HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat węgrowski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy61 472 mieszkańcówdochody własne 8421 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.47% do 0.58%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów4.81% do 17.15%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne69 345 zł132-4.5%25 594 zł100%-1777 zł0.288
●RozwójDoinwestowanieAktywne66 237 zł137-4.5%28 375 zł100%-4532 zł0.314
●RozwójBez zmianAktywne72 407 zł119-6.4%21 703 zł100%2128 zł0.321
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne63 111 zł150-2.5%32 339 zł99%-8510 zł0.332
Bez zmianDoinwestowanieAktywne69 257 zł123-6.6%24 547 zł100%-689 zł0.341
●Szeroki programOgraniczenieAktywne75 889 zł110-7.3%18 425 zł100%5384 zł0.345
Bez zmianBez zmianAktywne75 367 zł105-8.4%17 945 zł100%5902 zł0.392
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne74 456 zł108-8.9%18 791 zł100%5055 zł0.400
●RozwójOgraniczenieAktywne78 871 zł97-9.2%14 621 zł100%9197 zł0.423
Szeroki programBez zmianBez zmian55 631 zł127-5.2%42 935 zł99%-10 618 zł0.451
RozwójBez zmianBez zmian58 817 zł114-7.1%39 947 zł99%-6632 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian52 664 zł132-5.2%46 544 zł97%-13 272 zł0.477
Szeroki programOgraniczenieBez zmian62 153 zł105-8.1%35 855 zł100%-3482 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne80 479 zł90-10.7%12 290 zł100%11 545 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne79 556 zł93-11.2%13 150 zł100%10 683 zł0.490
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian55 807 zł118-7.3%43 610 zł99%-9349 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian49 415 zł145-3.3%49 603 zł93%-17 331 zł0.493
Bez zmianBez zmianBez zmian61 900 zł100-9.2%37 082 zł100%-2778 zł0.517
●Bez zmianOgraniczenieAktywne81 756 zł83-11.2%10 950 zł100%12 883 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian60 987 zł103-9.6%37 937 zł100%-3628 zł0.526
RozwójOgraniczenieBez zmian65 260 zł92-9.9%32 958 zł100%412 zł0.533
Szeroki programBez zmianRezygnacja48 208 zł123-5.7%53 565 zł93%-15 587 zł0.542
RozwójBez zmianRezygnacja51 469 zł110-7.6%50 475 zł98%-11 547 zł0.555
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja54 735 zł101-8.5%46 479 zł99%-8445 zł0.561
RozwójDoinwestowanieRezygnacja45 312 zł128-5.7%57 077 zł92%-18 193 zł0.567
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja48 529 zł114-7.8%54 042 zł95%-14 217 zł0.579
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja41 988 zł141-3.8%60 239 zł88%-22 306 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian66 994 zł85-11.4%31 508 zł100%2844 zł0.583
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian66 068 zł88-11.9%32 378 zł100%1980 zł0.590
●LikwidacjaBez zmianAktywne85 494 zł75-12.9%6746 zł100%17 076 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja54 626 zł96-9.6%47 508 zł99%-7640 zł0.596
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja53 714 zł99-10.1%48 363 zł99%-8489 zł0.606
RozwójOgraniczenieRezygnacja57 917 zł88-10.4%43 479 zł100%-4496 zł0.608
Bez zmianOgraniczenieBez zmian68 268 zł78-11.9%30 178 zł100%4180 zł0.611
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne86 759 zł68-13.4%5421 zł100%18 400 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja59 724 zł81-11.9%41 945 zł100%-2012 zł0.652
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja58 799 zł84-12.3%42 829 zł100%-2876 zł0.660
LikwidacjaBez zmianBez zmian71 991 zł70-13.6%26 117 zł100%8354 zł0.670
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja60 999 zł74-12.3%40 629 zł100%-676 zł0.677
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian73 253 zł63-14.1%24 816 zł100%9676 zł0.702
LikwidacjaBez zmianRezygnacja64 726 zł66-14.1%36 623 zł100%3504 zł0.728
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne91 668 zł53-15.6%0 zł100%23 809 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja65 989 zł59-14.5%35 321 zł100%4826 zł0.758
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian78 146 zł48-16.2%19 739 zł100%15 065 zł0.804
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja70 885 zł44-16.7%30 225 zł100%10 221 zł0.851

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 294 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.