HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat otwocki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy126 669 mieszkańcówdochody własne 8495 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-0.54% do 1.18%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów0.25% do 22.91%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne90 404 zł132+8.3%25 368 zł91%-21 236 zł0.274
●RozwójDoinwestowanieAktywne87 170 zł137+8.3%27 851 zł88%-23 719 zł0.300
●RozwójBez zmianAktywne93 257 zł119+6.2%21 338 zł95%-17 206 zł0.313
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne84 254 zł150+10.5%31 952 zł86%-27 820 zł0.313
Bez zmianDoinwestowanieAktywne89 988 zł123+6.0%23 913 zł93%-19 742 zł0.332
●Szeroki programOgraniczenieAktywne96 850 zł110+5.2%18 383 zł96%-14 251 zł0.339
Bez zmianBez zmianAktywne96 017 zł105+3.9%17 459 zł96%-13 297 zł0.388
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne95 098 zł108+3.4%18 320 zł96%-14 159 zł0.395
●RozwójOgraniczenieAktywne99 625 zł97+3.1%14 443 zł97%-10 311 zł0.420
Szeroki programBez zmianBez zmian75 126 zł127+7.5%49 240 zł85%-27 758 zł0.448
RozwójBez zmianBez zmian78 116 zł114+5.4%47 218 zł87%-23 667 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian72 045 zł132+7.5%53 594 zł84%-30 161 zł0.474
Szeroki programOgraniczenieBez zmian81 550 zł105+4.3%42 426 zł90%-20 798 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne101 040 zł90+1.4%11 964 zł99%-7812 zł0.483
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian68 993 zł145+9.6%55 685 zł82%-34 322 zł0.487
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne100 109 zł93+0.9%12 839 zł98%-8688 zł0.488
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian74 999 zł118+5.2%51 605 zł86%-26 124 zł0.492
●Bez zmianOgraniczenieAktywne102 309 zł83+0.9%10 639 zł99%-6488 zł0.519
Bez zmianBez zmianBez zmian81 010 zł100+3.1%45 295 zł91%-19 698 zł0.519
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian80 089 zł103+2.6%46 174 zł90%-20 562 zł0.528
RozwójOgraniczenieBez zmian84 462 zł92+2.3%40 491 zł94%-16 796 zł0.535
Szeroki programBez zmianRezygnacja66 903 zł123+7.0%64 584 zł82%-31 477 zł0.545
RozwójBez zmianRezygnacja69 974 zł110+4.8%62 422 zł85%-27 343 zł0.561
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja73 332 zł101+3.8%57 765 zł86%-24 511 zł0.567
RozwójDoinwestowanieRezygnacja63 899 zł128+7.0%68 802 zł81%-33 841 zł0.570
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja60 766 zł141+9.1%71 033 zł79%-38 046 zł0.582
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja66 933 zł114+4.6%66 673 zł83%-29 762 zł0.585
OgraniczenieBez zmianBez zmian86 016 zł85+0.5%39 958 zł96%-14 234 zł0.586
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian85 082 zł88+0.0%40 851 zł95%-15 112 zł0.593
●LikwidacjaBez zmianAktywne105 969 zł75-1.1%6578 zł100%-2435 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja72 949 zł96+2.6%60 359 zł86%-23 332 zł0.603
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja72 028 zł99+2.1%61 237 zł86%-24 196 zł0.612
Bez zmianOgraniczenieBez zmian87 282 zł78+0.0%38 651 zł96%-12 912 zł0.614
RozwójOgraniczenieRezygnacja76 324 zł88+1.8%55 690 zł90%-20 467 zł0.615
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne107 226 zł68-1.6%5267 zł100%-1125 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja77 958 zł81+0.0%55 017 zł92%-17 862 zł0.659
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja77 025 zł84-0.5%55 909 zł91%-18 741 zł0.667
LikwidacjaBez zmianBez zmian90 927 zł70-1.9%34 726 zł98%-8878 zł0.673
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja79 225 zł74-0.5%53 709 zł93%-16 541 zł0.684
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian92 181 zł63-2.4%33 432 zł99%-7570 zł0.705
LikwidacjaBez zmianRezygnacja82 873 zł66-2.4%49 781 zł96%-12 502 zł0.735
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne112 051 zł53-4.1%0 zł100%4132 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja84 128 zł59-2.9%48 486 zł97%-11 194 zł0.764
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian96 989 zł48-4.8%28 487 zł100%-2332 zł0.807
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja88 940 zł44-5.3%43 546 zł99%-5951 zł0.857

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 287 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 7.68 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 28% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.