HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat kłodzki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy145 243 mieszkańcówdochody własne 12 278 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.44% do -0.02%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-14.75% do 49.85%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (10)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne459 069 zł150-5.3%42 132 zł72%-121 699 zł0.155
●Szeroki programBez zmianAktywne466 633 zł132-7.2%33 863 zł74%-113 430 zł0.170
●RozwójDoinwestowanieAktywne459 563 zł137-7.2%36 419 zł73%-115 980 zł0.185
●RozwójBez zmianAktywne467 035 zł119-9.1%28 250 zł74%-107 818 zł0.256
Bez zmianDoinwestowanieAktywne459 924 zł123-9.2%41 632 zł74%-110 468 zł0.267
●Szeroki programOgraniczenieAktywne474 842 zł110-10.0%24 786 zł76%-104 353 zł0.301
Bez zmianBez zmianAktywne467 308 zł105-11.1%34 233 zł76%-102 407 zł0.361
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne466 579 zł108-11.5%35 007 zł76%-103 046 zł0.364
●RozwójOgraniczenieAktywne475 126 zł97-11.8%19 308 zł76%-98 875 zł0.402
Szeroki programBez zmianBez zmian415 325 zł127-8.0%196 637 zł72%-116 578 zł0.424
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian407 786 zł145-6.1%204 269 zł71%-124 818 zł0.432
RozwójDoinwestowanieBez zmian408 695 zł132-8.0%215 533 zł71%-119 074 zł0.450
RozwójBez zmianBez zmian416 142 zł114-9.8%208 411 zł72%-110 941 zł0.471
OgraniczenieBez zmianAktywne473 835 zł90-13.3%28 060 zł77%-95 132 zł0.473
LikwidacjaDoinwestowanieAktywne473 088 zł93-13.7%28 852 zł77%-95 792 zł0.476
Szeroki programOgraniczenieBez zmian423 501 zł105-10.7%188 876 zł73%-107 538 zł0.480
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian409 468 zł118-10.0%227 252 zł72%-113 538 zł0.496
●Bez zmianOgraniczenieAktywne475 288 zł83-13.7%26 652 zł77%-93 592 zł0.512
Bez zmianBez zmianBez zmian416 827 zł100-11.8%220 211 zł73%-105 505 zł0.541
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian416 095 zł103-12.2%220 989 zł73%-106 148 zł0.546
RozwójOgraniczenieBez zmian424 201 zł92-12.5%200 757 zł74%-102 034 zł0.554
Szeroki programBez zmianRezygnacja387 878 zł123-8.4%296 702 zł71%-118 847 zł0.572
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja380 332 zł141-6.5%303 915 zł69%-127 095 zł0.582
●LikwidacjaBez zmianAktywne480 221 zł75-15.5%22 019 zł79%-88 021 zł0.591
RozwójDoinwestowanieRezygnacja381 475 zł128-8.4%314 827 zł70%-121 320 zł0.598
RozwójBez zmianRezygnacja388 928 zł110-10.2%307 699 zł71%-113 179 zł0.610
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja396 061 zł101-11.1%288 934 zł72%-109 797 zł0.612
OgraniczenieBez zmianBez zmian423 327 zł85-14.0%214 064 zł74%-98 261 zł0.614
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian422 576 zł88-14.4%214 858 zł74%-98 925 zł0.619
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne481 655 zł68-15.9%20 627 zł79%-86 501 zł0.630
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja382 480 zł114-10.4%325 774 zł71%-115 754 zł0.636
Bez zmianOgraniczenieBez zmian424 776 zł78-14.4%212 658 zł75%-96 725 zł0.644
Bez zmianBez zmianRezygnacja389 845 zł96-12.2%318 727 zł72%-107 713 zł0.669
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja389 113 zł99-12.7%319 504 zł72%-108 355 zł0.673
RozwójOgraniczenieRezygnacja396 995 zł88-12.9%300 038 zł72%-104 263 zł0.674
LikwidacjaBez zmianBez zmian429 686 zł70-16.1%208 046 zł76%-91 179 zł0.703
OgraniczenieBez zmianRezygnacja396 352 zł81-14.4%312 574 zł73%-100 461 zł0.727
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja395 602 zł84-14.9%313 368 zł73%-101 124 zł0.731
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian431 118 zł63-16.6%206 657 zł77%-89 663 zł0.735
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne487 886 zł53-18.0%14 727 zł80%-79 567 zł0.750
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja397 802 zł74-14.9%311 168 zł73%-98 924 zł0.752
LikwidacjaBez zmianRezygnacja402 718 zł66-16.6%306 550 zł75%-93 371 zł0.801
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja404 150 zł59-17.0%305 160 zł75%-91 854 zł0.829
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian437 323 zł48-18.7%200 781 zł79%-82 759 zł0.834
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja410 362 zł44-19.1%299 278 zł77%-84 941 zł0.916

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, doinwestowanie szpitala, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 297 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, doinwestowanie szpitala, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.44 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 84% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.