HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · gmina

Dubiecko

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy8940 mieszkańcówdochody własne 5907 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.96% do 0.19%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów3.75% do 22.67%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje gmina

Gmina jest jedynym szczeblem z realną własną dźwignią podatkową, więc jej przestrzeń decyzyjna jest najszersza. Jednocześnie BDL daje na tym poziomie najmniej danych, więc diagnoza opiera się na demografii i budżecie, a nie na miernikach gospodarczych.

Poziom usług dla mieszkańców

Przedszkola i szkoły podstawowe, kultura, sport, transport lokalny, pomoc społeczna. Zadania własne gminy, największa pozycja kosztów bieżących.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Głębokie cięcie-360-0.45-1.200-26
Ograniczenie-180-0.22-0.600-13
Bez zmian00000
Rozwój+200+0.20+0.500+12
Szeroki program+420+0.40+1.000+24

Inwestycje majątkowe

Wodociągi, kanalizacja, drogi gminne, budynki. Nakład skupiony w pierwszych latach, zostawia po sobie majątek do utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-150-0.150-0.30-8
Bez zmian00000
Program+380+0.25+0.30+0.50+9

Podatki i opłaty lokalne

Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych. Jedyna dźwignia działająca wprost na dochody własne i jedyny szczebel, który ją naprawdę ma.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Obniżka0+0.150-1.200
Bez zmian00000
Podwyżka0-0.200+1.500

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
UsługiInwestycjeObciążeniaBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramPodwyżka68 862 zł133-4.4%15 516 zł99%-5979 zł0.257
●RozwójProgramPodwyżka72 609 zł121-6.3%11 514 zł100%-1983 zł0.283
Szeroki programBez zmianPodwyżka66 834 zł124-6.8%19 911 zł99%-6112 zł0.346
●Bez zmianProgramPodwyżka76 120 zł109-8.2%7753 zł100%1773 zł0.366
RozwójProgramBez zmian60 930 zł121-4.4%30 620 zł98%-8232 zł0.379
RozwójBez zmianPodwyżka70 565 zł112-8.6%15 955 zł100%-2133 zł0.400
●Szeroki programProgramBez zmian57 192 zł133-2.5%34 531 zł95%-12 218 zł0.401
Bez zmianProgramBez zmian64 433 zł109-6.3%26 948 zł99%-4486 zł0.410
Szeroki programWstrzymaniePodwyżka64 626 zł116-8.2%23 701 zł98%-7340 zł0.425
Szeroki programBez zmianBez zmian55 513 zł124-4.9%38 593 zł95%-12 149 zł0.455
RozwójBez zmianBez zmian59 236 zł112-6.8%34 699 zł98%-8180 zł0.467
●OgraniczenieProgramPodwyżka79 735 zł96-10.2%3834 zł100%5686 zł0.484
Bez zmianBez zmianPodwyżka74 061 zł100-10.5%12 239 zł100%1607 zł0.488
RozwójWstrzymaniePodwyżka68 364 zł104-10.0%19 738 zł99%-3353 zł0.488
OgraniczenieProgramBez zmian68 037 zł96-8.4%23 141 zł100%-587 zł0.488
RozwójProgramObniżka52 297 zł121-3.0%44 972 zł93%-12 843 zł0.488
Bez zmianProgramObniżka55 794 zł109-4.9%41 307 zł97%-9104 zł0.491
Bez zmianBez zmianBez zmian62 724 zł100-8.6%31 044 zł99%-4451 zł0.518
Szeroki programWstrzymanieBez zmian53 517 zł116-6.3%42 072 zł93%-13 251 zł0.519
●Szeroki programProgramObniżka48 566 zł133-1.0%48 875 zł87%-16 821 zł0.528
OgraniczenieProgramObniżka59 390 zł96-7.0%37 508 zł99%-5215 zł0.537
RozwójWstrzymanieBez zmian57 246 zł104-8.2%38 171 zł97%-9275 zł0.546
RozwójBez zmianObniżka50 863 zł112-5.4%48 633 zł93%-12 642 zł0.552
Szeroki programBez zmianObniżka47 147 zł124-3.5%52 520 zł88%-16 602 zł0.563
Bez zmianWstrzymaniePodwyżka71 867 zł92-11.8%16 015 zł100%394 zł0.578
Bez zmianBez zmianObniżka54 345 zł100-7.3%44 985 zł97%-8920 zł0.578
Głębokie cięcieProgramBez zmian71 569 zł83-10.5%19 550 zł100%3228 zł0.596
OgraniczenieBez zmianPodwyżka77 658 zł87-12.4%8415 zł100%5500 zł0.604
OgraniczenieBez zmianBez zmian66 310 zł87-10.7%27 256 zł100%-572 zł0.605
Bez zmianWstrzymanieBez zmian60 741 zł92-10.0%34 509 zł99%-5538 zł0.606
Szeroki programWstrzymanieObniżka45 307 zł116-4.9%55 749 zł86%-17 612 zł0.615
●Głębokie cięcieProgramPodwyżka83 277 zł83-12.3%0 zł100%9513 zł0.616
Głębokie cięcieProgramObniżka62 914 zł83-9.1%34 026 zł100%-1409 zł0.618
RozwójWstrzymanieObniżka49 030 zł104-6.8%51 855 zł92%-13 644 zł0.620
OgraniczenieBez zmianObniżka57 923 zł87-9.3%41 226 zł99%-5050 zł0.641
Bez zmianWstrzymanieObniżka52 518 zł92-8.6%48 200 zł96%-9915 zł0.658
OgraniczenieWstrzymaniePodwyżka75 472 zł79-13.8%12 206 zł100%4297 zł0.693
OgraniczenieWstrzymanieBez zmian64 335 zł79-12.0%30 712 zł100%-1649 zł0.696
Głębokie cięcieBez zmianBez zmian69 825 zł74-12.7%23 799 zł100%3225 zł0.714
OgraniczenieWstrzymanieObniżka56 104 zł79-10.7%44 412 zł99%-6035 zł0.728
Głębokie cięcieBez zmianObniżka61 430 zł74-11.4%37 857 zł100%-1264 zł0.730
Głębokie cięcieBez zmianPodwyżka81 184 zł74-14.5%4810 zł100%9308 zł0.733
Głębokie cięcieWstrzymanieBez zmian67 858 zł66-14.0%27 182 zł100%2157 zł0.805
Głębokie cięcieWstrzymaniePodwyżka79 005 zł66-15.8%8529 zł100%8116 zł0.819
Głębokie cięcieWstrzymanieObniżka59 619 zł66-12.7%40 992 zł99%-2239 zł0.820

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanagłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńrozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 288 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.