HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · gmina

Kędzierzyn-Koźle

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy53 849 mieszkańcówdochody własne 8246 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-3.91% do 0.69%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-3.97% do 24.29%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje gmina

Gmina jest jedynym szczeblem z realną własną dźwignią podatkową, więc jej przestrzeń decyzyjna jest najszersza. Jednocześnie BDL daje na tym poziomie najmniej danych, więc diagnoza opiera się na demografii i budżecie, a nie na miernikach gospodarczych.

Poziom usług dla mieszkańców

Przedszkola i szkoły podstawowe, kultura, sport, transport lokalny, pomoc społeczna. Zadania własne gminy, największa pozycja kosztów bieżących.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Głębokie cięcie-360-0.45-1.200-26
Ograniczenie-180-0.22-0.600-13
Bez zmian00000
Rozwój+200+0.20+0.500+12
Szeroki program+420+0.40+1.000+24

Inwestycje majątkowe

Wodociągi, kanalizacja, drogi gminne, budynki. Nakład skupiony w pierwszych latach, zostawia po sobie majątek do utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-150-0.150-0.30-8
Bez zmian00000
Program+380+0.25+0.30+0.50+9

Podatki i opłaty lokalne

Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych. Jedyna dźwignia działająca wprost na dochody własne i jedyny szczebel, który ją naprawdę ma.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Obniżka0+0.150-1.200
Bez zmian00000
Podwyżka0-0.200+1.500

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
UsługiInwestycjeObciążeniaBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramPodwyżka73 465 zł133-10.9%19 391 zł77%-53 156 zł0.251
●RozwójProgramPodwyżka77 875 zł121-12.7%14 555 zł78%-48 320 zł0.281
Szeroki programBez zmianPodwyżka70 678 zł124-13.2%26 688 zł77%-52 774 zł0.344
●Bez zmianProgramPodwyżka82 036 zł109-14.5%9977 zł80%-43 742 zł0.365
RozwójProgramBez zmian63 507 zł121-10.9%43 283 zł74%-53 501 zł0.376
●Szeroki programProgramBez zmian59 110 zł133-9.1%47 911 zł72%-58 320 zł0.395
RozwójBez zmianPodwyżka75 068 zł112-14.9%21 912 zł78%-47 962 zł0.400
Bez zmianProgramBez zmian67 655 zł109-12.7%38 909 zł77%-48 940 zł0.409
Szeroki programWstrzymaniePodwyżka67 702 zł116-14.5%32 792 zł76%-54 134 zł0.426
Szeroki programBez zmianBez zmian56 758 zł124-11.4%55 022 zł72%-57 757 zł0.453
RozwójBez zmianBez zmian61 134 zł112-13.2%50 417 zł74%-52 962 zł0.466
●OgraniczenieProgramPodwyżka86 434 zł96-16.4%5066 zł82%-38 831 zł0.484
RozwójProgramObniżka52 887 zł121-9.6%65 262 zł70%-57 323 zł0.485
OgraniczenieProgramBez zmian72 037 zł96-14.6%34 256 zł78%-44 050 zł0.488
Bez zmianBez zmianPodwyżka79 208 zł100-16.6%17 392 zł80%-43 407 zł0.488
Bez zmianProgramObniżka57 026 zł109-11.4%60 898 zł74%-52 774 zł0.489
RozwójWstrzymaniePodwyżka72 101 zł104-16.2%28 004 zł78%-49 309 zł0.490
Bez zmianBez zmianBez zmian65 261 zł100-14.9%46 066 zł77%-48 423 zł0.519
Szeroki programWstrzymanieBez zmian54 045 zł116-12.7%60 637 zł70%-58 998 zł0.519
●Szeroki programProgramObniżka48 499 zł133-7.7%69 880 zł67%-62 130 zł0.521
OgraniczenieProgramObniżka61 396 zł96-13.3%56 258 zł76%-47 900 zł0.536
RozwójWstrzymanieBez zmian58 431 zł104-14.5%56 022 zł74%-54 191 zł0.548
RozwójBez zmianObniżka50 836 zł112-11.8%71 761 zł69%-56 649 zł0.552
Szeroki programBez zmianObniżka46 469 zł124-10.0%76 355 zł67%-61 432 zł0.560
Bez zmianBez zmianObniżka54 954 zł100-13.6%67 420 zł74%-52 123 zł0.579
Bez zmianWstrzymaniePodwyżka76 250 zł92-17.9%23 471 zł79%-44 742 zł0.580
Głębokie cięcieProgramBez zmian76 315 zł83-16.6%29 921 zł80%-39 287 zł0.596
OgraniczenieBez zmianPodwyżka83 581 zł87-18.5%12 629 zł82%-38 523 zł0.604
OgraniczenieBez zmianBez zmian69 618 zł87-16.8%41 440 zł78%-43 560 zł0.606
Bez zmianWstrzymanieBez zmian62 568 zł92-16.2%51 661 zł76%-49 640 zł0.608
Szeroki programWstrzymanieObniżka43 952 zł116-11.4%81 590 zł66%-62 586 zł0.615
●Głębokie cięcieProgramPodwyżka90 727 zł83-18.3%355 zł84%-34 048 zł0.616
Głębokie cięcieProgramObniżka65 663 zł83-15.3%52 087 zł78%-43 151 zł0.618
RozwójWstrzymanieObniżka48 328 zł104-13.2%76 986 zł69%-57 791 zł0.623
OgraniczenieBez zmianObniżka59 299 zł87-15.5%62 901 zł76%-47 276 zł0.643
Bez zmianWstrzymanieObniżka52 456 zł92-14.9%72 635 zł72%-53 253 zł0.661
OgraniczenieWstrzymaniePodwyżka80 636 zł79-19.7%18 779 zł81%-39 842 zł0.694
OgraniczenieWstrzymanieBez zmian66 937 zł79-18.0%47 021 zł78%-44 761 zł0.699
Głębokie cięcieBez zmianBez zmian73 873 zł74-18.7%37 301 zł80%-38 823 zł0.715
OgraniczenieWstrzymanieObniżka56 813 zł79-16.8%68 036 zł76%-48 390 zł0.731
Głębokie cięcieBez zmianObniżka63 542 zł74-17.5%58 831 zł78%-42 553 zł0.732
Głębokie cięcieBez zmianPodwyżka87 851 zł74-20.4%8235 zł84%-33 765 zł0.733
Głębokie cięcieWstrzymanieBez zmian71 203 zł66-19.9%42 805 zł80%-40 009 zł0.807
Głębokie cięcieWstrzymaniePodwyżka84 918 zł66-21.6%14 259 zł83%-35 069 zł0.820
Głębokie cięcieWstrzymanieObniżka61 068 zł66-18.7%63 954 zł77%-43 652 zł0.823

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanagłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńrozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 345 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeń) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 5.30 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 69% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.