HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat ciechanowski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy84 565 mieszkańcówdochody własne 8287 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.85% do 0.4%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów5.1% do 15.43%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne60 792 zł132-2.4%25 098 zł100%1869 zł0.295
●RozwójDoinwestowanieAktywne57 795 zł137-2.4%27 845 zł100%-857 zł0.321
●RozwójBez zmianAktywne63 900 zł119-4.3%21 282 zł100%5699 zł0.325
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne54 624 zł150-0.4%31 733 zł99%-4757 zł0.341
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne60 863 zł123-4.5%24 094 zł100%2915 zł0.346
●Szeroki programOgraniczenieAktywne67 255 zł110-5.3%18 066 zł100%8900 zł0.348
Bez zmianBez zmianAktywne66 909 zł105-6.4%17 597 zł100%9402 zł0.394
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne65 990 zł108-6.9%18 455 zł100%8542 zł0.402
Szeroki programBez zmianBez zmian48 048 zł127-3.2%40 581 zł99%-6960 zł0.452
RozwójBez zmianBez zmian51 272 zł114-5.1%37 462 zł100%-3050 zł0.468
Szeroki programOgraniczenieBez zmian54 489 zł105-6.0%33 628 zł100%46 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian45 183 zł132-3.2%43 956 zł98%-9586 zł0.478
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian48 366 zł118-5.3%40 887 zł99%-5734 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian41 897 zł145-1.2%47 145 zł93%-13 567 zł0.496
Bez zmianBez zmianBez zmian54 396 zł100-7.2%34 459 zł100%735 zł0.516
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian53 474 zł103-7.6%35 328 zł100%-128 zł0.525
Szeroki programBez zmianRezygnacja41 145 zł123-3.6%49 971 zł96%-11 901 zł0.540
RozwójBez zmianRezygnacja44 439 zł110-5.6%46 759 zł99%-7937 zł0.552
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja47 591 zł101-6.5%43 012 zł99%-4889 zł0.559
RozwójDoinwestowanieRezygnacja38 347 zł128-3.6%53 258 zł93%-14 478 zł0.565
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja41 599 zł114-5.8%50 099 zł97%-10 573 zł0.576
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja34 990 zł141-1.7%56 540 zł89%-18 513 zł0.582

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 293 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.