HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat kwidzyński

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy79 612 mieszkańcówdochody własne 7783 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-1.43% do 0.38%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-2.33% do 22.25%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (13)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne65 999 zł132-0.4%24 819 zł81%-35 038 zł0.292
●RozwójDoinwestowanieAktywne63 056 zł137-0.4%27 096 zł79%-37 311 zł0.318
●RozwójBez zmianAktywne68 981 zł119-2.4%20 763 zł82%-30 981 zł0.323
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne60 016 zł150+1.6%31 215 zł77%-41 434 zł0.337
●Bez zmianDoinwestowanieAktywne66 001 zł123-2.6%23 129 zł81%-33 310 zł0.344
●Szeroki programOgraniczenieAktywne72 232 zł110-3.4%18 074 zł83%-28 293 zł0.347
Bez zmianBez zmianAktywne71 870 zł105-4.5%16 854 zł84%-27 044 zł0.393
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne70 926 zł108-5.0%17 743 zł83%-27 934 zł0.401
●RozwójOgraniczenieAktywne75 140 zł97-5.3%14 102 zł86%-24 320 zł0.424
Szeroki programBez zmianBez zmian53 364 zł127-1.2%45 473 zł76%-39 803 zł0.452
RozwójBez zmianBez zmian56 460 zł114-3.2%43 277 zł79%-35 701 zł0.468
RozwójDoinwestowanieBez zmian50 551 zł132-1.2%49 472 zł76%-42 013 zł0.478
Szeroki programOgraniczenieBez zmian59 577 zł105-4.1%38 896 zł80%-33 081 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne76 716 zł90-6.9%11 559 zł87%-21 759 zł0.485
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne75 760 zł93-7.3%12 462 zł86%-22 662 zł0.491
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian53 609 zł118-3.4%47 310 zł77%-37 967 zł0.492
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian47 397 zł145+0.8%51 745 zł73%-46 181 zł0.495
Bez zmianBez zmianBez zmian59 463 zł100-5.3%41 176 zł81%-31 718 zł0.516
●Bez zmianOgraniczenieAktywne77 960 zł83-7.3%10 262 zł88%-20 462 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian58 517 zł103-5.7%42 083 zł80%-32 611 zł0.525
RozwójOgraniczenieBez zmian62 600 zł92-6.0%36 780 zł82%-29 062 zł0.533
Szeroki programBez zmianRezygnacja46 547 zł123-1.7%58 916 zł74%-42 580 zł0.541
RozwójBez zmianRezygnacja49 712 zł110-3.6%56 595 zł76%-38 444 zł0.553
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja52 764 zł101-4.6%52 334 zł78%-35 852 zł0.560
RozwójDoinwestowanieRezygnacja43 799 zł128-1.7%62 795 zł72%-44 760 zł0.566
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja46 926 zł114-3.8%60 510 zł75%-40 680 zł0.577
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja40 576 zł141+0.3%65 180 zł69%-48 963 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian64 292 zł85-7.6%36 037 zł84%-26 452 zł0.582
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian63 334 zł88-8.1%36 956 zł83%-27 358 zł0.590
Bez zmianBez zmianRezygnacja52 784 zł96-5.7%54 371 zł78%-34 426 zł0.594
●LikwidacjaBez zmianAktywne81 473 zł75-9.2%6367 zł93%-16 575 zł0.594
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja51 838 zł99-6.2%55 278 zł78%-35 319 zł0.604
RozwójOgraniczenieRezygnacja55 856 zł88-6.5%50 094 zł80%-31 799 zł0.606
Bez zmianOgraniczenieBez zmian65 534 zł78-8.1%34 756 zł85%-25 158 zł0.610
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne82 706 zł68-9.7%5082 zł94%-15 291 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja57 616 zł81-8.1%49 228 zł81%-29 156 zł0.649
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja56 659 zł84-8.6%50 147 zł81%-30 061 zł0.658
LikwidacjaBez zmianBez zmian69 032 zł70-9.9%30 995 zł86%-21 287 zł0.669
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja58 859 zł74-8.6%47 947 zł82%-27 861 zł0.675
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian70 263 zł63-10.4%29 727 zł87%-20 006 zł0.701
LikwidacjaBez zmianRezygnacja62 361 zł66-10.4%44 181 zł85%-23 986 zł0.726
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne87 367 zł53-11.9%0 zł97%-10 219 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja63 592 zł59-10.8%42 913 zł85%-22 704 zł0.756
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian74 908 zł48-12.6%24 955 zł94%-14 951 zł0.804
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja68 241 zł44-13.1%38 144 zł90%-17 645 zł0.850

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 282 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 5.73 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 58% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.