HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat m. Konin

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy66 103 mieszkańcówdochody własne 12 361 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-3.21% do 0.18%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-3.25% do 22.67%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne101 848 zł132-9.8%33 595 zł78%-67 961 zł0.268
●RozwójDoinwestowanieAktywne97 737 zł137-9.8%36 684 zł77%-71 001 zł0.292
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne94 213 zł150-7.9%42 021 zł76%-76 368 zł0.302
●RozwójBez zmianAktywne105 278 zł119-11.6%28 367 zł79%-62 703 zł0.310
Bez zmianDoinwestowanieAktywne101 102 zł123-11.8%31 561 zł78%-65 846 zł0.328
●Szeroki programOgraniczenieAktywne110 141 zł110-12.5%24 350 zł80%-58 718 zł0.336
Bez zmianBez zmianAktywne108 553 zł105-13.5%23 347 zł81%-57 651 zł0.387
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne107 832 zł108-14.0%23 968 zł80%-58 274 zł0.392
●RozwójOgraniczenieAktywne113 453 zł97-14.2%19 237 zł82%-53 596 zł0.419
Szeroki programBez zmianBez zmian81 161 zł127-10.5%67 670 zł75%-75 714 zł0.447
RozwójBez zmianBez zmian84 771 zł114-12.3%65 345 zł76%-70 389 zł0.470
RozwójDoinwestowanieBez zmian77 256 zł132-10.5%73 547 zł73%-78 658 zł0.472
Szeroki programOgraniczenieBez zmian89 422 zł105-13.2%58 549 zł77%-66 508 zł0.479
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian73 552 zł145-8.7%75 979 zł70%-84 092 zł0.482
●OgraniczenieBez zmianAktywne115 154 zł90-15.7%15 905 zł83%-50 230 zł0.483
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne114 415 zł93-16.1%16 547 zł83%-50 874 zł0.487
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian80 799 zł118-12.5%71 300 zł75%-73 436 zł0.493
●Bez zmianOgraniczenieAktywne116 615 zł83-16.1%14 347 zł83%-48 674 zł0.519
Bez zmianBez zmianBez zmian88 225 zł100-14.2%63 336 zł77%-65 270 zł0.522
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian87 501 zł103-14.7%63 998 zł77%-65 897 zł0.528
RozwójOgraniczenieBez zmian92 914 zł92-14.9%56 546 zł78%-61 318 zł0.537
Szeroki programBez zmianRezygnacja69 847 zł123-11.0%89 769 zł70%-80 413 zł0.548
RozwójBez zmianRezygnacja73 567 zł110-12.7%87 492 zł73%-75 034 zł0.566
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja78 116 zł101-13.6%80 926 zł75%-71 197 zł0.570
RozwójDoinwestowanieRezygnacja66 045 zł128-11.0%95 464 zł69%-83 312 zł0.572
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja62 232 zł141-9.1%98 004 zł67%-88 799 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian94 799 zł85-16.4%56 273 zł79%-57 880 zł0.588
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja69 696 zł114-12.9%93 251 zł70%-78 038 zł0.590
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian94 056 zł88-16.8%56 956 zł79%-58 529 zł0.593
●LikwidacjaBez zmianAktywne121 612 zł75-17.8%8630 zł85%-42 975 zł0.593
Bez zmianBez zmianRezygnacja77 129 zł96-14.7%85 378 zł75%-69 864 zł0.610
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja76 406 zł99-15.1%86 039 zł75%-70 490 zł0.616
Bez zmianOgraniczenieBez zmian96 256 zł78-16.8%54 756 zł80%-56 329 zł0.617
RozwójOgraniczenieRezygnacja81 718 zł88-15.4%78 780 zł76%-65 954 zł0.620
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne123 055 zł68-18.2%7093 zł86%-41 441 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja83 711 zł81-16.8%78 307 zł77%-62 465 zł0.664
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja82 969 zł84-17.2%78 989 zł77%-63 112 zł0.670
LikwidacjaBez zmianBez zmian101 231 zł70-18.5%49 369 zł81%-50 656 zł0.674
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja85 169 zł74-17.2%76 789 zł77%-60 912 zł0.690
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian102 670 zł63-18.9%47 871 zł82%-49 125 zł0.707
LikwidacjaBez zmianRezygnacja90 149 zł66-18.9%71 395 zł79%-55 232 zł0.739
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne129 356 zł53-20.3%0 zł89%-34 368 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja91 589 zł59-19.3%69 897 zł80%-53 700 zł0.769
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian108 945 zł48-20.9%41 402 zł85%-42 082 zł0.808
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja97 871 zł44-21.4%63 440 zł82%-46 648 zł0.860

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 362 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 5.25 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 66% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.