 zł100%5692 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian39 569 zł145-1.1%44 697 zł87%-19 045 zł0.499
Bez zmianBez zmianBez zmian51 499 zł100-7.0%32 883 zł99%-5364 zł0.514
●Bez zmianOgraniczenieAktywne68 645 zł83-9.1%9945 zł100%7892 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian50 532 zł103-7.5%33 802 zł99%-6279 zł0.524
RozwójOgraniczenieBez zmian54 458 zł92-7.8%29 246 zł100%-2591 zł0.531
Szeroki programBez zmianRezygnacja39 230 zł123-3.5%47 654 zł89%-16 738 zł0.538
RozwójBez zmianRezygnacja42 389 zł110-5.4%44 699 zł93%-12 909 zł0.550
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja45 270 zł101-6.4%41 169 zł97%-10 207 zł0.557
RozwójDoinwestowanieRezygnacja36 615 zł128-3.5%50 826 zł87%-19 073 zł0.564
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja39 737 zł114-5.6%47 915 zł91%-15 296 zł0.574
OgraniczenieBez zmianBez zmian56 177 zł85-9.3%27 855 zł100%-264 zł0.580
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja33 401 zł141-1.5%53 843 zł84%-22 965 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian55 200 zł88-9.8%28 796 zł100%-1192 zł0.588
Bez zmianBez zmianRezygnacja45 460 zł96-7.5%41 882 zł98%-9191 zł0.589
●LikwidacjaBez zmianAktywne72 032 zł75-10.9%6190 zł100%11 639 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja44 494 zł99-8.0%42 810 zł97%-10 106 zł0.600
RozwójOgraniczenieRezygnacja48 361 zł88-8.2%38 356 zł99%-6457 zł0.602
Bez zmianOgraniczenieBez zmian57 400 zł78-9.8%26 596 zł100%1008 zł0.608
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne73 246 zł68-11.3%4926 zł100%12 902 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja50 143 zł81-9.8%36 907 zł99%-4087 zł0.645
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja49 166 zł84-10.2%37 847 zł99%-5014 zł0.654
LikwidacjaBez zmianBez zmian60 773 zł70-11.6%22 976 zł100%4740 zł0.667
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja51 366 zł74-10.2%35 647 zł100%-2814 zł0.670
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian61 985 zł63-12.0%21 729 zł100%6001 zł0.700
LikwidacjaBez zmianRezygnacja54 742 zł66-12.0%32 024 zł100%922 zł0.722
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne77 766 zł53-13.5%0 zł100%17 820 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja55 955 zł59-12.5%30 776 zł100%2183 zł0.752
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian66 491 zł48-14.2%17 063 zł100%10 901 zł0.802
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja60 464 zł44-14.7%26 093 zł100%7088 zł0.847

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 276 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.