HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · gmina

Boleszkowice

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy2727 mieszkańcówdochody własne 9982 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.32% do -0.04%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-11.27% do 34.56%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje gmina

Gmina jest jedynym szczeblem z realną własną dźwignią podatkową, więc jej przestrzeń decyzyjna jest najszersza. Jednocześnie BDL daje na tym poziomie najmniej danych, więc diagnoza opiera się na demografii i budżecie, a nie na miernikach gospodarczych.

Poziom usług dla mieszkańców

Przedszkola i szkoły podstawowe, kultura, sport, transport lokalny, pomoc społeczna. Zadania własne gminy, największa pozycja kosztów bieżących.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Głębokie cięcie-360-0.45-1.200-26
Ograniczenie-180-0.22-0.600-13
Bez zmian00000
Rozwój+200+0.20+0.500+12
Szeroki program+420+0.40+1.000+24

Inwestycje majątkowe

Wodociągi, kanalizacja, drogi gminne, budynki. Nakład skupiony w pierwszych latach, zostawia po sobie majątek do utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-150-0.150-0.30-8
Bez zmian00000
Program+380+0.25+0.30+0.50+9

Podatki i opłaty lokalne

Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych. Jedyna dźwignia działająca wprost na dochody własne i jedyny szczebel, który ją naprawdę ma.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Obniżka0+0.150-1.200
Bez zmian00000
Podwyżka0-0.200+1.500

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
UsługiInwestycjeObciążeniaBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramPodwyżka158 975 zł133-2.4%21 465 zł71%-80 238 zł0.211
●RozwójProgramPodwyżka163 772 zł121-4.3%16 275 zł72%-75 048 zł0.262
Szeroki programBez zmianPodwyżka153 495 zł124-4.8%39 812 zł71%-79 247 zł0.319
●Bez zmianProgramPodwyżka168 311 zł109-6.3%11 352 zł74%-70 126 zł0.359
RozwójProgramBez zmian141 080 zł121-2.4%79 345 zł70%-79 066 zł0.360
●Szeroki programProgramBez zmian136 297 zł133-0.4%84 423 zł68%-84 238 zł0.364
RozwójBez zmianPodwyżka158 266 zł112-6.7%34 747 zł72%-74 087 zł0.389
Szeroki programWstrzymaniePodwyżka148 771 zł116-6.3%52 994 zł70%-80 378 zł0.405
Bez zmianProgramBez zmian145 604 zł109-4.3%74 532 zł71%-74 160 zł0.405
Szeroki programBez zmianBez zmian131 477 zł124-2.9%102 300 zł68%-83 102 zł0.436
RozwójBez zmianBez zmian136 234 zł112-4.8%97 251 zł69%-77 959 zł0.462
RozwójWstrzymaniePodwyżka153 553 zł104-8.1%47 917 zł72%-75 205 zł0.481
RozwójProgramObniżka124 275 zł121-0.9%127 092 zł67%-82 031 zł0.481
●OgraniczenieProgramPodwyżka173 156 zł96-8.3%6039 zł76%-64 813 zł0.483
Bez zmianBez zmianPodwyżka162 779 zł100-8.6%29 946 zł74%-69 193 zł0.485
OgraniczenieProgramBez zmian150 431 zł96-6.4%69 356 zł72%-68 868 zł0.491
Bez zmianProgramObniżka128 789 zł109-2.9%122 290 zł68%-77 137 zł0.496
●Szeroki programProgramObniżka119 503 zł133+1.1%132 158 zł65%-87 191 zł0.505
Szeroki programWstrzymanieBez zmian127 152 zł116-4.3%114 440 zł67%-84 136 zł0.507
Bez zmianBez zmianBez zmian140 733 zł100-6.7%92 467 zł71%-73 081 zł0.523
RozwójWstrzymanieBez zmian131 919 zł104-6.3%109 379 zł68%-78 980 zł0.547
OgraniczenieProgramObniżka133 603 zł96-5.0%117 392 zł71%-71 862 zł0.550
Szeroki programBez zmianObniżka115 175 zł124-1.4%148 725 zł65%-85 948 zł0.556
RozwójBez zmianObniżka119 921 zł112-3.4%143 688 zł67%-80 817 zł0.560
Bez zmianWstrzymaniePodwyżka158 076 zł92-10.0%43 105 zł72%-70 298 zł0.577
Bez zmianBez zmianObniżka124 409 zł100-5.3%138 915 zł68%-75 952 zł0.596
Głębokie cięcieProgramBez zmian155 139 zł83-8.6%64 797 zł75%-63 716 zł0.601
OgraniczenieBez zmianPodwyżka167 595 zł87-10.6%24 783 zł76%-63 913 zł0.605
Bez zmianWstrzymanieBez zmian136 428 zł92-8.1%104 582 zł70%-74 090 zł0.615
Szeroki programWstrzymanieObniżka111 145 zł116-2.9%160 085 zł65%-86 910 zł0.615
OgraniczenieBez zmianBez zmian145 531 zł87-8.8%87 502 zł72%-67 823 zł0.615
●Głębokie cięcieProgramPodwyżka177 881 zł83-10.4%956 zł78%-59 641 zł0.616
RozwójWstrzymanieObniżka115 901 zł104-4.8%155 036 zł66%-81 767 zł0.633
Głębokie cięcieProgramObniżka138 299 zł83-7.2%112 944 zł72%-66 725 zł0.635
OgraniczenieBez zmianObniżka129 194 zł87-7.4%134 321 zł70%-70 710 zł0.663
Bez zmianWstrzymanieObniżka120 400 zł92-6.7%150 252 zł68%-76 889 zł0.679
OgraniczenieWstrzymaniePodwyżka162 906 zł79-11.9%37 926 zł75%-65 003 zł0.695
OgraniczenieWstrzymanieBez zmian141 239 zł79-10.1%99 531 zł72%-68 816 zł0.709
Głębokie cięcieBez zmianBez zmian150 210 zł74-10.9%83 068 zł75%-62 704 zł0.725
Głębokie cięcieBez zmianPodwyżka172 291 zł74-12.6%20 033 zł78%-58 774 zł0.734
OgraniczenieWstrzymanieObniżka125 198 zł79-8.8%145 570 zł70%-71 631 zł0.753
Głębokie cięcieBez zmianObniżka133 860 zł74-9.5%129 898 zł72%-65 605 zł0.754
Głębokie cięcieWstrzymanieBez zmian145 931 zł66-12.2%95 086 zł73%-63 681 zł0.818
Głębokie cięcieWstrzymaniePodwyżka167 615 zł66-14.0%33 095 zł77%-59 847 zł0.821
Głębokie cięcieWstrzymanieObniżka129 877 zł66-10.9%141 136 zł71%-66 512 zł0.846

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanagłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńrozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 378 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeń) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 3.76 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 86% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.