HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat szczecinecki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy72 023 mieszkańcówdochody własne 7676 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.66% do 0.75%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów0.5% do 18.83%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne54 849 zł132-4.5%24 873 zł85%-26 288 zł0.301
●RozwójDoinwestowanieAktywne51 997 zł137-4.5%27 293 zł84%-28 682 zł0.327
●RozwójBez zmianAktywne57 924 zł119-6.4%20 896 zł88%-22 296 zł0.329
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne48 865 zł150-2.6%31 337 zł82%-32 741 zł0.349
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne55 033 zł123-6.6%23 377 zł86%-24 749 zł0.350
●Szeroki programOgraniczenieAktywne61 082 zł110-7.4%18 057 zł92%-19 479 zł0.351
Bez zmianBez zmianAktywne60 904 zł105-8.5%17 043 zł92%-18 427 zł0.396
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne59 959 zł108-9.0%17 927 zł92%-19 312 zł0.404
●RozwójOgraniczenieAktywne64 084 zł97-9.2%14 157 zł95%-15 571 zł0.426
Szeroki programBez zmianBez zmian43 175 zł127-5.3%41 672 zł80%-32 078 zł0.453
RozwójBez zmianBez zmian46 356 zł114-7.2%38 897 zł83%-28 031 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian49 387 zł105-8.1%34 937 zł85%-25 291 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian40 445 zł132-5.3%45 224 zł79%-34 398 zł0.479
●OgraniczenieBez zmianAktywne65 751 zł90-10.8%11 686 zł97%-13 083 zł0.486
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian43 586 zł118-7.4%42 497 zł82%-30 411 zł0.492
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne64 795 zł93-11.2%12 584 zł96%-13 981 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian37 206 zł145-3.4%48 065 zł76%-38 512 zł0.499
Bez zmianBez zmianBez zmian49 442 zł100-9.2%36 232 zł85%-24 107 zł0.514
●Bez zmianOgraniczenieAktywne66 995 zł83-11.2%10 384 zł98%-11 781 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian48 495 zł103-9.7%37 126 zł85%-24 995 zł0.524
RozwójOgraniczenieBez zmian52 496 zł92-10.0%32 244 zł88%-21 328 zł0.531
Szeroki programBez zmianRezygnacja36 859 zł123-5.8%52 282 zł77%-35 406 zł0.539
RozwójBez zmianRezygnacja40 105 zł110-7.7%49 405 zł80%-31 320 zł0.550
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja43 076 zł101-8.6%45 541 zł83%-28 614 zł0.557
RozwójDoinwestowanieRezygnacja34 190 zł128-5.8%55 736 zł76%-37 692 zł0.564
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja37 395 zł114-7.8%52 909 zł78%-33 666 zł0.574
OgraniczenieBez zmianBez zmian54 272 zł85-11.5%30 976 zł91%-18 782 zł0.580
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja30 886 zł141-3.9%58 679 zł74%-41 845 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian53 314 zł88-11.9%31 898 zł90%-19 683 zł0.588
Bez zmianBez zmianRezygnacja43 255 zł96-9.7%46 654 zł83%-27 357 zł0.589
●LikwidacjaBez zmianAktywne70 511 zł75-13.0%6432 zł99%-7841 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja42 309 zł99-10.1%47 562 zł83%-28 244 zł0.599
RozwójOgraniczenieRezygnacja46 250 zł88-10.4%42 812 zł84%-24 611 zł0.602
Bez zmianOgraniczenieBez zmian55 514 zł78-11.9%29 698 zł92%-17 483 zł0.608
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne71 743 zł68-13.4%5142 zł99%-6552 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja48 090 zł81-11.9%41 520 zł87%-22 026 zł0.645
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja47 132 zł84-12.4%42 442 zł85%-22 927 zł0.653
LikwidacjaBez zmianBez zmian59 015 zł70-13.7%25 944 zł96%-13 559 zł0.667
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja49 332 zł74-12.4%40 242 zł88%-20 727 zł0.670
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian60 245 zł63-14.1%24 678 zł97%-12 273 zł0.699
LikwidacjaBez zmianRezygnacja52 837 zł66-14.1%36 484 zł92%-16 798 zł0.722
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne76 406 zł53-15.6%0 zł100%-1422 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja54 067 zł59-14.6%35 218 zł93%-15 512 zł0.752
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian64 893 zł48-16.3%19 882 zł99%-7160 zł0.802
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja58 719 zł44-16.7%30 414 zł98%-10 394 zł0.847

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 284 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.51 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 46% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.