HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat poddębicki

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy39 169 mieszkańcówdochody własne 8975 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.73% do 0.36%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-1.36% do 21.26%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne73 893 zł132-2.0%26 828 zł82%-35 918 zł0.285
●RozwójDoinwestowanieAktywne70 670 zł137-2.0%29 357 zł81%-38 437 zł0.310
●RozwójBez zmianAktywne76 996 zł119-3.9%22 542 zł85%-31 630 zł0.319
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne67 499 zł150-0.0%33 712 zł79%-42 802 zł0.327
Bez zmianDoinwestowanieAktywne73 730 zł123-4.1%25 169 zł83%-34 214 zł0.339
●Szeroki programOgraniczenieAktywne80 639 zł110-4.9%19 476 zł86%-28 565 zł0.344
Bez zmianBez zmianAktywne79 992 zł105-6.0%18 425 zł86%-27 481 zł0.391
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne79 104 zł108-6.5%19 248 zł86%-28 305 zł0.398
●RozwójOgraniczenieAktywne83 657 zł97-6.8%15 285 zł88%-24 375 zł0.422
Szeroki programBez zmianBez zmian59 348 zł127-2.8%49 524 zł78%-42 038 zł0.450
RozwójBez zmianBez zmian62 581 zł114-4.7%47 152 zł80%-37 694 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian56 273 zł132-2.8%53 814 zł76%-44 480 zł0.476
Szeroki programOgraniczenieBez zmian66 070 zł105-5.7%42 338 zł82%-34 712 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne85 274 zł90-8.4%12 611 zł91%-21 678 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne84 372 zł93-8.8%13 449 zł90%-22 517 zł0.490
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian52 973 zł145-0.8%56 341 zł75%-48 901 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian59 462 zł118-4.9%51 503 zł78%-40 201 zł0.492
Bez zmianBez zmianBez zmian65 706 zł100-6.8%44 936 zł82%-33 488 zł0.518
●Bez zmianOgraniczenieAktywne86 572 zł83-8.8%11 249 zł93%-20 317 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian64 816 zł103-7.3%45 781 zł82%-34 315 zł0.526
RozwójOgraniczenieBez zmian69 219 zł92-7.5%40 103 zł84%-30 464 zł0.534
Szeroki programBez zmianRezygnacja51 463 zł123-3.3%64 222 zł76%-45 607 zł0.543
RozwójBez zmianRezygnacja54 775 zł110-5.2%61 757 zł78%-41 221 zł0.557
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja58 191 zł101-6.1%57 073 zł79%-38 275 zł0.563
RozwójDoinwestowanieRezygnacja48 463 zł128-3.3%68 399 zł75%-48 012 zł0.568
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja51 730 zł114-5.4%65 977 zł76%-43 692 zł0.581
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja45 084 zł141-1.3%70 938 zł71%-52 475 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian70 968 zł85-9.1%39 316 zł85%-27 707 zł0.584
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian70 064 zł88-9.6%40 176 zł85%-28 550 zł0.591
●LikwidacjaBez zmianAktywne90 453 zł75-10.7%6914 zł96%-15 992 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja57 978 zł96-7.3%59 406 zł80%-36 974 zł0.598
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja57 088 zł99-7.7%60 250 zł79%-37 801 zł0.607
RozwójOgraniczenieRezygnacja61 419 zł88-8.0%54 702 zł81%-33 985 zł0.610
Bez zmianOgraniczenieBez zmian72 264 zł78-9.6%37 976 zł86%-26 350 zł0.612
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne91 739 zł68-11.1%5568 zł96%-14 647 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja63 245 zł81-9.6%53 780 zł83%-31 187 zł0.654
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja62 342 zł84-10.0%54 640 zł82%-32 029 zł0.661
LikwidacjaBez zmianBez zmian76 129 zł70-11.4%33 809 zł89%-22 044 zł0.670
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja64 542 zł74-10.0%52 440 zł84%-29 829 zł0.679
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian77 412 zł63-11.8%32 483 zł91%-20 701 zł0.703
LikwidacjaBez zmianRezygnacja68 410 zł66-11.8%48 268 zł86%-25 518 zł0.730
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne96 807 zł53-13.3%0 zł98%-9090 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja69 694 zł59-12.3%46 942 zł86%-24 175 zł0.760
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian82 462 zł48-14.0%27 276 zł95%-15 165 zł0.805
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja74 748 zł44-14.5%41 733 zł92%-18 633 zł0.853

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 302 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 6.06 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 54% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.