HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat wyszkowski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy73 179 mieszkańcówdochody własne 7495 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.43% do 0.2%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-3.46% do 21.91%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne58 860 zł132+3.8%24 093 zł78%-35 785 zł0.299
●RozwójDoinwestowanieAktywne56 048 zł137+3.8%26 259 zł77%-37 921 zł0.325
●RozwójBez zmianAktywne61 847 zł119+1.8%20 109 zł80%-31 818 zł0.327
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne53 004 zł150+5.9%30 306 zł74%-41 951 zł0.347
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne59 002 zł123+1.6%22 356 zł79%-34 000 zł0.348
●Szeroki programOgraniczenieAktywne64 935 zł110+0.8%17 573 zł81%-29 323 zł0.350
Bez zmianBez zmianAktywne64 749 zł105-0.4%16 259 zł82%-27 956 zł0.395
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne63 788 zł108-0.9%17 171 zł81%-28 874 zł0.403
●RozwójOgraniczenieAktywne67 852 zł97-1.2%13 669 zł83%-25 434 zł0.425
Szeroki programBez zmianBez zmian47 252 zł127+3.0%43 654 zł74%-39 744 zł0.453
RozwójBez zmianBez zmian50 345 zł114+1.0%41 425 zł77%-35 738 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian53 307 zł105-0.0%37 243 zł78%-33 304 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian44 560 zł132+3.0%47 488 zł72%-41 824 zł0.479
●OgraniczenieBez zmianAktywne69 459 zł90-2.9%11 161 zł85%-22 916 zł0.486
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian47 619 zł118+0.8%45 291 zł75%-37 865 zł0.492
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne68 487 zł93-3.4%12 086 zł85%-23 847 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian41 412 zł145+5.1%49 779 zł69%-45 893 zł0.498
Bez zmianBez zmianBez zmian53 352 zł100-1.2%39 286 zł78%-31 837 zł0.514
●Bez zmianOgraniczenieAktywne70 687 zł83-3.4%9886 zł86%-21 647 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian52 389 zł103-1.7%40 211 zł78%-32 758 zł0.524
RozwójOgraniczenieBez zmian56 331 zł92-2.0%35 091 zł80%-29 375 zł0.531
Szeroki programBez zmianRezygnacja40 995 zł123+2.5%56 296 zł71%-42 099 zł0.539
RozwójBez zmianRezygnacja44 153 zł110+0.5%53 949 zł74%-38 044 zł0.550
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja47 055 zł101-0.5%49 880 zł76%-35 608 zł0.557
RozwójDoinwestowanieRezygnacja38 365 zł128+2.5%60 017 zł69%-44 180 zł0.564
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja41 487 zł114+0.3%57 703 zł72%-40 175 zł0.574
OgraniczenieBez zmianBez zmian58 045 zł85-3.7%34 289 zł81%-26 816 zł0.580
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja35 152 zł141+4.6%62 425 zł66%-48 298 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian57 071 zł88-4.2%35 226 zł81%-27 749 zł0.588
Bez zmianBez zmianRezygnacja47 223 zł96-1.7%51 694 zł77%-34 098 zł0.590
●LikwidacjaBez zmianAktywne74 085 zł75-5.3%6159 zł89%-17 971 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja46 260 zł99-2.2%52 618 zł76%-35 013 zł0.600
RozwójOgraniczenieRezygnacja50 143 zł88-2.5%47 611 zł78%-31 650 zł0.603
Bez zmianOgraniczenieBez zmian59 271 zł78-4.2%33 026 zł83%-25 549 zł0.608
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne75 302 zł68-5.8%4897 zł90%-16 714 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja51 921 zł81-4.2%46 693 zł79%-29 061 zł0.646
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja50 947 zł84-4.6%47 629 zł78%-29 994 zł0.655
LikwidacjaBez zmianBez zmian62 655 zł70-6.1%29 386 zł85%-21 888 zł0.667
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja53 147 zł74-4.6%45 429 zł81%-27 794 zł0.671
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian63 871 zł63-6.5%28 135 zł86%-20 634 zł0.700
LikwidacjaBez zmianRezygnacja56 534 zł66-6.5%41 786 zł83%-24 129 zł0.723
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne79 835 zł53-8.1%0 zł95%-11 872 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja57 750 zł59-7.0%40 534 zł83%-22 874 zł0.753
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian68 389 zł48-8.9%23 493 zł89%-15 809 zł0.803
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja62 272 zł44-9.3%35 894 zł87%-18 046 zł0.847

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 277 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 4.86 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 66% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.