HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · gmina

Babice

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy8987 mieszkańcówdochody własne 7027 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.57% do 0.36%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-8.84% do 30.35%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje gmina

Gmina jest jedynym szczeblem z realną własną dźwignią podatkową, więc jej przestrzeń decyzyjna jest najszersza. Jednocześnie BDL daje na tym poziomie najmniej danych, więc diagnoza opiera się na demografii i budżecie, a nie na miernikach gospodarczych.

Poziom usług dla mieszkańców

Przedszkola i szkoły podstawowe, kultura, sport, transport lokalny, pomoc społeczna. Zadania własne gminy, największa pozycja kosztów bieżących.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Głębokie cięcie-360-0.45-1.200-26
Ograniczenie-180-0.22-0.600-13
Bez zmian00000
Rozwój+200+0.20+0.500+12
Szeroki program+420+0.40+1.000+24

Inwestycje majątkowe

Wodociągi, kanalizacja, drogi gminne, budynki. Nakład skupiony w pierwszych latach, zostawia po sobie majątek do utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-150-0.150-0.30-8
Bez zmian00000
Program+380+0.25+0.30+0.50+9

Podatki i opłaty lokalne

Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych. Jedyna dźwignia działająca wprost na dochody własne i jedyny szczebel, który ją naprawdę ma.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Obniżka0+0.150-1.200
Bez zmian00000
Podwyżka0-0.200+1.500

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
UsługiInwestycjeObciążeniaBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramPodwyżka88 529 zł133+3.4%17 519 zł72%-50 109 zł0.242
●RozwójProgramPodwyżka92 528 zł121+1.3%13 255 zł75%-45 845 zł0.276
Szeroki programBez zmianPodwyżka85 765 zł124+0.8%26 519 zł72%-49 129 zł0.337
●Bez zmianProgramPodwyżka96 287 zł109-0.7%9238 zł77%-41 832 zł0.363
RozwójProgramBez zmian78 411 zł121+3.4%47 987 zł71%-49 202 zł0.373
●Szeroki programProgramBez zmian74 421 zł133+5.5%52 183 zł68%-53 455 zł0.389
RozwójBez zmianPodwyżka89 746 zł112-1.2%22 332 zł75%-44 886 zł0.396
Bez zmianProgramBez zmian82 160 zł109+1.3%44 037 zł72%-45 196 zł0.408
Szeroki programWstrzymaniePodwyżka83 015 zł116-0.7%33 700 zł71%-49 817 zł0.418
Szeroki programBez zmianBez zmian72 073 zł124+2.9%61 325 zł68%-52 358 zł0.449
RozwójBez zmianBez zmian76 045 zł112+0.8%57 150 zł71%-48 126 zł0.465
●OgraniczenieProgramPodwyżka100 194 zł96-2.8%5029 zł79%-37 663 zł0.483
RozwójWstrzymaniePodwyżka87 004 zł104-2.6%29 505 zł74%-45 565 zł0.486
RozwójProgramObniżka67 965 zł121+4.9%74 565 zł68%-51 679 zł0.486
Bez zmianBez zmianPodwyżka93 486 zł100-3.1%18 391 zł77%-40 889 zł0.487
OgraniczenieProgramBez zmian86 055 zł96-0.9%39 898 zł75%-40 989 zł0.489
Bez zmianProgramObniżka71 707 zł109+2.9%70 622 zł70%-47 681 zł0.493
Szeroki programWstrzymanieBez zmian69 575 zł116+1.3%67 913 zł68%-52 969 zł0.515
Bez zmianBez zmianBez zmian79 776 zł100-1.2%53 219 zł72%-44 140 zł0.519
●Szeroki programProgramObniżka63 982 zł133+7.1%78 753 zł66%-55 923 zł0.521
OgraniczenieProgramObniżka75 594 zł96+0.6%66 556 zł72%-43 485 zł0.541
RozwójWstrzymanieBez zmian73 554 zł104-0.7%63 729 zł70%-48 728 zł0.546
RozwójBez zmianObniżka65 908 zł112+2.4%82 984 zł68%-50 517 zł0.555
Szeroki programBez zmianObniżka61 944 zł124+4.4%87 152 zł66%-54 740 zł0.561
Bez zmianWstrzymaniePodwyżka90 751 zł92-4.6%25 556 zł76%-41 560 zł0.578
Bez zmianBez zmianObniżka69 632 zł100+0.3%79 061 zł70%-46 539 zł0.584
Głębokie cięcieProgramBez zmian89 869 zł83-3.1%36 120 zł78%-36 878 zł0.597
OgraniczenieBez zmianPodwyżka97 373 zł87-5.2%14 262 zł79%-36 692 zł0.604
OgraniczenieBez zmianBez zmian83 650 zł87-3.3%49 140 zł75%-39 957 zł0.608
Bez zmianWstrzymanieBez zmian77 292 zł92-2.6%59 791 zł72%-44 734 zł0.608
Szeroki programWstrzymanieObniżka59 632 zł116+2.9%93 297 zł65%-55 295 zł0.615
●Głębokie cięcieProgramPodwyżka104 019 zł83-5.0%953 zł80%-33 588 zł0.616
Głębokie cięcieProgramObniżka79 399 zł83-1.6%62 925 zł75%-39 383 zł0.623
RozwójWstrzymanieObniżka63 604 zł104+0.8%89 121 zł67%-51 063 zł0.625
OgraniczenieBez zmianObniżka73 498 zł87-1.8%75 190 zł72%-42 366 zł0.648
Bez zmianWstrzymanieObniżka67 335 zł92-1.2%85 190 zł70%-47 077 zł0.665
OgraniczenieWstrzymaniePodwyżka94 647 zł79-6.7%21 417 zł78%-37 352 zł0.693
OgraniczenieWstrzymanieBez zmian81 176 zł79-4.8%55 665 zł75%-40 540 zł0.700
Głębokie cięcieBez zmianBez zmian87 444 zł74-5.5%45 519 zł78%-35 868 zł0.717
Głębokie cięcieBez zmianPodwyżka101 178 zł74-7.4%10 400 zł80%-32 635 zł0.733
OgraniczenieWstrzymanieObniżka71 210 zł79-3.3%81 248 zł72%-42 894 zł0.736
Głębokie cięcieBez zmianObniżka77 283 zł74-4.1%71 578 zł75%-38 288 zł0.738
Głębokie cięcieWstrzymanieBez zmian84 977 zł66-6.9%52 012 zł78%-36 442 zł0.809
Głębokie cięcieWstrzymaniePodwyżka98 461 zł66-8.8%17 486 zł79%-33 239 zł0.820
Głębokie cięcieWstrzymanieObniżka75 003 zł66-5.5%77 628 zł75%-38 805 zł0.828

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanagłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńrozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 310 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeń) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 4.02 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 84% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.