HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat ostrowiecki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy98 766 mieszkańcówdochody własne 6915 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-3.13% do 0.29%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów5.04% do 15.27%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (14)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne46 720 zł132-8.9%23 414 zł100%-3865 zł0.309
●RozwójBez zmianAktywne49 756 zł119-10.7%19 755 zł100%-198 zł0.334
●RozwójDoinwestowanieAktywne44 047 zł137-8.9%25 898 zł99%-6330 zł0.336
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne47 047 zł123-10.9%22 294 zł100%-2718 zł0.355
●Szeroki programOgraniczenieAktywne52 673 zł110-11.6%16 918 zł100%2619 zł0.355
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne40 957 zł150-7.1%29 619 zł98%-10 058 zł0.361
●Bez zmianBez zmianAktywne52 706 zł105-12.7%16 209 zł100%3357 zł0.398
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne51 730 zł108-13.1%17 129 zł100%2435 zł0.407
●RozwójOgraniczenieAktywne55 643 zł97-13.4%13 335 zł100%6209 zł0.427
Szeroki programBez zmianBez zmian36 390 zł127-9.6%35 951 zł96%-10 970 zł0.455
RozwójBez zmianBez zmian39 522 zł114-11.4%32 868 zł99%-7236 zł0.467
Szeroki programOgraniczenieBez zmian42 325 zł105-12.3%29 535 zł100%-4507 zł0.478
RozwójDoinwestowanieBez zmian33 827 zł132-9.6%38 947 zł93%-13 352 zł0.481
●OgraniczenieBez zmianAktywne57 317 zł90-14.9%11 128 zł100%8426 zł0.487
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian36 922 zł118-11.6%35 912 zł98%-9673 zł0.491
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne56 330 zł93-15.3%12 061 zł100%7492 zł0.494
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian30 642 zł145-7.8%42 089 zł90%-17 146 zł0.503
Bez zmianBez zmianBez zmian42 568 zł100-13.4%29 890 zł100%-3614 zł0.512
●Bez zmianOgraniczenieAktywne58 530 zł83-15.3%9861 zł100%9692 zł0.522
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian41 589 zł103-13.8%30 819 zł100%-4538 zł0.523
RozwójOgraniczenieBez zmian45 392 zł92-14.1%26 527 zł100%-849 zł0.530
Szeroki programBez zmianRezygnacja30 813 zł123-10.1%43 577 zł91%-14 944 zł0.536
RozwójBez zmianRezygnacja34 004 zł110-11.9%40 417 zł95%-11 164 zł0.546
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja36 752 zł101-12.8%37 156 zł98%-8475 zł0.553
RozwójDoinwestowanieRezygnacja28 305 zł128-10.1%46 501 zł89%-17 285 zł0.562
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja31 458 zł114-12.1%43 391 zł92%-13 562 zł0.570
OgraniczenieBez zmianBez zmian47 163 zł85-15.6%24 879 zł100%1437 zł0.578
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja25 061 zł141-8.3%49 720 zł85%-21 125 zł0.582
Bez zmianBez zmianRezygnacja37 107 zł96-13.8%37 364 zł99%-7498 zł0.584
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian46 174 zł88-16.0%25 820 zł100%501 zł0.586
●LikwidacjaBez zmianAktywne61 848 zł75-17.0%6141 zł100%13 401 zł0.595
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja36 129 zł99-14.3%38 293 zł98%-8422 zł0.595
RozwójOgraniczenieRezygnacja39 878 zł88-14.5%34 071 zł100%-4772 zł0.598
Bez zmianOgraniczenieBez zmian48 374 zł78-16.0%23 620 zł100%2701 zł0.606
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne63 051 zł68-17.4%4885 zł100%14 656 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja41 707 zł81-16.0%32 349 zł100%-2442 zł0.640
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja40 718 zł84-16.4%33 289 zł100%-3378 zł0.650
LikwidacjaBez zmianBez zmian51 679 zł70-17.7%19 960 zł100%6396 zł0.665
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja42 918 zł74-16.4%31 089 zł100%-1178 zł0.666
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian52 880 zł63-18.1%18 725 zł100%7648 zł0.698
LikwidacjaBez zmianRezygnacja46 227 zł66-18.1%27 471 zł100%2521 zł0.718
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja47 428 zł59-18.5%26 237 zł100%3774 zł0.748
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne67 494 zł53-19.5%0 zł100%19 530 zł0.750
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian57 309 zł48-20.2%14 137 zł100%12 506 zł0.801
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja51 861 zł44-20.6%21 630 zł100%8636 zł0.844

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 274 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.