HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat słupecki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy56 994 mieszkańcówdochody własne 8339 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.18% do 0.19%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.46% do 19.49%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne78 124 zł132-0.1%25 102 zł99%-5727 zł0.282
●RozwójDoinwestowanieAktywne74 980 zł137-0.1%27 735 zł98%-8360 zł0.308
●RozwójBez zmianAktywne81 081 zł119-2.1%21 215 zł100%-1840 zł0.318
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne71 960 zł150+1.9%31 693 zł96%-12 318 zł0.324
Bez zmianDoinwestowanieAktywne77 900 zł123-2.3%23 942 zł99%-4529 zł0.337
●Szeroki programOgraniczenieAktywne84 583 zł110-3.0%18 112 zł100%1262 zł0.342
Bez zmianBez zmianAktywne83 942 zł105-4.2%17 481 zł100%1924 zł0.390
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne83 023 zł108-4.7%18 343 zł100%1061 zł0.398
●RozwójOgraniczenieAktywne87 462 zł97-5.0%14 315 zł100%5060 zł0.422
Szeroki programBez zmianBez zmian63 853 zł127-0.9%44 591 zł95%-13 728 zł0.450
RozwójBez zmianBez zmian66 939 zł114-2.9%41 985 zł98%-9767 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian60 854 zł132-0.9%48 415 zł93%-16 268 zł0.476
Szeroki programOgraniczenieBez zmian70 291 zł105-3.8%37 713 zł99%-6763 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne88 980 zł90-6.6%11 979 zł100%7416 zł0.484
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne88 048 zł93-7.1%12 855 zł100%6539 zł0.490
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian57 707 zł145+1.1%51 121 zł89%-20 299 zł0.490
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian63 901 zł118-3.0%45 860 zł96%-12 363 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian69 927 zł100-5.0%39 532 zł99%-5929 zł0.518
●Bez zmianOgraniczenieAktywne90 248 zł83-7.1%10 655 zł100%8739 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian69 006 zł103-5.5%40 410 zł99%-6795 zł0.527
RozwójOgraniczenieBez zmian73 299 zł92-5.7%35 240 zł99%-2891 zł0.534
Szeroki programBez zmianRezygnacja56 152 zł123-1.4%56 789 zł91%-18 225 zł0.543
RozwójBez zmianRezygnacja59 315 zł110-3.3%54 115 zł94%-14 214 zł0.558
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja62 594 zł101-4.3%49 952 zł96%-11 254 zł0.564
RozwójDoinwestowanieRezygnacja53 227 zł128-1.4%60 513 zł88%-20 720 zł0.568
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja50 001 zł141+0.6%63 257 zł85%-24 802 zł0.582
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja56 350 zł114-3.5%57 880 zł92%-16 766 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian74 947 zł85-7.3%34 176 zł100%-458 zł0.584
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian74 013 zł88-7.8%35 069 zł100%-1338 zł0.591
●LikwidacjaBez zmianAktywne93 923 zł75-8.9%6585 zł100%12 800 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja62 379 zł96-5.5%51 547 zł97%-10 328 zł0.599
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja61 458 zł99-5.9%52 426 zł96%-11 193 zł0.608
RozwójOgraniczenieRezygnacja65 680 zł88-6.2%47 364 zł99%-7333 zł0.611
Bez zmianOgraniczenieBez zmian76 213 zł78-7.8%32 869 zł100%862 zł0.612
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne95 179 zł68-9.4%5275 zł100%14 109 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja67 403 zł81-7.8%46 187 zł99%-4851 zł0.655
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja66 470 zł84-8.3%47 079 zł99%-5730 zł0.663
LikwidacjaBez zmianBez zmian79 872 zł70-9.6%28 925 zł100%4906 zł0.671
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja68 670 zł74-8.3%44 879 zł99%-3530 zł0.680
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian81 126 zł63-10.1%27 631 zł100%6212 zł0.703
LikwidacjaBez zmianRezygnacja72 333 zł66-10.1%40 931 zł100%518 zł0.731
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne100 019 zł53-11.6%0 zł100%19 375 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja73 588 zł59-10.6%39 637 zł100%1825 zł0.761
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian85 949 zł48-12.3%22 636 zł100%11 459 zł0.805
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja78 415 zł44-12.8%34 626 zł100%7076 zł0.854

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 289 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.