HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat pruszkowski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy181 026 mieszkańcówdochody własne 9319 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.29% do 3.97%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-1.81% do 22.88%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne92 897 zł132+20.2%27 016 zł85%-35 324 zł0.273
●RozwójDoinwestowanieAktywne89 552 zł137+20.2%29 588 zł84%-37 855 zł0.298
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne86 553 zł150+22.6%33 957 zł82%-42 246 zł0.311
●RozwójBez zmianAktywne95 828 zł119+17.9%22 726 zł87%-31 012 zł0.312
Bez zmianDoinwestowanieAktywne92 449 zł123+17.7%25 360 zł86%-33 606 zł0.331
●Szeroki programOgraniczenieAktywne99 590 zł110+16.7%19 594 zł89%-27 918 zł0.338
Bez zmianBez zmianAktywne98 661 zł105+15.4%18 574 zł90%-26 837 zł0.388
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne97 771 zł108+14.8%19 388 zł89%-27 653 zł0.394
●RozwójOgraniczenieAktywne102 436 zł97+14.5%15 398 zł93%-23 706 zł0.419
Szeroki programBez zmianBez zmian76 883 zł127+19.3%52 897 zł81%-41 551 zł0.448
RozwójBez zmianBez zmian79 956 zł114+17.0%50 768 zł83%-37 182 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian73 698 zł132+19.3%57 542 zł80%-44 005 zł0.474
Szeroki programOgraniczenieBez zmian83 551 zł105+15.8%45 579 zł84%-34 173 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne103 890 zł90+12.6%12 710 zł95%-20 993 zł0.483
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian70 558 zł145+21.7%59 748 zł78%-48 451 zł0.486
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne102 987 zł93+12.0%13 540 zł94%-21 825 zł0.488
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian76 736 zł118+16.7%55 456 zł82%-39 698 zł0.492
●Bez zmianOgraniczenieAktywne105 187 zł83+12.0%11 340 zł95%-19 625 zł0.519
Bez zmianBez zmianBez zmian82 929 zł100+14.5%48 755 zł85%-32 951 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian82 037 zł103+13.9%49 581 zł84%-33 770 zł0.528
RozwójOgraniczenieBez zmian86 540 zł92+13.6%43 567 zł87%-29 903 zł0.536
Szeroki programBez zmianRezygnacja68 248 zł123+18.7%69 458 zł78%-45 176 zł0.545
RozwójBez zmianRezygnacja71 406 zł110+16.4%67 239 zł81%-40 765 zł0.562
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja74 921 zł101+15.3%62 248 zł82%-37 791 zł0.567
RozwójDoinwestowanieRezygnacja65 144 zł128+18.7%73 957 zł78%-47 592 zł0.570
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja61 919 zł141+21.1%76 314 zł77%-52 081 zł0.582
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja68 266 zł114+16.2%71 763 zł79%-43 244 zł0.586
OgraniczenieBez zmianBez zmian88 139 zł85+11.7%43 178 zł89%-27 130 zł0.586
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian87 233 zł88+11.1%44 043 zł88%-27 965 zł0.593
●LikwidacjaBez zmianAktywne109 017 zł75+9.8%6967 zł98%-15 269 zł0.593
Bez zmianBez zmianRezygnacja74 464 zł96+13.9%65 273 zł83%-36 491 zł0.604
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja73 572 zł99+13.3%66 123 zł82%-37 310 zł0.613
Bez zmianOgraniczenieBez zmian89 433 zł78+11.1%41 843 zł89%-25 765 zł0.615
RozwójOgraniczenieRezygnacja77 995 zł88+13.0%60 275 zł84%-33 479 zł0.615
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne110 300 zł68+9.3%5612 zł98%-13 916 zł0.631
OgraniczenieBez zmianRezygnacja79 678 zł81+11.1%59 734 zł86%-30 665 zł0.660
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja78 772 zł84+10.6%60 598 zł85%-31 499 zł0.667
LikwidacjaBez zmianBez zmian93 247 zł70+8.9%37 756 zł94%-21 428 zł0.673
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja80 972 zł74+10.6%58 398 zł86%-29 299 zł0.685
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian94 527 zł63+8.4%36 435 zł95%-20 078 zł0.705
LikwidacjaBez zmianRezygnacja84 790 zł66+8.4%54 307 zł89%-24 957 zł0.735
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne115 316 zł53+6.6%0 zł99%-8323 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja86 071 zł59+7.9%52 986 zł91%-23 607 zł0.765
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian99 524 zł48+5.8%31 321 zł98%-14 507 zł0.807
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja91 071 zł44+5.2%47 893 zł95%-18 030 zł0.858

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 297 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.29 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 46% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.