HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat płocki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy109 144 mieszkańcówdochody własne 8311 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.55% do 0.17%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów0.15% do 20.52%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne71 158 zł132+3.1%25 156 zł87%-22 438 zł0.288
●RozwójDoinwestowanieAktywne68 097 zł137+3.1%27 602 zł86%-24 851 zł0.314
●RozwójBez zmianAktywne74 164 zł119+1.0%21 143 zł90%-18 446 zł0.321
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne65 029 zł150+5.1%31 685 zł83%-28 935 zł0.331
Bez zmianDoinwestowanieAktywne71 067 zł123+0.8%23 679 zł88%-20 908 zł0.341
●Szeroki programOgraniczenieAktywne77 575 zł110+0.0%18 242 zł95%-15 593 zł0.345
Bez zmianBez zmianAktywne77 075 zł105-1.2%17 278 zł95%-14 571 zł0.392
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne76 152 zł108-1.7%18 147 zł94%-15 448 zł0.399
●RozwójOgraniczenieAktywne80 504 zł97-2.0%14 317 zł96%-11 688 zł0.423
Szeroki programBez zmianBez zmian57 639 zł127+2.2%45 530 zł83%-28 668 zł0.451
RozwójBez zmianBez zmian60 767 zł114+0.2%43 123 zł85%-24 597 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian54 717 zł132+2.2%49 483 zł81%-31 037 zł0.477
Szeroki programOgraniczenieBez zmian64 034 zł105-0.8%38 741 zł86%-21 778 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne82 076 zł90-3.6%11 843 zł97%-9206 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne81 140 zł93-4.1%12 726 zł97%-10 096 zł0.490
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian57 807 zł118+0.0%47 113 zł83%-27 019 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian51 527 zł145+4.3%51 958 zł79%-35 178 zł0.493
Bez zmianBez zmianBez zmian63 799 zł100-2.0%40 818 zł87%-20 646 zł0.517
●Bez zmianOgraniczenieAktywne83 340 zł83-4.1%10 526 zł98%-7896 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian62 873 zł103-2.5%41 700 zł86%-21 518 zł0.526
RozwójOgraniczenieBez zmian67 085 zł92-2.8%36 419 zł90%-17 795 zł0.533
Szeroki programBez zmianRezygnacja50 338 zł123+1.7%58 514 zł80%-32 244 zł0.542
RozwójBez zmianRezygnacja53 540 zł110-0.3%55 985 zł82%-28 131 zł0.555
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja56 739 zł101-1.3%51 719 zł84%-25 348 zł0.562
RozwójDoinwestowanieRezygnacja47 486 zł128+1.7%62 350 zł78%-34 575 zł0.567
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja50 649 zł114-0.5%59 859 zł81%-30 516 zł0.579
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja44 223 zł141+3.8%64 947 zł76%-38 758 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian68 782 zł85-4.4%35 499 zł93%-15 240 zł0.583
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian67 844 zł88-4.9%36 395 zł92%-16 127 zł0.590
●LikwidacjaBez zmianAktywne86 983 zł75-6.0%6515 zł99%-3946 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja56 645 zł96-2.5%53 560 zł85%-24 138 zł0.596
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja55 720 zł99-3.0%54 442 zł84%-25 010 zł0.606
RozwójOgraniczenieRezygnacja59 863 zł88-3.2%49 276 zł86%-21 323 zł0.608
Bez zmianOgraniczenieBez zmian70 044 zł78-4.9%34 195 zł95%-13 927 zł0.611
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne88 235 zł68-6.5%5211 zł99%-2650 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja61 632 zł81-4.9%48 236 zł89%-18 728 zł0.652
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja60 694 zł84-5.4%49 132 zł88%-19 614 zł0.660
LikwidacjaBez zmianBez zmian73 671 zł70-6.8%30 284 zł97%-9941 zł0.670
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja62 894 zł74-5.4%46 932 zł89%-17 414 zł0.677
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian74 921 zł63-7.2%28 994 zł97%-8645 zł0.702
LikwidacjaBez zmianRezygnacja66 525 zł66-7.2%43 017 zł94%-13 424 zł0.728
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne93 040 zł53-8.8%0 zł100%2495 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja67 776 zł59-7.7%41 726 zł95%-12 123 zł0.758
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian79 709 zł48-9.6%24 048 zł99%-3519 zł0.804
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja72 568 zł44-10.0%36 773 zł98%-6935 zł0.852

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 289 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.83 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 38% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.