HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat słubicki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy45 679 mieszkańcówdochody własne 8783 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.85% do 0.09%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-2.78% do 23.99%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne85 889 zł132+1.1%26 280 zł81%-38 674 zł0.277
●RozwójDoinwestowanieAktywne82 613 zł137+1.1%28 687 zł79%-41 081 zł0.302
●RozwójBez zmianAktywne88 848 zł119-0.9%22 029 zł82%-34 422 zł0.315
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne79 589 zł150+3.1%33 013 zł79%-45 407 zł0.317
Bez zmianDoinwestowanieAktywne85 533 zł123-1.1%24 534 zł82%-36 889 zł0.334
●Szeroki programOgraniczenieAktywne92 519 zł110-1.9%19 111 zł84%-31 505 zł0.340
Bez zmianBez zmianAktywne91 705 zł105-3.1%17 937 zł85%-30 301 zł0.389
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne90 805 zł108-3.6%18 779 zł84%-31 144 zł0.396
●RozwójOgraniczenieAktywne95 396 zł97-3.8%14 953 zł86%-27 347 zł0.420
Szeroki programBez zmianBez zmian70 571 zł127+0.3%52 456 zł78%-44 056 zł0.449
RozwójBez zmianBez zmian73 666 zł114-1.7%50 577 zł79%-39 755 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian67 449 zł132+0.3%57 121 zł76%-46 394 zł0.474
Szeroki programOgraniczenieBez zmian77 179 zł105-2.7%45 431 zł81%-36 913 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne96 888 zł90-5.5%12 284 zł87%-24 658 zł0.484
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian64 289 zł145+2.3%59 072 zł74%-50 769 zł0.488
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne95 975 zł93-5.9%13 140 zł86%-25 515 zł0.489
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian70 504 zł118-1.9%55 278 zł78%-42 152 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian76 659 zł100-3.8%48 802 zł81%-35 584 zł0.519
●Bez zmianOgraniczenieAktywne98 175 zł83-5.9%10 940 zł88%-23 315 zł0.519
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian75 756 zł103-4.3%49 660 zł81%-36 429 zł0.527
RozwójOgraniczenieBez zmian80 192 zł92-4.6%43 643 zł82%-32 705 zł0.535
Szeroki programBez zmianRezygnacja62 297 zł123-0.2%69 410 zł75%-47 209 zł0.544
RozwójBez zmianRezygnacja65 474 zł110-2.2%67 377 zł77%-42 870 zł0.560
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja68 910 zł101-3.2%62 379 zł78%-40 060 zł0.566
RozwójDoinwestowanieRezygnacja59 253 zł128-0.2%73 926 zł74%-49 514 zł0.570
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja56 011 zł141+1.8%76 031 zł71%-53 927 zł0.582
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja62 389 zł114-2.4%71 930 zł76%-45 235 zł0.584
OgraniczenieBez zmianBez zmian81 823 zł85-6.2%43 283 zł83%-29 962 zł0.585
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian80 907 zł88-6.7%44 155 zł83%-30 822 zł0.592
●LikwidacjaBez zmianAktywne101 971 zł75-7.8%6745 zł92%-19 128 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja68 548 zł96-4.3%65 450 zł79%-38 661 zł0.602
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja67 646 zł99-4.8%66 307 zł78%-39 506 zł0.611
RozwójOgraniczenieRezygnacja72 005 zł88-5.1%60 437 zł80%-35 814 zł0.613
Bez zmianOgraniczenieBez zmian83 107 zł78-6.7%41 955 zł84%-28 622 zł0.614
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne103 246 zł68-8.3%5415 zł93%-17 800 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja73 716 zł81-6.7%59 926 zł81%-33 034 zł0.658
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja72 801 zł84-7.2%60 797 zł81%-33 894 zł0.665
LikwidacjaBez zmianBez zmian86 887 zł70-8.6%37 874 zł86%-24 453 zł0.672
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja75 001 zł74-7.2%58 597 zł82%-31 694 zł0.683
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian88 159 zł63-9.0%36 560 zł87%-23 128 zł0.705
LikwidacjaBez zmianRezygnacja78 785 zł66-9.0%54 511 zł84%-27 520 zł0.733
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne108 220 zł53-10.6%0 zł96%-12 433 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja80 058 zł59-9.5%53 197 zł85%-26 195 zł0.763
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian93 116 zł48-11.3%31 472 zł91%-17 742 zł0.806
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja85 019 zł44-11.7%48 119 zł88%-20 804 zł0.856

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 295 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.00 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 57% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.