HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · gmina

Dąbrowice

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy1811 mieszkańcówdochody własne 10 630 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.79% do 1.1%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-27.31% do 58.54%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje gmina

Gmina jest jedynym szczeblem z realną własną dźwignią podatkową, więc jej przestrzeń decyzyjna jest najszersza. Jednocześnie BDL daje na tym poziomie najmniej danych, więc diagnoza opiera się na demografii i budżecie, a nie na miernikach gospodarczych.

Poziom usług dla mieszkańców

Przedszkola i szkoły podstawowe, kultura, sport, transport lokalny, pomoc społeczna. Zadania własne gminy, największa pozycja kosztów bieżących.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Głębokie cięcie-360-0.45-1.200-26
Ograniczenie-180-0.22-0.600-13
Bez zmian00000
Rozwój+200+0.20+0.500+12
Szeroki program+420+0.40+1.000+24

Inwestycje majątkowe

Wodociągi, kanalizacja, drogi gminne, budynki. Nakład skupiony w pierwszych latach, zostawia po sobie majątek do utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-150-0.150-0.30-8
Bez zmian00000
Program+380+0.25+0.30+0.50+9

Podatki i opłaty lokalne

Podatek od nieruchomości, rolny, leśny, od środków transportowych. Jedyna dźwignia działająca wprost na dochody własne i jedyny szczebel, który ją naprawdę ma.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Obniżka0+0.150-1.200
Bez zmian00000
Podwyżka0-0.200+1.500

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (7)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
UsługiInwestycjeObciążeniaBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramPodwyżka540 420 zł133-3.9%23 764 zł66%-127 419 zł0.158
●RozwójProgramPodwyżka545 405 zł121-5.8%18 273 zł67%-121 928 zł0.241
Szeroki programBez zmianPodwyżka524 743 zł124-6.3%99 944 zł65%-125 428 zł0.284
●Szeroki programProgramBez zmian487 762 zł133-2.0%259 242 zł63%-128 557 zł0.317
RozwójProgramBez zmian492 731 zł121-3.9%254 410 zł64%-123 086 zł0.336
●Bez zmianProgramPodwyżka550 127 zł109-7.7%13 055 zł68%-116 710 zł0.352
RozwójBez zmianPodwyżka529 700 zł112-8.2%94 690 zł67%-119 968 zł0.373
Szeroki programWstrzymaniePodwyżka513 927 zł116-7.7%148 143 zł65%-126 143 zł0.374
Bez zmianProgramBez zmian497 438 zł109-5.8%249 905 zł65%-117 888 zł0.398
Szeroki programBez zmianBez zmian473 478 zł124-4.4%333 138 zł63%-126 504 zł0.410
RozwójBez zmianBez zmian478 420 zł112-6.3%328 401 zł64%-121 064 zł0.456
RozwójWstrzymaniePodwyżka518 896 zł104-9.5%142 877 zł66%-120 668 zł0.467
RozwójProgramObniżka453 493 zł121-2.5%434 331 zł63%-123 951 zł0.477
Bez zmianBez zmianPodwyżka534 395 zł100-10.0%89 705 zł68%-114 780 zł0.480
●Szeroki programProgramObniżka448 535 zł133-0.5%439 082 zł62%-129 407 zł0.480
●OgraniczenieProgramPodwyżka555 195 zł96-9.7%7380 zł68%-111 035 zł0.481
Szeroki programWstrzymanieBez zmian463 493 zł116-5.8%378 152 zł63%-127 168 zł0.487
OgraniczenieProgramBez zmian502 486 zł96-7.9%245 098 zł67%-112 238 zł0.496
Bez zmianProgramObniżka458 188 zł109-4.4%429 837 zł63%-118 767 zł0.508
Bez zmianBez zmianBez zmian483 100 zł100-8.2%323 921 zł65%-115 896 zł0.529
RozwójWstrzymanieBez zmian468 447 zł104-7.7%373 404 zł63%-121 713 zł0.545
Szeroki programBez zmianObniżka435 294 zł124-2.9%508 642 zł62%-127 308 zł0.551
RozwójBez zmianObniżka440 225 zł112-4.9%503 916 zł63%-121 883 zł0.573
Bez zmianWstrzymaniePodwyżka523 603 zł92-11.4%137 879 zł68%-115 465 zł0.573
OgraniczenieProgramObniżka463 222 zł96-6.5%425 044 zł65%-113 135 zł0.575
OgraniczenieBez zmianPodwyżka539 432 zł87-12.0%84 600 zł68%-109 140 zł0.605
Głębokie cięcieProgramBez zmian507 406 zł83-10.0%240 411 zł68%-106 743 zł0.612
Szeroki programWstrzymanieObniżka425 931 zł116-4.4%551 052 zł62%-127 935 zł0.615
●Głębokie cięcieProgramPodwyżka560 133 zł83-11.8%1930 zł70%-105 517 zł0.616
Bez zmianBez zmianObniżka444 893 zł100-6.8%499 447 zł63%-116 729 zł0.622
Bez zmianWstrzymanieBez zmian473 138 zł92-9.5%368 913 zł65%-116 530 zł0.624
OgraniczenieBez zmianBez zmian488 116 zł87-10.2%319 143 zł67%-110 280 zł0.629
RozwójWstrzymanieObniżka430 873 zł104-6.3%546 315 zł63%-122 495 zł0.650
Głębokie cięcieProgramObniżka468 128 zł83-8.6%420 369 zł67%-107 658 zł0.665
OgraniczenieWstrzymaniePodwyżka528 654 zł79-13.3%133 036 zł68%-109 806 zł0.696
OgraniczenieBez zmianObniżka449 895 zł87-8.8%494 682 zł65%-111 132 zł0.698
Bez zmianWstrzymanieObniżka435 553 zł92-8.2%541 835 zł63%-117 327 zł0.708
OgraniczenieWstrzymanieBez zmian478 169 zł79-11.5%364 121 zł67%-110 896 zł0.725
Głębokie cięcieBez zmianPodwyżka544 339 zł74-14.0%79 923 zł69%-103 656 zł0.735
Głębokie cięcieBez zmianBez zmian493 005 zł74-12.2%314 483 zł68%-104 819 zł0.743
OgraniczenieWstrzymanieObniżka440 569 zł79-10.2%537 057 zł64%-111 712 zł0.790
Głębokie cięcieBez zmianObniżka454 770 zł74-10.9%490 036 zł66%-105 689 zł0.793
Głębokie cięcieWstrzymaniePodwyżka533 576 zł66-15.3%128 346 zł69%-104 303 zł0.824
Głębokie cięcieWstrzymanieBez zmian483 072 zł66-13.6%359 448 zł68%-105 418 zł0.838
Głębokie cięcieWstrzymanieObniżka445 458 zł66-12.2%532 397 zł66%-106 251 zł0.887

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanagłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progugłębokie cięcie usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeńrozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 394 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program usług, program inwestycyjny, podwyżka obciążeń) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 0.85 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 97% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.