HAHurtownia Analityki
Przestrzeń decyzji · powiat

Powiat nowodworski

Bierzemy trzy dźwignie, którymi ten szczebel samorządu faktycznie dysponuje, każdą z poziomami od ograniczenia po rozwój, i przepuszczamy wszystkie 45 kombinacji przez 400 przyszłości zbudowanych z historycznej zmienności tej jednostki. Wynik jest mierzony w trzech wymiarach naraz: bilans, poziom usług i demografia. W zestawieniu są też warianty regresywne. Nie po to, żeby je rekomendować, tylko dlatego, że bez nich nie wiadomo, ile naprawdę kosztuje rozwój.

Założenia
Punkt startowy33 392 mieszkańcówdochody własne 8783 zł na mieszkańca
Roczna zmiana ludności-2.35% do 0.6%z historii tej jednostki
Roczna zmiana dochodów-5.69% do 27.45%z historii tej jednostki
Roczny wzrost kosztów1% do 6%założenie eksperckie, nie dane z BDL

Ludność wchodzi do rachunku przez koszt: 55% kosztów bieżących przyjmujemy za niepodzielne, więc ubytek mieszkańców podnosi koszt na głowę. Nakład inwestycyjny ponoszony jest przez pierwsze 4 lata, horyzont to 10 lat.

Dźwignie, którymi dysponuje powiat

Powiat nie ma własnych podatków. Trzecia dźwignia to nie stawki, tylko skuteczność w pozyskiwaniu środków zewnętrznych, i dlatego przestrzeń decyzyjna powiatu jest w praktyce węższa niż gminy przy podobnej odpowiedzialności.

Szkolnictwo ponadpodstawowe

Licea, technika i szkoły branżowe. Najcięższa pozycja budżetu powiatu i jedyna, która realnie wiąże młodych z powiatem.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Likwidacja-420-0.50-1.400-30
Ograniczenie-210-0.25-0.700-15
Bez zmian00000
Rozwój+240+0.22+0.50+0.15+14
Szeroki program+480+0.42+1.00+0.30+27

Szpital powiatowy i opieka zdrowotna

Szpital powiatowy bywa największym pojedynczym ryzykiem finansowym powiatu i jednocześnie usługą, której nie da się przenieść gdzie indziej.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Ograniczenie-300-0.30-0.800-22
Bez zmian00000
Doinwestowanie+340+0.20+0.600+18

Pozyskiwanie środków zewnętrznych

Powiat nie ma własnych podatków. Jego jedyna realna dźwignia dochodowa to zdolność sięgania po dotacje, programy rządowe i środki unijne, a ta wymaga wcześniejszego wkładu i kadr.

Poziomzł/rokLudnośćKosztDochódUsługi
Rezygnacja-90-0.050-0.90-4
Bez zmian00000
Aktywne+130+0.08+0.15+1.60+5

Trzy ostatnie kolumny to punkty procentowe dodawane do rocznej zmiany. To są założenia, a nie dane z BDL, i to je trzeba zakwestionować w pierwszej kolejności, jeśli wynik wydaje się dziwny.

