HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat łosicki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy28 338 mieszkańcówdochody własne 9754 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.43% do -0.09%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów5.38% do 20.87%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne110 163 zł132-7.5%27 667 zł100%4302 zł0.262
●RozwójDoinwestowanieAktywne106 452 zł137-7.5%30 770 zł100%1217 zł0.287
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne103 452 zł150-5.6%34 935 zł100%-2966 zł0.295
●RozwójBez zmianAktywne113 089 zł119-9.3%23 577 zł100%8399 zł0.306
Bez zmianDoinwestowanieAktywne109 330 zł123-9.5%26 778 zł100%5242 zł0.325
●Szeroki programOgraniczenieAktywne117 304 zł110-10.2%19 839 zł100%12 130 zł0.334
Bez zmianBez zmianAktywne115 897 zł105-11.3%19 664 zł100%12 344 zł0.385
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne115 051 zł108-11.8%20 437 zł100%11 570 zł0.391
●RozwójOgraniczenieAktywne120 137 zł97-12.0%15 848 zł100%16 120 zł0.417
Szeroki programBez zmianBez zmian91 391 zł127-8.2%52 846 zł99%-6660 zł0.445
RozwójBez zmianBez zmian94 483 zł114-10.1%50 290 zł100%-2464 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian87 865 zł132-8.2%57 400 zł99%-9625 zł0.471
Szeroki programOgraniczenieBez zmian98 506 zł105-11.0%45 112 zł100%1138 zł0.479
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian84 700 zł145-6.4%60 039 zł98%-13 905 zł0.480
●OgraniczenieBez zmianAktywne121 517 zł90-13.5%13 440 zł100%18 555 zł0.482
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne120 656 zł93-14.0%14 229 zł100%17 764 zł0.487
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian90 908 zł118-10.2%54 902 zł99%-5502 zł0.493
●Bez zmianOgraniczenieAktywne122 856 zł83-14.0%12 029 zł100%19 964 zł0.518
Bez zmianBez zmianBez zmian97 455 zł100-12.0%47 872 zł100%1578 zł0.522
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian96 607 zł103-12.5%48 656 zł100%801 zł0.530
RozwójOgraniczenieBez zmian101 506 zł92-12.8%42 669 zł100%5228 zł0.538
Szeroki programBez zmianRezygnacja81 238 zł123-8.7%68 416 zł98%-12 830 zł0.548
RozwójBez zmianRezygnacja84 428 zł110-10.5%65 747 zł99%-8569 zł0.567
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja88 359 zł101-11.4%60 737 zł99%-5024 zł0.572
RozwójDoinwestowanieRezygnacja77 805 zł128-8.7%72 832 zł96%-15 735 zł0.573
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja74 541 zł141-6.8%75 615 zł94%-20 081 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian103 054 zł85-14.2%41 851 zł100%7765 zł0.589
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja80 945 zł114-10.7%70 211 zł98%-11 548 zł0.591
●LikwidacjaBez zmianAktywne127 024 zł75-15.7%7346 zł100%24 637 zł0.593
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian102 190 zł88-14.7%42 667 zł100%6970 zł0.595
Bez zmianBez zmianRezygnacja87 498 zł96-12.5%63 303 zł100%-4462 zł0.611
Bez zmianOgraniczenieBez zmian104 390 zł78-14.7%40 467 zł100%9170 zł0.618
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja86 650 zł99-12.9%64 102 zł99%-5239 zł0.619
RozwójOgraniczenieRezygnacja91 457 zł88-13.2%58 267 zł100%-869 zł0.621
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne128 349 zł68-16.1%5952 zł100%26 029 zł0.631
OgraniczenieBez zmianRezygnacja93 102 zł81-14.7%57 306 zł100%1731 zł0.666
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja92 239 zł84-15.1%58 120 zł100%938 zł0.673
LikwidacjaBez zmianBez zmian108 540 zł70-16.4%35 984 zł100%13 822 zł0.676
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja94 439 zł74-15.1%55 920 zł100%3138 zł0.692
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian109 862 zł63-16.8%34 615 zł100%15 212 zł0.708
LikwidacjaBez zmianRezygnacja98 594 zł66-16.8%51 432 zł100%7795 zł0.741
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne133 733 zł53-18.3%0 zł100%31 969 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja99 916 zł59-17.2%50 063 zł100%9185 zł0.771
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian115 227 zł48-18.9%29 049 zł100%21 128 zł0.809
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja105 286 zł44-19.3%44 481 zł100%15 109 zł0.862

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 312 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.