HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · gmina

Bobrowice

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy2998 mieszkańcówdochody własne 14 382 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.66% do 0.2%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-22.94% do 51.6%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje gmina

Gmina jest jedynym szczeblem z realną własną dźwignią podatkową, więc jej przestrzeń decyzyjna jest najszersza. Jednocześnie BDL daje na tym poziomie najmniej danych, więc diagnoza opiera się na demografii i budżecie, a nie na miernikach gospodarczych.

Poziom usług dla mieszkańców

Przedszkola i szkoły podstawowe, kultura, sport, transport lokalny, pomoc społeczna. Zadania własne gminy, największa pozycja kosztów bieżących.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Głębokie cięcie-360-0.45-1.200-26
Ograniczenie-180-0.22-0.600-13
Bez zmian00000
Rozwój+200+0.20+0.500+12
Szeroki program+420+0.40+1.000+24

Inwestycje majątkowe

Wodociągi, kanalizacja, drogi gminne, budynki. Nakład skupiony w pierwszych latach, zostawia po sobie majątek do utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-150-0.150-0.30-8
Bez zmian00000
Program+380+0.25+0.30+0.50+9

Podatki i opłaty lokalne

Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych. Jedyna dźwignia działająca wprost na dochody własne i jedyny szczebel, który ją naprawdę ma.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Obniżka0+0.150-1.200
Bez zmian00000
Podwyżka0-0.200+1.500

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
UsługiInwestycjeObciążeniaBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramPodwyżka530 255 zł133-2.9%28 103 zł68%-154 486 zł0.164
●RozwójProgramPodwyżka536 204 zł121-4.8%21 562 zł68%-147 946 zł0.243
Szeroki programBez zmianPodwyżka513 736 zł124-5.3%100 811 zł67%-152 589 zł0.288
●Szeroki programProgramBez zmian474 309 zł133-1.0%253 575 zł65%-156 901 zł0.322
RozwójProgramBez zmian480 237 zł121-2.9%247 225 zł67%-150 385 zł0.338
●Bez zmianProgramPodwyżka541 867 zł109-6.7%15 319 zł68%-141 703 zł0.352
RozwójBez zmianPodwyżka519 647 zł112-7.2%94 481 zł68%-146 091 zł0.375
Szeroki programWstrzymaniePodwyżka501 983 zł116-6.7%147 269 zł67%-153 839 zł0.379
Bez zmianProgramBez zmian485 880 zł109-4.8%241 390 zł67%-144 167 zł0.399
Szeroki programBez zmianBez zmian459 315 zł124-3.4%322 999 zł63%-154 896 zł0.413
RozwójBez zmianBez zmian465 205 zł112-5.3%317 002 zł66%-148 422 zł0.457
RozwójWstrzymaniePodwyżka507 910 zł104-8.6%140 922 zł68%-147 322 zł0.470
RozwójProgramObniżka438 622 zł121-1.4%418 436 zł63%-152 196 zł0.476
Bez zmianBez zmianPodwyżka525 274 zł100-9.1%88 444 zł68%-139 889 zł0.481
●OgraniczenieProgramPodwyżka548 064 zł96-8.8%8417 zł69%-134 801 zł0.481
●Szeroki programProgramObniżka432 709 zł133+0.5%424 042 zł63%-158 693 zł0.482
Szeroki programWstrzymanieBez zmian448 472 zł116-4.8%366 060 zł63%-156 065 zł0.491
OgraniczenieProgramBez zmian492 051 zł96-6.9%235 582 zł68%-137 296 zł0.495
Bez zmianProgramObniżka444 250 zł109-3.4%413 108 zł65%-145 996 zł0.506
Bez zmianBez zmianBez zmian470 811 zł100-7.2%311 693 zł67%-142 245 zł0.529
RozwójWstrzymanieBez zmian454 378 zł104-6.7%360 173 zł65%-149 573 zł0.546
Szeroki programBez zmianObniżka418 854 zł124-1.9%489 935 zł63%-156 609 zł0.551
OgraniczenieProgramObniżka450 402 zł96-5.5%407 317 zł67%-139 149 zł0.571
RozwójBez zmianObniżka424 729 zł112-3.9%484 364 zł63%-150 154 zł0.571
Bez zmianWstrzymaniePodwyżka513 552 zł92-10.4%134 867 zł68%-141 101 zł0.574
OgraniczenieBez zmianPodwyżka531 428 zł87-11.1%81 795 zł69%-133 034 zł0.605
Głębokie cięcieProgramBez zmian498 048 zł83-9.1%229 932 zł68%-130 629 zł0.610
Szeroki programWstrzymanieObniżka408 692 zł116-3.4%530 554 zł62%-157 719 zł0.615
●Głębokie cięcieProgramPodwyżka554 086 zł83-10.9%1824 zł71%-128 104 zł0.616
Bez zmianBez zmianObniżka430 320 zł100-5.8%479 069 zł64%-143 995 zł0.618
Bez zmianWstrzymanieBez zmian460 000 zł92-8.6%354 850 zł67%-143 377 zł0.624
OgraniczenieBez zmianBez zmian476 939 zł87-9.2%305 924 zł68%-135 422 zł0.627
RozwójWstrzymanieObniżka414 582 zł104-5.3%524 969 zł63%-151 246 zł0.649
Głębokie cięcieProgramObniżka456 381 zł83-7.7%401 684 zł68%-132 503 zł0.661
OgraniczenieBez zmianObniżka436 429 zł87-7.9%473 318 zł67%-137 196 zł0.693
OgraniczenieWstrzymaniePodwyżka519 726 zł79-12.4%128 346 zł69%-134 223 zł0.696
Bez zmianWstrzymanieObniżka420 188 zł92-7.2%519 661 zł63%-145 069 zł0.705
OgraniczenieWstrzymanieBez zmian466 147 zł79-10.6%349 063 zł68%-136 531 zł0.724
Głębokie cięcieBez zmianPodwyżka537 409 zł74-13.1%76 156 zł70%-126 383 zł0.735
Głębokie cięcieBez zmianBez zmian482 895 zł74-11.3%300 311 zł68%-128 801 zł0.740
OgraniczenieWstrzymanieObniżka426 316 zł79-9.2%513 891 zł65%-138 246 zł0.785
Głębokie cięcieBez zmianObniżka442 367 zł74-10.0%467 722 zł68%-130 597 zł0.787
Głębokie cięcieWstrzymaniePodwyżka525 725 zł66-14.4%122 694 zł70%-127 549 zł0.824
Głębokie cięcieWstrzymanieBez zmian472 122 zł66-12.7%343 433 zł68%-129 888 zł0.836
Głębokie cięcieWstrzymanieObniżka432 272 zł66-11.3%508 279 zł67%-131 625 zł0.882

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanagłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńrozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 477 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeń) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 1.51 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 95% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.