Wszystkie warianty

Wszystkie (45)Niezdominowane (12)Bez pogorszenia usługBez wariantów regresywnych
OświataZdrowieŚrodkiBilansUsługiLudnośćMaks. żalPokrycieNajgorszyDo ideału
●Szeroki programBez zmianAktywne97 727 zł132-3.8%27 092 zł77%-55 978 zł0.270
●RozwójDoinwestowanieAktywne94 322 zł137-3.8%29 449 zł76%-58 314 zł0.295
●Szeroki programDoinwestowanieAktywne91 378 zł150-1.9%33 956 zł73%-62 842 zł0.306
●RozwójBez zmianAktywne100 604 zł119-5.7%22 649 zł78%-51 526 zł0.310
Bez zmianDoinwestowanieAktywne97 158 zł123-5.9%25 094 zł77%-53 931 zł0.329
●Szeroki programOgraniczenieAktywne104 416 zł110-6.7%19 767 zł79%-48 652 zł0.337
Bez zmianBez zmianAktywne103 377 zł105-7.8%18 366 zł79%-47 215 zł0.387
OgraniczenieDoinwestowanieAktywne102 483 zł108-8.3%19 194 zł79%-48 044 zł0.394
●RozwójOgraniczenieAktywne107 210 zł97-8.5%15 410 zł80%-44 296 zł0.419
Szeroki programBez zmianBez zmian81 224 zł127-4.6%58 467 zł72%-60 240 zł0.447
RozwójBez zmianBez zmian84 246 zł114-6.5%57 210 zł75%-55 748 zł0.469
RozwójDoinwestowanieBez zmian77 982 zł132-4.6%63 792 zł71%-62 516 zł0.473
Szeroki programOgraniczenieBez zmian87 889 zł105-7.4%51 396 zł76%-52 941 zł0.478
●OgraniczenieBez zmianAktywne108 612 zł90-10.1%12 572 zł82%-41 432 zł0.483
Szeroki programDoinwestowanieBez zmian74 893 zł145-2.6%65 122 zł69%-67 084 zł0.484
●LikwidacjaDoinwestowanieAktywne107 704 zł93-10.5%13 414 zł80%-42 276 zł0.488
Bez zmianDoinwestowanieBez zmian80 962 zł118-6.7%62 568 zł73%-58 093 zł0.493
●Bez zmianOgraniczenieAktywne109 904 zł83-10.5%11 214 zł82%-40 076 zł0.519
Bez zmianBez zmianBez zmian87 164 zł100-8.5%56 055 zł77%-51 397 zł0.520
OgraniczenieDoinwestowanieBez zmian86 267 zł103-9.0%56 908 zł76%-52 229 zł0.529
RozwójOgraniczenieBez zmian90 830 zł92-9.3%50 231 zł78%-48 545 zł0.536
Szeroki programBez zmianRezygnacja72 314 zł123-5.1%79 244 zł70%-62 842 zł0.546
RozwójBez zmianRezygnacja75 424 zł110-6.9%77 802 zł72%-58 317 zł0.563
Szeroki programOgraniczenieRezygnacja78 985 zł101-7.9%72 167 zł74%-55 536 zł0.569
RozwójDoinwestowanieRezygnacja69 155 zł128-5.1%84 388 zł68%-65 090 zł0.571
Szeroki programDoinwestowanieRezygnacja65 979 zł141-3.1%85 903 zł67%-69 691 zł0.582
OgraniczenieBez zmianBez zmian92 379 zł85-10.8%50 495 zł79%-45 637 zł0.587
Bez zmianDoinwestowanieRezygnacja72 221 zł114-7.1%82 982 zł71%-60 635 zł0.587
●LikwidacjaBez zmianAktywne113 745 zł75-12.3%6893 zł83%-35 766 zł0.594
LikwidacjaDoinwestowanieBez zmian91 469 zł88-11.3%51 363 zł78%-46 484 zł0.594
Bez zmianBez zmianRezygnacja78 427 zł96-9.0%76 464 zł74%-53 933 zł0.607
OgraniczenieDoinwestowanieRezygnacja77 531 zł99-9.4%77 317 zł74%-54 764 zł0.615
Bez zmianOgraniczenieBez zmian93 669 zł78-11.3%49 163 zł79%-44 284 zł0.616
RozwójOgraniczenieRezygnacja82 012 zł88-9.7%70 817 zł76%-51 106 zł0.617
●OgraniczenieOgraniczenieAktywne115 025 zł68-12.8%5551 zł84%-34 425 zł0.632
OgraniczenieBez zmianRezygnacja83 647 zł81-11.3%70 899 zł77%-48 167 zł0.662
LikwidacjaDoinwestowanieRezygnacja82 737 zł84-11.7%71 767 zł77%-49 013 zł0.669
LikwidacjaBez zmianBez zmian97 494 zł70-13.0%45 046 zł80%-39 992 zł0.674
Bez zmianOgraniczenieRezygnacja84 937 zł74-11.7%69 567 zł78%-46 813 zł0.687
OgraniczenieOgraniczenieBez zmian98 771 zł63-13.5%43 728 zł82%-38 654 zł0.706
LikwidacjaBez zmianRezygnacja88 767 zł66-13.5%65 445 zł79%-42 516 zł0.737
●LikwidacjaOgraniczenieAktywne120 048 zł53-15.0%0 zł86%-28 886 zł0.750
OgraniczenieOgraniczenieRezygnacja90 044 zł59-13.9%64 127 zł79%-41 177 zł0.767
LikwidacjaOgraniczenieBez zmian103 777 zł48-15.6%38 644 zł83%-33 135 zł0.808
LikwidacjaOgraniczenieRezygnacja95 054 zł44-16.1%59 082 zł82%-35 653 zł0.859

