HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat żyrardowski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy74 935 mieszkańcówdochody własne 8699 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.64% do 0.29%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów2.9% do 17.37%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne67 429 zł132+3.2%25 521 zł98%-7871 zł0.290
●RozwójDoinwestowanieAktywne64 335 zł137+3.2%28 175 zł97%-10 524 zł0.316
●RozwójBez zmianAktywne70 526 zł119+1.1%21 568 zł99%-3917 zł0.322
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne61 173 zł150+5.3%32 202 zł94%-14 552 zł0.334
Bez zmianDoinwestowanieAktywne67 393 zł123+0.9%24 315 zł99%-6626 zł0.342
●Szeroki programOgraniczenieAktywne74 004 zł110+0.1%18 417 zł100%-766 zł0.346
Bez zmianBez zmianAktywne73 522 zł105-1.1%17 768 zł100%-88 zł0.393
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne72 617 zł108-1.5%18 616 zł100%-937 zł0.400
●RozwójOgraniczenieAktywne77 020 zł97-1.8%14 556 zł100%3095 zł0.423
Szeroki programBez zmianBez zmian53 865 zł127+2.4%43 496 zł92%-15 906 zł0.451
RozwójBez zmianBez zmian57 085 zł114+0.3%40 668 zł96%-11 879 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian50 912 zł132+2.4%47 168 zł90%-18 466 zł0.477
Szeroki programOgraniczenieBez zmian60 418 zł105-0.7%36 516 zł98%-8827 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne78 657 zł90-3.5%12 171 zł100%5499 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne77 739 zł93-4.0%13 034 zł100%4636 zł0.490
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian54 091 zł118+0.1%44 393 zł93%-14 494 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian47 628 zł145+4.4%50 114 zł87%-22 566 zł0.494
Bez zmianBez zmianBez zmian60 203 zł100-1.8%37 965 zł98%-7976 zł0.517
●Bez zmianOgraniczenieAktywne79 939 zł83-4.0%10 834 zł100%6836 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian59 295 zł103-2.3%38 829 zł98%-8828 zł0.525
RozwójOgraniczenieBez zmian63 557 zł92-2.6%33 794 zł99%-4892 zł0.533
Szeroki programBez zmianRezygnacja46 523 zł123+1.9%54 723 zł87%-20 433 zł0.541
RozwójBez zmianRezygnacja49 816 zł110-0.2%51 803 zł91%-16 355 zł0.555
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja53 080 zł101-1.2%47 753 zł94%-13 348 zł0.561
RozwójDoinwestowanieRezygnacja43 639 zł128+1.9%58 303 zł86%-22 948 zł0.567
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja46 892 zł114-0.4%55 426 zł89%-18 927 zł0.579
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja40 281 zł141+3.9%61 294 zł83%-27 099 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian65 319 zł85-4.3%32 499 zł99%-2410 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian64 398 zł88-4.8%33 377 zł99%-3277 zł0.590
●LikwidacjaBez zmianAktywne83 694 zł75-5.9%6686 zł100%10 975 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja53 008 zł96-2.3%48 994 zł95%-12 404 zł0.595
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja52 100 zł99-2.8%49 857 zł93%-13 255 zł0.605
RozwójOgraniczenieRezygnacja56 293 zł88-3.1%44 923 zł97%-9363 zł0.607
Bez zmianOgraniczenieBez zmian66 598 zł78-4.8%31 177 zł100%-1077 zł0.611
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne84 963 zł68-6.4%5363 zł100%12 297 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja58 129 zł81-4.8%43 523 zł99%-6832 zł0.651
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja57 208 zł84-5.2%44 400 zł98%-7698 zł0.659
LikwidacjaBez zmianBez zmian70 338 zł70-6.7%27 141 zł100%3045 zł0.669
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja59 408 zł74-5.2%42 200 zł99%-5498 zł0.676
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian71 604 zł63-7.1%25 833 zł100%4364 zł0.702
LikwidacjaBez zmianRezygnacja63 152 zł66-7.1%38 160 zł100%-1372 zł0.727
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne89 893 zł53-8.7%0 zł100%17 650 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja64 419 zł59-7.6%36 851 zł100%-53 zł0.757
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian76 516 zł48-9.4%20 732 zł100%9697 zł0.804
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja69 335 zł44-9.9%31 731 zł100%5286 zł0.851

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 296 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.