HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · województwo

ŁÓDZKIE

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy2 345 924 mieszkańcówdochody własne 8927 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.22% do -0.13%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów4.48% do 13.99%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje województwo

Województwo nie jest zwierzchnikiem gmin ani powiatów, więc jego dźwignie działają pośrednio: przez dostępność transportu, przez majątek regionalny i przez to, dokąd kieruje środki programowe.

Transport regionalny

Przewozy kolejowe i autobusowe o zasięgu wojewódzkim. Decyduje o tym, czy peryferia regionu są dowiązane do rynku pracy stolicy województwa.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-300-0.40-1.10-0.30-28
Redukcja-150-0.20-0.55-0.15-14
Bez zmian00000
Zagęszczenie+180+0.18+0.50+0.20+13
Szeroki program+380+0.36+1.00+0.40+26

Infrastruktura i majątek regionu

Drogi wojewódzkie, szpitale marszałkowskie, tabor. Nakład skupiony w pierwszych latach, potem koszt utrzymania.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Wstrzymanie-200-0.120-0.40-10
Bez zmian00000
Program+450+0.22+0.35+0.60+11

Alokacja środków rozwojowych

Program regionalny: czy środki idą na wyrównywanie różnic wewnątrz regionu, czy na wzmacnianie ośrodka, który już ciągnie. To najbardziej polityczna z dźwigni.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Koncentracja0-0.100+1.10-6
Bez zmian00000
Wyrównywanie+120+0.18+0.20-0.50+10

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (8)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
TransportInfrastrukturaRozwójBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programProgramKoncentracja56 681 zł131-2.1%12 862 zł100%172 zł0.241
●ZagęszczenieProgramKoncentracja59 129 zł118-3.8%9580 zł100%3455 zł0.304
Szeroki programBez zmianKoncentracja54 053 zł120-4.2%13 905 zł100%-867 zł0.359
●Szeroki programProgramBez zmian46 598 zł137-1.1%22 219 zł99%-7301 zł0.380
ZagęszczenieProgramBez zmian49 162 zł124-2.8%19 838 zł99%-3933 zł0.385
●Bez zmianProgramKoncentracja61 345 zł105-5.5%6543 zł100%6491 zł0.396
Bez zmianProgramBez zmian51 492 zł111-4.6%17 721 zł100%-811 zł0.428
ZagęszczenieBez zmianKoncentracja56 537 zł107-5.9%11 084 zł100%2430 zł0.429
●ZagęszczenieProgramWyrównywanie42 918 zł134-1.1%27 454 zł98%-9154 zł0.449
Bez zmianProgramWyrównywanie45 315 zł121-2.8%25 286 zł99%-5976 zł0.452
Szeroki programWstrzymanieKoncentracja50 684 zł110-5.3%17 852 zł99%-3416 zł0.460
Szeroki programBez zmianBez zmian44 332 zł126-3.2%25 879 zł98%-8064 zł0.464
●Szeroki programProgramWyrównywanie40 286 zł147+0.7%29 891 zł94%-12 579 zł0.483
RedukcjaProgramWyrównywanie48 030 zł107-4.8%22 676 zł99%-2565 zł0.489
ZagęszczenieBez zmianBez zmian46 928 zł113-5.0%23 482 zł99%-4684 zł0.489
ZagęszczenieBez zmianWyrównywanie40 851 zł123-3.2%30 922 zł97%-9774 zł0.526
Szeroki programBez zmianWyrównywanie38 189 zł136-1.5%33 365 zł93%-13 210 zł0.535
Bez zmianBez zmianBez zmian49 289 zł100-6.7%21 377 zł100%-1550 zł0.544
Bez zmianBez zmianWyrównywanie43 278 zł110-5.0%28 742 zł99%-6585 zł0.549
Szeroki programWstrzymanieBez zmian41 203 zł116-4.4%30 118 zł96%-10 428 zł0.554
ZagęszczenieWstrzymanieBez zmian43 848 zł103-6.1%27 665 zł99%-7007 zł0.586
Szeroki programWstrzymanieWyrównywanie35 163 zł126-2.6%37 471 zł91%-15 495 zł0.611
ZagęszczenieWstrzymanieWyrównywanie37 873 zł113-4.4%34 980 zł94%-12 018 zł0.613
Bez zmianWstrzymanieWyrównywanie40 348 zł100-6.1%32 739 zł97%-8790 zł0.642

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja połączeń, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program transportowy, program infrastrukturalny, koncentracja na ośrodku centralnymmieszanyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 374 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.