HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat opoczyński

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy71 234 mieszkańcówdochody własne 8052 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.22% do 0.37%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów4.24% do 17.76%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne67 113 zł132-4.3%24 965 zł100%-4728 zł0.290
●RozwójDoinwestowanieAktywne64 091 zł137-4.3%27 630 zł99%-7369 zł0.316
●RozwójBez zmianAktywne70 136 zł119-6.2%21 122 zł100%-871 zł0.322
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne61 007 zł150-2.4%31 540 zł98%-11 296 zł0.335
Bez zmianDoinwestowanieAktywne67 074 zł123-6.4%23 851 zł100%-3571 zł0.343
●Szeroki programOgraniczenieAktywne73 499 zł110-7.2%18 010 zł100%2227 zł0.346
Bez zmianBez zmianAktywne73 062 zł105-8.3%17 409 zł100%2861 zł0.393
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne72 134 zł108-8.7%18 276 zł100%1992 zł0.400
●RozwójOgraniczenieAktywne76 446 zł97-9.0%14 243 zł100%5997 zł0.423
Szeroki programBez zmianBez zmian53 973 zł127-5.1%42 023 zł96%-12 805 zł0.451
RozwójBez zmianBez zmian57 115 zł114-7.0%39 139 zł99%-8874 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian51 086 zł132-5.1%45 577 zł93%-15 353 zł0.477
Szeroki programOgraniczenieBez zmian60 338 zł105-7.9%35 144 zł99%-5874 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne78 039 zł90-10.6%11 931 zł100%8328 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne77 099 zł93-11.0%12 812 zł100%7445 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian54 187 zł118-7.2%42 743 zł97%-11 481 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian47 884 zł145-3.2%48 529 zł91%-19 354 zł0.494
Bez zmianBez zmianBez zmian60 159 zł100-9.0%36 370 zł99%-5067 zł0.516
●Bez zmianOgraniczenieAktywne79 299 zł83-11.0%10 612 zł100%9645 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian59 229 zł103-9.5%37 247 zł99%-5939 zł0.526
RozwójOgraniczenieBez zmian63 404 zł92-9.7%32 346 zł100%-2029 zł0.533
Szeroki programBez zmianRezygnacja46 871 zł123-5.6%52 525 zł92%-17 345 zł0.541
RozwójBez zmianRezygnacja50 085 zł110-7.4%49 540 zł95%-13 363 zł0.554
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja53 241 zł101-8.4%45 640 zł98%-10 408 zł0.561
RozwójDoinwestowanieRezygnacja44 052 zł128-5.6%55 983 zł89%-19 848 zł0.566
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja47 224 zł114-7.6%53 048 zł92%-15 926 zł0.578
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja40 777 zł141-3.6%59 036 zł86%-23 899 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian65 118 zł85-11.3%30 968 zł100%380 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian64 176 zł88-11.7%31 866 zł100%-505 zł0.590
●LikwidacjaBez zmianAktywne82 923 zł75-12.8%6560 zł100%13 689 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja53 200 zł96-9.5%46 670 zł98%-9507 zł0.595
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja52 270 zł99-9.9%47 547 zł98%-10 378 zł0.604
RozwójOgraniczenieRezygnacja56 379 zł88-10.2%42 759 zł99%-6513 zł0.607
Bez zmianOgraniczenieBez zmian66 376 zł78-11.7%29 666 zł100%1695 zł0.611
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne84 171 zł68-13.2%5255 zł100%14 993 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja58 164 zł81-11.7%41 361 zł100%-4055 zł0.650
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja57 222 zł84-12.2%42 264 zł99%-4940 zł0.659
LikwidacjaBez zmianBez zmian69 986 zł70-13.5%25 786 zł100%5721 zł0.669
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja59 422 zł74-12.2%40 064 zł100%-2740 zł0.676
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian71 231 zł63-13.9%24 502 zł100%7022 zł0.702
LikwidacjaBez zmianRezygnacja63 035 zł66-13.9%36 180 zł100%1291 zł0.727
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne88 955 zł53-15.4%0 zł100%20 237 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja64 282 zł59-14.4%34 895 zł100%2593 zł0.757
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian75 999 zł48-16.1%19 561 zł100%12 248 zł0.804
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja69 053 zł44-16.5%29 936 zł100%7824 zł0.851

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 288 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.