HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · gmina

Głogów

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy61 206 mieszkańcówdochody własne 7282 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.71% do 0.18%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-1.96% do 18.6%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje gmina

Gmina jest jedynym szczeblem z realną własną dźwignią podatkową, więc jej przestrzeń decyzyjna jest najszersza. Jednocześnie BDL daje na tym poziomie najmniej danych, więc diagnoza opiera się na demografii i budżecie, a nie na miernikach gospodarczych.

Poziom usług dla mieszkańców

Przedszkola i szkoły podstawowe, kultura, sport, transport lokalny, pomoc społeczna. Zadania własne gminy, największa pozycja kosztów bieżących.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Głębokie cięcie-360-0.45-1.200-26
Ograniczenie-180-0.22-0.600-13
Bez zmian00000
Rozwój+200+0.20+0.500+12
Szeroki program+420+0.40+1.000+24

Inwestycje majątkowe

Wodociągi, kanalizacja, drogi gminne, budynki. Nakład skupiony w pierwszych latach, zostawia po sobie majątek do utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-150-0.150-0.30-8
Bez zmian00000
Program+380+0.25+0.30+0.50+9

Podatki i opłaty lokalne

Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych. Jedyna dźwignia działająca wprost na dochody własne i jedyny szczebel, który ją naprawdę ma.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Obniżka0+0.150-1.200
Bez zmian00000
Podwyżka0-0.200+1.500

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
UsługiInwestycjeObciążeniaBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramPodwyżka41 922 zł133-8.0%17 701 zł76%-36 690 zł0.281
●RozwójProgramPodwyżka46 051 zł121-9.8%13 243 zł80%-32 232 zł0.296
Szeroki programBez zmianPodwyżka40 314 zł124-10.3%21 536 zł76%-36 378 zł0.362
●Bez zmianProgramPodwyżka49 937 zł109-11.6%9035 zł83%-28 024 zł0.370
RozwójProgramBez zmian35 309 zł121-8.0%31 373 zł75%-37 474 zł0.387
RozwójBez zmianPodwyżka44 424 zł112-12.1%17 129 zł79%-31 941 zł0.407
Bez zmianProgramBez zmian39 184 zł109-9.8%27 291 zł77%-33 279 zł0.412
●Szeroki programProgramBez zmian31 192 zł133-6.1%35 702 zł71%-41 918 zł0.416
Szeroki programWstrzymaniePodwyżka38 168 zł116-11.6%25 360 zł76%-37 577 zł0.440
Szeroki programBez zmianBez zmian29 914 zł124-8.4%39 446 zł71%-41 427 zł0.464
RozwójBez zmianBez zmian34 012 zł112-10.3%35 138 zł75%-37 004 zł0.469
●OgraniczenieProgramPodwyżka54 001 zł96-13.6%4576 zł85%-23 565 zł0.485
Bez zmianProgramObniżka31 243 zł109-8.4%41 169 zł74%-37 154 zł0.485
OgraniczenieProgramBez zmian43 235 zł96-11.8%22 991 zł81%-28 837 zł0.486
RozwójProgramObniżka27 376 zł121-6.6%45 242 zł70%-41 339 zł0.488
Bez zmianBez zmianPodwyżka48 291 zł100-13.8%12 971 zł83%-27 753 zł0.490
RozwójWstrzymaniePodwyżka42 287 zł104-13.4%20 943 zł79%-33 129 zł0.495
Bez zmianBez zmianBez zmian37 868 zł100-12.1%31 077 zł77%-32 830 zł0.516
Szeroki programWstrzymanieBez zmian27 969 zł116-9.8%42 940 zł70%-42 512 zł0.527
OgraniczenieProgramObniżka35 283 zł96-10.5%36 881 zł76%-32 725 zł0.527
●Szeroki programProgramObniżka23 267 zł133-4.7%49 562 zł64%-45 773 zł0.534
RozwójBez zmianObniżka26 323 zł112-8.9%48 595 zł69%-40 739 zł0.547
RozwójWstrzymanieBez zmian32 076 zł104-11.6%38 623 zł74%-38 079 zł0.548
Szeroki programBez zmianObniżka22 233 zł124-7.0%52 894 zł64%-45 152 zł0.563
Bez zmianBez zmianObniżka30 171 zł100-10.7%44 543 zł74%-36 575 zł0.569
Bez zmianWstrzymaniePodwyżka46 162 zł92-15.1%16 774 zł82%-28 932 zł0.581
Głębokie cięcieProgramBez zmian47 196 zł83-13.8%18 949 zł84%-24 501 zł0.592
OgraniczenieBez zmianBez zmian41 898 zł87-14.0%26 801 zł81%-28 412 zł0.601
Bez zmianWstrzymanieBez zmian35 940 zł92-13.4%34 553 zł76%-33 895 zł0.604
OgraniczenieBez zmianPodwyżka52 334 zł87-15.7%8579 zł85%-23 318 zł0.604
Głębokie cięcieProgramObniżka39 235 zł83-12.5%32 965 zł80%-28 402 zł0.608
Szeroki programWstrzymanieObniżka20 437 zł116-8.4%56 140 zł62%-46 152 zł0.615
RozwójWstrzymanieObniżka24 536 zł104-10.3%51 832 zł67%-41 729 zł0.615
●Głębokie cięcieProgramPodwyżka57 975 zł83-15.6%274 zł89%-19 213 zł0.616
OgraniczenieBez zmianObniżka34 190 zł87-12.7%40 288 zł76%-32 169 zł0.629
Bez zmianWstrzymanieObniżka28 392 zł92-12.1%47 771 zł73%-37 555 zł0.649
OgraniczenieWstrzymanieBez zmian39 980 zł79-15.3%30 265 zł80%-29 464 zł0.692
OgraniczenieWstrzymaniePodwyżka50 215 zł79-17.0%12 377 zł84%-24 483 zł0.693
Głębokie cięcieBez zmianBez zmian45 838 zł74-16.0%22 920 zł84%-24 100 zł0.709
OgraniczenieWstrzymanieObniżka32 421 zł79-14.0%43 495 zł76%-33 137 zł0.717
Głębokie cięcieBez zmianObniżka38 121 zł74-14.7%36 524 zł80%-27 869 zł0.719
Głębokie cięcieBez zmianPodwyżka56 288 zł74-17.7%4527 zł88%-18 989 zł0.733
Głębokie cięcieWstrzymanieBez zmian43 930 zł66-17.3%26 297 zł83%-25 139 zł0.800
Głębokie cięcieWstrzymanieObniżka36 362 zł66-16.0%39 654 zł79%-28 825 zł0.809
Głębokie cięcieWstrzymaniePodwyżka54 179 zł66-18.9%8237 zł88%-20 142 zł0.819

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanagłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńrozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 321 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeń) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 4.78 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 70% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.