Bilans to skumulowana nadwyżka na mieszkańca po 10 latach, próg akceptowalny 0 zł. Usługi to indeks dostępności, gdzie 100 oznacza dzisiejszy poziom. Ludność to zmiana po horyzoncie. Kolumna „do ideału" mierzy odległość od punktu, w którym wszystkie trzy wymiary byłyby najlepsze naraz, a który zwykle nie istnieje jako realna decyzja. Kropka oznacza wariant niezdominowany: żaden inny nie jest od niego lepszy we wszystkich trzech wymiarach jednocześnie. Warianty zdominowane zostają w tabeli celowo, bo pokazują cenę złych decyzji.

Co z tego wynika

Miary wskazują różne warianty. To nie jest błąd analizy, tylko informacja: wybór zależy od tego, czego decydent chce uniknąć i który wymiar wyniku uznaje za nienaruszalny.

Wartość oczekiwanalikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajlepszy średni bilans po wszystkich scenariuszach. Miara wygodna, ale patrzy tylko na pieniądze i słabo karze rzadkie katastrofy.
Minimalizacja maksymalnego żalulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajmniejsza możliwa strata względem wariantu, który byłby najlepszy w danym scenariuszu. Dla decydenta, który nie chce się gorzko tłumaczyć.
Pokrycie progulikwidacja części szkół, ograniczenie oddziałów, aktywne pozyskiwaniemieszanyNajwiększy odsetek scenariuszy, w których bilans mieści się w granicy akceptowalnej. Dla decydenta, któremu zależy na spełnieniu warunku, a nie na maksymalizacji.
Kompromis trzech wymiarówszeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanierozwojowyWariant najbliższy punktowi idealnemu liczonemu razem z bilansu, poziomu usług i demografii. Punkt idealny zwykle nie istnieje jako realna decyzja.

Cena rozwoju

Na froncie niezdominowanym podniesienie indeksu usług o jeden punkt kosztuje średnio 296 zł skumulowanego bilansu na mieszkańca przez 10 lat.

Liczona na froncie niezdominowanym, czyli tylko między wariantami, których nie da się poprawić bez pogorszenia czegoś innego. To jest kurs wymiany między pieniędzmi a usługami w tej konkretnej jednostce, a nie ocena, czy warto.

Kiedy wskazany wariant przestaje działać

Wariant wskazany przez miarę żalu (szeroki program edukacyjny, aktywne pozyskiwanie) schodzi poniżej progu przede wszystkim wtedy, gdy realna zmiana dochodów poniżej 5.18 procent rocznie. W tej grupie scenariuszy porażką kończy się 70% przypadków.

To jest gotowy warunek do monitorowania. Jeśli ten parametr zacznie iść w tę stronę, decyzję trzeba skorygować, nie czekając na koniec horyzontu.

Ograniczenia tego modelu

Efekty dźwigni sumują się liniowo i nie wchodzą ze sobą w interakcje: model nie wie, że cięcie usług przy jednoczesnej podwyżce podatków boli mocniej niż każde z osobna. Nie odwzorowuje też struktury budżetu ani przepływów między szczeblami finansów publicznych. Służy do porównania wariantów między sobą i do pokazania, gdzie leży granica ich odporności, a nie do prognozowania wyniku finansowego. Zakresy zmienności ludności i dochodów pochodzą z historii tej jednostki, zakres kosztów i efekty dźwigni są założeniami, które trzeba świadomie przyjąć albo zmienić.