HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat suwalski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy34 585 mieszkańcówdochody własne 10 067 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.16% do 0.31%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów4.19% do 20.21%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne105 290 zł132+0.6%27 695 zł100%390 zł0.265
●RozwójDoinwestowanieAktywne101 621 zł137+0.6%30 718 zł100%-2633 zł0.290
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne98 560 zł150+2.6%34 944 zł99%-6859 zł0.300
●RozwójBez zmianAktywne108 276 zł119-1.4%23 555 zł100%4530 zł0.308
Bez zmianDoinwestowanieAktywne104 562 zł123-1.6%26 691 zł100%1441 zł0.326
●Szeroki programOgraniczenieAktywne112 458 zł110-2.4%19 883 zł100%8202 zł0.335
Bez zmianBez zmianAktywne111 145 zł105-3.5%19 599 zł100%8522 zł0.386
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne110 304 zł108-4.0%20 370 zł100%7749 zł0.392
●RozwójOgraniczenieAktywne115 350 zł97-4.3%15 851 zł100%12 234 zł0.418
Szeroki programBez zmianBez zmian86 944 zł127-0.2%52 607 zł98%-10 075 zł0.446
RozwójBez zmianBez zmian90 092 zł114-2.2%50 071 zł99%-5842 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian83 457 zł132-0.2%57 128 zł98%-12 982 zł0.472
Szeroki programOgraniczenieBez zmian94 086 zł105-3.1%44 928 zł100%-2293 zł0.479
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian80 235 zł145+1.8%59 782 zł95%-17 300 zł0.482
●OgraniczenieBez zmianAktywne116 785 zł90-5.9%13 396 zł100%14 713 zł0.483
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne115 929 zł93-6.4%14 184 zł100%13 923 zł0.487
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian86 559 zł118-2.4%54 651 zł99%-8815 zł0.493
●Bez zmianOgraniczenieAktywne118 129 zł83-6.4%11 984 zł100%16 123 zł0.519
Bez zmianBez zmianBez zmian93 122 zł100-4.3%47 724 zł100%-1756 zł0.522
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian92 279 zł103-4.8%48 516 zł100%-2532 zł0.529
RozwójOgraniczenieBez zmian97 140 zł92-5.1%42 560 zł100%1833 zł0.537
Szeroki programBez zmianRezygnacja77 017 zł123-0.7%68 178 zł96%-15 971 zł0.548
RozwójBez zmianRezygnacja80 262 zł110-2.7%65 561 zł98%-11 675 zł0.566
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja84 165 zł101-3.6%60 556 zł99%-8182 zł0.571
RozwójDoinwestowanieRezygnacja73 623 zł128-0.7%72 572 zł93%-18 820 zł0.573
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja70 303 zł141+1.3%75 273 zł90%-23 202 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian98 740 zł85-6.7%41 703 zł100%4410 zł0.588
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja76 820 zł114-2.9%70 003 zł96%-14 592 zł0.590
●LikwidacjaBez zmianAktywne122 310 zł75-8.3%7324 zł100%20 774 zł0.593
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian97 881 zł88-7.2%42 512 zł100%3617 zł0.595
Bez zmianBez zmianRezygnacja83 388 zł96-4.8%63 070 zł99%-7527 zł0.610
Bez zmianOgraniczenieBez zmian100 081 zł78-7.2%40 312 zł100%5817 zł0.617
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja82 545 zł99-5.3%63 862 zł99%-8303 zł0.617
RozwójOgraniczenieRezygnacja87 316 zł88-5.5%58 043 zł99%-3993 zł0.620
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne123 640 zł68-8.7%5929 zł100%22 167 zł0.631
OgraniczenieBez zmianRezygnacja89 011 zł81-7.2%57 043 zł100%-1355 zł0.665
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja88 153 zł84-7.6%57 852 zł100%-2147 zł0.671
LikwidacjaBez zmianBez zmian104 244 zł70-9.0%35 808 zł100%10 446 zł0.675
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja90 353 zł74-7.6%55 652 zł100%53 zł0.690
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian105 571 zł63-9.5%34 433 zł100%11 837 zł0.707
LikwidacjaBez zmianRezygnacja94 521 zł66-9.5%51 142 zł100%4687 zł0.740
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne129 041 zł53-11.0%0 zł100%28 085 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja95 848 zł59-9.9%49 767 zł100%6078 zł0.769
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian110 951 zł48-11.7%28 847 zł100%17 731 zł0.809
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja101 233 zł44-12.2%44 165 zł100%11 979 zł0.861

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 314 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.