HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat siedlecki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy80 446 mieszkańcówdochody własne 8371 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.55% do 0.29%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów4.6% do 17.51%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne72 904 zł132+3.7%24 782 zł100%3434 zł0.286
●RozwójDoinwestowanieAktywne69 819 zł137+3.7%27 469 zł100%747 zł0.312
●RozwójBez zmianAktywne75 900 zł119+1.6%20 990 zł100%7226 zł0.320
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne66 760 zł150+5.7%31 332 zł99%-3116 zł0.329
Bez zmianDoinwestowanieAktywne72 779 zł123+1.4%23 766 zł100%4488 zł0.340
●Szeroki programOgraniczenieAktywne79 340 zł110+0.6%17 842 zł100%10 375 zł0.344
Bez zmianBez zmianAktywne78 801 zł105-0.6%17 345 zł100%10 899 zł0.392
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne77 880 zł108-1.1%18 211 zł100%10 033 zł0.399
●RozwójOgraniczenieAktywne82 258 zł97-1.4%14 139 zł100%14 078 zł0.422
Szeroki programBez zmianBez zmian59 168 zł127+2.8%42 394 zł99%-5248 zł0.450
RozwójBez zmianBez zmian62 289 zł114+0.8%39 596 zł100%-1376 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian56 224 zł132+2.8%45 983 zł98%-7836 zł0.476
Szeroki programOgraniczenieBez zmian65 582 zł105-0.2%35 564 zł100%1668 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne83 818 zł90-3.1%11 888 zł100%16 348 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne82 884 zł93-3.5%12 768 zł100%15 467 zł0.490
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian53 042 zł145+4.9%48 883 zł95%-11 778 zł0.492
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian59 307 zł118+0.6%43 234 zł99%-4017 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian65 313 zł100-1.4%36 924 zł100%2376 zł0.517
●Bez zmianOgraniczenieAktywne85 084 zł83-3.5%10 568 zł100%17 667 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian64 389 zł103-1.9%37 805 zł100%1507 zł0.526
RozwójOgraniczenieBez zmian68 625 zł92-2.2%32 873 zł100%5451 zł0.534
Szeroki programBez zmianRezygnacja51 754 zł123+2.3%53 254 zł96%-10 091 zł0.542
RozwójBez zmianRezygnacja54 949 zł110+0.3%50 372 zł99%-6166 zł0.556
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja58 173 zł101-0.7%46 439 zł99%-3169 zł0.562
RozwójDoinwestowanieRezygnacja48 881 zł128+2.3%56 752 zł94%-12 631 zł0.567
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja52 037 zł114+0.1%53 911 zł97%-8759 zł0.580
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja45 624 zł141+4.4%59 702 zł91%-16 626 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian70 311 zł85-3.8%31 589 zł100%7804 zł0.583
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian69 375 zł88-4.3%32 483 zł100%6920 zł0.591
●LikwidacjaBez zmianAktywne88 740 zł75-5.5%6538 zł100%21 688 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja58 047 zł96-1.9%47 597 zł99%-2361 zł0.597
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja57 124 zł99-2.4%48 477 zł99%-3230 zł0.606
RozwójOgraniczenieRezygnacja61 291 zł88-2.7%43 644 zł100%667 zł0.609
Bez zmianOgraniczenieBez zmian71 575 zł78-4.3%30 283 zł100%9120 zł0.611
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne89 994 zł68-5.9%5232 zł100%22 993 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja63 050 zł81-4.3%42 257 zł100%3071 zł0.653
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja62 114 zł84-4.8%43 151 zł100%2188 zł0.661
LikwidacjaBez zmianBez zmian75 215 zł70-6.2%26 358 zł100%13 124 zł0.670
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja64 314 zł74-4.8%40 951 zł100%4388 zł0.678
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian76 468 zł63-6.7%25 065 zł100%14 427 zł0.703
LikwidacjaBez zmianRezygnacja67 958 zł66-6.7%37 021 zł100%8397 zł0.729
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne94 813 zł53-8.3%0 zł100%28 217 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja69 211 zł59-7.2%35 728 zł100%9700 zł0.759
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian81 270 zł48-9.0%20 078 zł100%19 631 zł0.805
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja74 017 zł44-9.5%30 720 zł100%14 908 zł0.852

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 289 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.