HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat augustowski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy54 022 mieszkańcówdochody własne 9359 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.46% do 0.48%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.1% do 22.09%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne103 441 zł132-4.9%27 301 zł98%-12 531 zł0.266
●RozwójDoinwestowanieAktywne99 873 zł137-4.9%30 177 zł98%-15 381 zł0.291
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne96 888 zł150-3.0%34 407 zł96%-19 636 zł0.301
●RozwójBez zmianAktywne106 356 zł119-6.8%23 141 zł99%-8357 zł0.308
Bez zmianDoinwestowanieAktywne102 743 zł123-7.0%26 102 zł98%-11 278 zł0.327
●Szeroki programOgraniczenieAktywne110 385 zł110-7.7%19 676 zł100%-4905 zł0.335
Bez zmianBez zmianAktywne109 158 zł105-8.9%19 143 zł100%-4332 zł0.386
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne108 292 zł108-9.3%19 938 zł100%-5128 zł0.392
●RozwójOgraniczenieAktywne113 211 zł97-9.6%15 605 zł100%-834 zł0.418
Szeroki programBez zmianBez zmian85 757 zł127-5.7%52 770 zł93%-21 479 zł0.446
RozwójBez zmianBez zmian88 828 zł114-7.6%50 409 zł96%-17 225 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian82 365 zł132-5.7%57 362 zł92%-24 227 zł0.472
Szeroki programOgraniczenieBez zmian92 677 zł105-8.5%45 235 zł98%-13 882 zł0.479
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian79 224 zł145-3.8%59 803 zł88%-28 562 zł0.482
●OgraniczenieBez zmianAktywne114 610 zł90-11.1%13 091 zł100%1707 zł0.483
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne113 729 zł93-11.6%13 902 zł100%894 zł0.487
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian85 390 zł118-7.7%55 054 zł95%-20 044 zł0.493
●Bez zmianOgraniczenieAktywne115 929 zł83-11.6%11 702 zł100%3094 zł0.519
Bez zmianBez zmianBez zmian91 787 zł100-9.6%48 180 zł98%-13 118 zł0.521
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian90 917 zł103-10.0%49 003 zł98%-13 918 zł0.529
RozwójOgraniczenieBez zmian95 660 zł92-10.3%43 017 zł99%-9729 zł0.537
Szeroki programBez zmianRezygnacja76 200 zł123-6.2%68 753 zł88%-26 568 zł0.547
RozwójBez zmianRezygnacja79 365 zł110-8.0%66 334 zł92%-22 258 zł0.565
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja83 126 zł101-8.9%61 333 zł95%-18 963 zł0.570
RozwójDoinwestowanieRezygnacja72 897 zł128-6.2%73 203 zł86%-29 266 zł0.572
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja69 662 zł141-4.2%75 792 zł85%-33 657 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian97 218 zł85-11.8%42 381 zł99%-7103 zł0.588
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja76 014 zł114-8.2%70 829 zł90%-25 028 zł0.589
●LikwidacjaBez zmianAktywne119 954 zł75-13.3%7164 zł100%7621 zł0.593
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian96 334 zł88-12.3%43 219 zł99%-7919 zł0.595
Bez zmianBez zmianRezygnacja82 416 zł96-10.0%64 095 zł95%-18 097 zł0.609
Bez zmianOgraniczenieBez zmian98 534 zł78-12.3%41 019 zł99%-5719 zł0.617
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja81 547 zł99-10.5%64 917 zł95%-18 896 zł0.617
RozwójOgraniczenieRezygnacja86 202 zł88-10.8%59 073 zł98%-14 755 zł0.619
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne121 260 zł68-13.8%5791 zł100%8992 zł0.631
OgraniczenieBez zmianRezygnacja87 852 zł81-12.3%58 290 zł98%-12 076 zł0.664
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja86 969 zł84-12.7%59 127 zł98%-12 891 zł0.671
LikwidacjaBez zmianBez zmian102 542 zł70-14.0%36 699 zł100%-1212 zł0.675
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja89 169 zł74-12.7%56 927 zł98%-10 691 zł0.689
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian103 845 zł63-14.5%35 353 zł100%157 zł0.707
LikwidacjaBez zmianRezygnacja93 181 zł66-14.5%52 603 zł99%-6178 zł0.739
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne126 487 zł53-15.9%0 zł100%14 771 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja94 484 zł59-14.9%51 256 zł100%-4809 zł0.769
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian109 053 zł48-16.6%29 973 zł100%5913 zł0.808
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja99 697 zł44-17.1%45 871 zł100%954 zł0.861

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 305 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.