HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat m. Świnoujście

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy38 541 mieszkańcówdochody własne 11 846 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.5% do 0.05%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-40.39% do 67.45%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (5)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne821 749 zł150-0.4%41 995 zł61%-157 966 zł0.089
●Szeroki programBez zmianAktywne829 103 zł132-2.4%34 020 zł61%-149 991 zł0.139
RozwójDoinwestowanieAktywne819 468 zł137-2.4%52 364 zł61%-152 074 zł0.145
RozwójBez zmianAktywne826 732 zł119-4.3%44 690 zł62%-144 200 zł0.241
Bez zmianDoinwestowanieAktywne817 081 zł123-4.5%88 559 zł62%-146 376 zł0.245
●Szeroki programOgraniczenieAktywne837 050 zł110-5.3%25 302 zł62%-141 273 zł0.294
Bez zmianBez zmianAktywne824 261 zł105-6.4%81 697 zł62%-138 599 zł0.353
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne823 506 zł108-6.9%82 498 zł62%-139 273 zł0.356
RozwójOgraniczenieAktywne834 568 zł97-7.2%37 261 zł62%-135 610 zł0.398
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian743 427 zł145-1.2%449 216 zł60%-157 095 zł0.402
Szeroki programBez zmianBez zmian750 756 zł127-3.2%442 218 zł60%-149 147 zł0.407
RozwójDoinwestowanieBez zmian741 738 zł132-3.2%483 231 zł60%-151 215 zł0.433
RozwójBez zmianBez zmian748 979 zł114-5.1%476 314 zł61%-143 368 zł0.465
OgraniczenieBez zmianAktywne830 564 zł90-8.7%75 748 zł63%-131 635 zł0.470
LikwidacjaDoinwestowanieAktywne829 790 zł93-9.2%76 565 zł63%-132 330 zł0.473
Szeroki programOgraniczenieBez zmian758 672 zł105-6.0%434 715 zł61%-140 465 zł0.476
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian739 941 zł118-5.3%517 117 zł60%-145 528 zł0.490
Bez zmianOgraniczenieAktywne831 990 zł83-9.2%74 365 zł63%-130 130 zł0.510
Bez zmianBez zmianBez zmian747 098 zł100-7.2%510 277 zł61%-137 778 zł0.544
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian746 339 zł103-7.6%511 081 zł61%-138 457 zł0.548
RozwójOgraniczenieBez zmian756 784 zł92-7.9%468 912 zł62%-134 813 zł0.557
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja701 625 zł141-1.7%680 066 zł60%-157 235 zł0.571
Szeroki programBez zmianRezygnacja708 960 zł123-3.6%673 063 zł60%-149 281 zł0.572
LikwidacjaBez zmianAktywne836 731 zł75-11.0%69 923 zł63%-124 827 zł0.590
RozwójDoinwestowanieRezygnacja700 266 zł128-3.6%712 435 zł60%-151 345 zł0.598
RozwójBez zmianRezygnacja707 512 zł110-5.6%705 513 zł60%-143 491 zł0.620
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja716 883 zł101-6.5%665 553 zł60%-140 590 zł0.622
OgraniczenieBez zmianBez zmian753 375 zł85-9.5%504 352 zł62%-130 844 zł0.622
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian752 598 zł88-9.9%505 172 zł62%-131 543 zł0.626
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne838 141 zł68-11.5%68 556 zł63%-123 342 zł0.630
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja698 795 zł114-5.7%744 686 zł60%-145 648 zł0.646
Bez zmianOgraniczenieBez zmian754 798 zł78-9.9%502 972 zł62%-129 343 zł0.652
Bez zmianBez zmianRezygnacja705 958 zł96-7.6%737 841 zł61%-137 891 zł0.687
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja705 199 zł99-8.1%738 644 zł60%-138 569 zł0.690
RozwójOgraniczenieRezygnacja715 325 zł88-8.4%698 105 zł61%-134 928 zł0.691
LikwidacjaBez zmianBez zmian759 517 zł70-11.7%498 550 zł62%-124 065 zł0.713
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian760 923 zł63-12.2%497 186 zł63%-122 583 zł0.746
OgraniczenieBez zmianRezygnacja712 241 zł81-9.9%731 910 zł61%-130 950 zł0.749
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne844 161 zł53-13.7%62 867 zł64%-116 702 zł0.750
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja711 465 zł84-10.4%732 730 zł61%-131 648 zł0.753
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja713 665 zł74-10.4%730 530 zł61%-129 448 zł0.775
LikwidacjaBez zmianRezygnacja718 389 zł66-12.2%726 102 zł62%-124 163 zł0.826
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian766 919 zł48-14.4%491 519 zł63%-115 971 zł0.846
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja719 796 zł59-12.6%724 738 zł62%-122 680 zł0.854
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja725 798 zł44-14.8%719 065 zł63%-116 061 zł0.942

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żaluszeroki program edukacyjny, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, doinwestowanie szpitala, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 231 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, doinwestowanie szpitala, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej -5.02 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 100% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.